Σαβίνα Γιαννάτου

Η Σαβίνα Γιαννάτου μελέτησε τραγούδι με τη Γωγώ Γεωργιλοπούλου στο Εθνικό Ωδείο και με τον Σπύρο Σακκά στο Εργαστήρι Φωνητικής Τέχνης. Μεταπτυχιακές σπουδές την οδήγησαν στο Guildhall School of Music and Drama του Λονδίνου. Τραγουδά επαγγελματικά από το 1979. Στα πρώτα της βήματα περιλαμβάνονται η ραδιοφωνική Λιλιπούπολη υπό τη διεύθυνση του Μάνου Χατζιδάκι και μια σταθερή δημιουργική σχέση με τη Λένα Πλάτωνος.

Η μουσική της εξέλιξη ακολούθησε πολλούς δρόμους. Τη δεκαετία του 1980 συνέβαλε στην ίδρυση του Εργαστηρίου Παλιάς Μουσικής. Το αναγεννησιακό και μπαρόκ ρεπερτόριο απαιτούσε προσοχή στο ύφος, ενώ ο ελεύθερος αυτοσχεδιασμός άνοιξε άλλο πεδίο. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 εξερεύνησε πειραματικές φωνητικές προσεγγίσεις με τον κοντραμπασίστα Peter Kowald και τον σαξοφωνίστα και κλαρινετίστα Φλώρο Φλωρίδη. Οι δραστηριότητες αυτές αναπτύχθηκαν παράλληλα με το ελληνικό τραγούδι.

Από το 1993 συνεργάζεται με τους Primavera en Salonico, μουσικούς της Θεσσαλονίκης που αρχικά συγκεντρώθηκαν γύρω από σεφαραδίτικα τραγούδια. Το διεθνές ρεπερτόριο δεν σημαίνει ότι μιλά κάθε γλώσσα που τραγουδά. Σε ελληνική συνέντευξη εξήγησε πώς ζητά προφορικά υποδείγματα από ανθρώπους που τις μιλούν. Συνθέτει επίσης για το θέατρο, όπως για τη Μήδεια το 1997. Το έργο της συνδέει ερμηνεία, έρευνα και συλλογική μουσική δημιουργία.

Το Terra Nostra κυκλοφόρησε το 2003 και διατηρεί αθηναϊκή συναυλία του 2001 με τους Primavera en Salonico. Το Sumiglia ακολούθησε το 2005 ως ο πρώτος στούντιο δίσκος τους στην ECM, ενώ το Songs of an Other κυκλοφόρησε το 2008. Οι ενορχηστρώσεις, συχνά του Κώστα Βόμβολου, αφήνουν χώρο στην οργανική και φωνητική επινόηση. Το παραδοσιακό υλικό γίνεται αφετηρία νέων συναντήσεων, με τις πηγές του διακριτές.

Το Songs of Thessaloniki, που κυκλοφόρησε το 2015 μετά την ηχογράφηση του 2014, συνδέει τραγούδια με τις κοινότητες και την ιστορία της πόλης. Ελληνικά, ισπανοεβραϊκά, τουρκικά, αρμενικά και άλλες γλώσσες συνθέτουν πολύγλωσσο πρόγραμμα. Το ιρλανδικό Salonika δεν είναι ελληνόγλωσσο επειδή αναφέρει την πόλη. Το ελληνικό τραγούδι «Το γελεκάκι» συνυπάρχει με αυτές τις φωνές, σε μουσική Σπύρου Ολλανδέζου και στίχους Γιάννη Θεοδωρίδη.

Το Watersong του 2025, με την Τυνήσια τραγουδίστρια Lamia Bedioui, συγκεντρώνει ελληνικό, αραβικό, αγγλικό και άλλο υλικό γύρω από το νερό. Οι ηχογραφήσεις του 2022 και του 2024 ενώνουν παραδοσιακά όργανα με το waterphone, που παίζει ο Dine Doneff. Υπάρχουν επίσης κανονάκι, νέι, βιολί, ούτι και κοντραμπάσο. Γλώσσες και φωνητικές τεχνικές χρειάζεται να διακρίνονται ανά κομμάτι, όχι να θεωρούνται ενιαίο ελληνικό ρεπερτόριο.

Το έργο της Γιαννάτου κάνει την προφορά πολιτισμική συνάντηση, όχι απόδειξη γλωσσομάθειας σε κάθε τραγουδισμένη γλώσσα. Η αναζήτηση υποδειγμάτων από ομιλητές δίνει πρακτική μέθοδο και στους μαθητές.

Ακούμε πρώτα το προσαρμοσμένο κείμενο και μετά λίγο από το ελληνικό Το γελεκάκι στο Songs of Thessaloniki. Ο τίτλος χρησιμοποιεί τον λαϊκό τύπο γελεκάκι· οι κοινοί τύποι γιλέκο και γιλεκάκι είναι επίσης χρήσιμοι. Το λεξικό της Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα καταγράφει και τις δύο παραλλαγές. Λέμε μια δική μας πρόταση, Φοράω ένα γιλέκο, και δοκιμάζουμε το υποκοριστικό. Συγκρίνουμε τη συνηθισμένη ομιλία με τη διάρκεια της τραγουδισμένης λέξης. Η δραστηριότητα B1 με υποστήριξη δεν παρουσιάζει ολόκληρο το πολύγλωσσο άλμπουμ, τις διαλέκτους ή τον φωνητικό αυτοσχεδιασμό ως καθημερινά ελληνικά.

• Ξεκίνησε επαγγελματικά το τραγούδι το 1979 μέσα από την ελληνική ραδιοφωνία.
• Το πολύγλωσσο τραγούδι δεν σημαίνει ότι μιλά όλες τις γλώσσες· ζητά υποδείγματα προφοράς από ομιλητές.
• Το Terra Nostra ηχογραφήθηκε ζωντανά το 2001 και κυκλοφόρησε από την ECM το 2003.