Savina Yannatou

Savina Yannatou studioi këndim në Athinë me Gogo Georgilopoulou në Konservatorin Kombëtar dhe me Spiros Sakkas në Punishten e Artit Vokal. Vijoi studimet në Guildhall School of Music and Drama në Londër. Këndon profesionalisht që nga 1979. Fillimet përfshinin Lillipoupoli në radion greke, nën drejtimin e Manos Hadjidakis, dhe një lidhje krijuese afatgjatë me Lena Platonos.

Zhvillimi muzikor ndoqi disa rrugë. Në vitet 1980 ndihmoi themelimin e Punishtes së Muzikës së Hershme të Athinës. Rilindja dhe baroku kërkonin vëmendje ndaj stilit; improvizimi i lirë hapi fushë tjetër. Në fillim të 1990-ve eksploroi zërin me kontrabasistin Peter Kowald dhe instrumentistin frymor Floros Floridis. Këto veprimtari u zhvilluan krahas këngës greke.

Që nga 1993 punon me Primavera en Salonico, muzikantë të Selanikut të mbledhur fillimisht rreth këngëve sefardike. Repertori ndërkombëtar nuk do të thotë që flet çdo gjuhë që këndon. Në intervistën greke shpjegon si u kërkon folësve modele shqiptimi. Kompozon edhe për teatër, përfshirë Medean më 1997. Puna lidh interpretimin, kërkimin dhe muzikën kolektive.

Terra Nostra, botuar më 2003, ruan një koncert athinas të 2001 me Primavera en Salonico. Sumiglia erdhi më 2005 si albumi i parë në studio i grupit për ECM; Songs of an Other doli më 2008. Aranzhimet, shpesh të Kostas Vomvolos, lënë vend për shpikje instrumentale e vokale, duke dalluar traditat burimore.

Songs of Thessaloniki doli më 2015 pas regjistrimit të 2014, duke lidhur këngët me bashkësitë dhe historinë e qytetit. Greqishtja, ladinoja, turqishtja, armenishtja dhe gjuhë të tjera krijojnë program shumëgjuhësh. Kënga irlandeze Salonika nuk bëhet greke nga emri i qytetit. Το γελεκάκι (Jeleku i vogël), në greqisht, ka muzikë të Spyros Ollandezos dhe tekst të Giannis Theodoridis.

Watersong i 2025 me tunizianen Lamia Bedioui mbledh greqisht, arabisht, anglisht e materiale të tjera rreth ujit. Regjistrimet e 2022 dhe 2024 lidhin instrumente tradicionale me waterphone-in e Dine Doneff. Ka qanun, ney, violinë, ud dhe kontrabas. Gjuhët dhe teknikat dallohen sipas këngës, jo si një repertor i njëtrajtshëm grek.

Yannatou e bën shqiptimin takim kulturor, jo provë zotërimi të çdo gjuhe të kënduar. Kërkimi i modeleve nga folësit jep metodë edhe për nxënësit.

Dëgjoni leximin e përshtatur, pastaj një pjesë greke të Το γελεκάκι nga Songs of Thessaloniki. Titulli përdor trajtën bisedore γελεκάκι; të dobishme janë edhe γιλέκο dhe zvogëlimi γιλεκάκι. Fjalori i Portalit të Gjuhës Greke jep të dyja. Thoni Φοράω ένα γιλέκο, «Kam veshur një jelek», pastaj provoni zvogëlimin. Krahasoni të folurën normale me zgjatjen e fjalës në këngë. Veprimtaria B1 me ndihmë nuk e paraqet gjithë albumin shumëgjuhësh, dialektet ose improvizimin vokal si greqishte të përditshme.

• Nisi këndimin profesional më 1979 në radion greke.
• Të këndosh shumë gjuhë nuk do të thotë t’i flasësh të gjitha; kërkon modele nga folësit.
• Terra Nostra u regjistrua drejtpërdrejt më 2001 dhe doli nga ECM më 2003.