Maria Kyrtzaki

Maria Kyrtzaki lindi në Kavallë më 1948. Studioi filologji mesjetare dhe neogreke në Universitetin Aristotel të Selanikut, pastaj u vendos në Athinë. Përmbledhja e hershme Σιωπηλές κραυγές (Britma të heshtura) doli në Kavallë më 1966. Qyteti dhe zërat e kujtuar u kthyen në shkrimet e saj.

Οι λέξεις (Fjalët, 1973) dhe Ο κύκλος (Rrethi, 1976) nisën periudhën e mbledhur më vonë në një vëllim. Librat përfshijnë Η γυναίκα με το κοπάδι (Gruaja me kopenë, 1982), Ημέρια νύχτα (Natë e zbutur, 1989), Σχιστή οδός (Rrugë e çarë, 1992), Μαύρη θάλασσα (Deti i Zi, 2000) dhe Λιγοστό και να χάνεται (Pak, dhe duke u zhdukur, 2002). Στη μέση της ασφάλτου (Në mes të asfaltit), më 2005, mbledh poezi të viteve 1973–2002.

Punoi në Programin e Tretë të Radios Greke dhe në redaktimin gjuhësor e tipografik të librave. Përktheu Greek të Steven Berkoff, vënë në skenë nga Morfes në teatrin Embros, dhe mësoi gjuhë në shkollën e tij dramatike. Saktësia e shkruar takonte interpretimin gojor. Vdiq më 2016, duke lënë poezi, regjistrime dhe vëmendje të vazhdueshme ndaj asaj që mbart një zë.

Në poezinë e Kyrtzaki të folurit rrallë është i lehtë. Zëri ndesh frikë, dhunë, dëshirë ose vështirësi për të arritur tjetrin. Fjalët duken të dëmtuara a të pamjaftueshme, por poezia vazhdon të kërkojë kontakt. Përsëritja dhe drejtimi i drejtpërdrejtë krijojnë trysninë e një ligjërimi para dëgjuesit.

Në librat e hershëm historia publike hyn në përvojën intime. Diktatura i përket botës ku zërat kufizohen dhe besimi vështirësohet. Poezitë e mëvonshme përdorin mite e figura dramatike pa humbur intensitetin trupor. Gruaja që flet nuk ilustron thjesht histori të lashtë: rrëfimet e njohura provojnë pushtetin, mallin dhe cenueshmërinë.

Ας μιλήσουμε (Le të flasim), te Fjalët, lidh ftesën për të folur me figura frike e vdekjeje. Kthesa në dukje optimiste ruan hidhërim. Toni është thelbësor: një frazë mund të tingëllojë mikpritëse, urgjente a e plagosur. Regjistrimet e leximeve të autores zbulojnë pauza, ritëm e theksim. Radioja dhe teatri i përkasin këtij kërkimi të gjuhës si ngjarje mes njerëzve.

Arkivi i autores ruan poezi, dorëshkrime dhe leximet e saj të regjistruara. Nisni nga Le të flasim dhe teksti grek i përshtatur. Nënvizoni foljet pas ας dhe krijoni dy propozime të përbashkëta: ας ανοίξουμε το παράθυρο dhe ας καθίσουμε δίπλα. Lexojini ngrohtësisht, pastaj me padurim, duke vënë re efektin e zërit. Shkruani katër replika: njëri propozon veprim, tjetri pranon ose sugjeron diçka tjetër. Ushtrimi i përditshëm zhvillon propozime dhe përgjigje greqisht. Kthehuni te poezia dhe mendoni pse ftesa e saj është më e trazuar se biseda e zakonshme.

• Punoi në redaktimin gjuhësor dhe tipografik të librave.
• Mësoi gjuhë në shkollën dramatike Embros.
• Vëllimi i vitit 2005 mbledh poezi të viteve 1973–2002.