Jeta
Patrik Lafkadio Hërni lindi në Lefkada më 27 qershor 1850, kur Ishujt Jonianë ishin nën mbrojtjen britanike. Nëna Roza vinte nga Kithira; babai Çarls ishte kirurg ushtarak irlandez. E çuan shumë të vogël në Irlandë dhe u rrit larg ishullit grek. U arsimua në Irlandë, Francë dhe Angli dhe humbi shikimin e syrit të majtë në një aksident shkollor. Më 1869 kaloi Atlantikun, duke nisur një jetë të pasigurt që përfundimisht e çoi te gazetat e Sinsinatit.
U shpërngul në Nju Orlins e më vonë qëndroi në Martinikë, duke vëzhguar vende të formuara nga disa gjuhë e histori. Më 1890 mbërriti në Japoni dhe mësoi anglisht në Matsue. Lidhja me Koizumi Setsun u bë qendrore për familjen dhe shkrimin. Më 1896 mori shtetësinë japoneze dhe emrin Koizumi Jakumo. Dha edhe letërsi angleze në Tokio, ku vdiq më 26 shtator 1904. Prejardhja greko-irlandeze, shtetësia britanike në lindje, shkrimi anglisht dhe shtetësia japoneze janë anë të ndryshme; asnjëra nuk do të thotë se librat e famshëm ishin origjinale greke.
Veprat
Hërni e zhvilloi mjeshtërinë në gazetari para librave të njohur mbi Japoninë. Chita (1889), novelë e lidhur me bregdetin e Luizianës, i përket viteve amerikane. Vështrime në Japoninë e panjohur (1894) bashkon vëzhgim, udhëtim dhe reflektim. Kokoro (1896) mbledh ese mbi jetën e brendshme të shoqërisë japoneze. Kwaidan (1904) bashkon histori të çuditshme dhe studime insektesh: fantazmat dhe vëmendja ndaj krijesave të vogla ndajnë të njëjtin libër.
Veprat u shkruan anglisht. Titujt grekë në tabelë ndihmojnë leximin, nuk provojnë origjinale greke të humbura. Historitë japoneze vinin nga libra, biseda dhe bashkëpunëtorë, përfshirë Setsun. Janë rirrëfime letrare, jo regjistrime të tejdukshme të një kulture të tërë. Parathënia shpjegon si rrëfimtari ndryshon huazimet. Fjalia më poshtë shënohet qartë si përkthimi ynë greqisht modern i anglishtes. Lexoni për atmosferën, tingullin dhe çastin kur e zakonshmja bëhet e çuditshme. Pyetni gjithashtu kush rrëfen, kush ndihmoi përcjelljen dhe çfarë publiku përfytyronte autori.
Trashëgimia në Greqinë e sotme
Lefkada nderon shkrimtarin e lindur aty përmes Qendrës Historike Lafkadio Hërn, themeluar më 2014 në Qendrën Kulturore bashkiake. Tekste, figura e objekte lidhin ishullin me Irlandën, Amerikën dhe Japoninë. Kjo është pjesë e kujtesës greke megjithëse veprat kryesore janë anglisht.
Përdorni përshkrimet greke: gjeni Λευκάδα, Ιρλανδία dhe Ιαπωνία, vizatoni rrugën dhe përshkruajeni me γεννήθηκε, μεγάλωσε dhe ταξίδεψε. Tregoni pastaj udhëtimin tuaj me të njëjtat folje. Krahasimi i përkthimit grek me një pjesë të shkurtër anglisht tregon kalimin e atmosferës mes gjuhëve, pa e bërë përkthimin origjinal.
A e dinit?
- Nëna vinte nga Kithira; ai lindi në Lefkada.
- Më 1896 u bë shtetas japonez si Koizumi Jakumo.
- Kwaidan përmban studime insektesh dhe histori fantazmash.
Veprat kryesore
| Titulli greqisht | Titulli | Viti |
|---|---|---|
| Τσίτα (Chita) | Chita: novelë e Luizianës | 1889 |
| Ματιές στην άγνωστη Ιαπωνία (Glimpses of Unfamiliar Japan) | Vështrime në Japoninë e panjohur | 1894 |
| Κοκόρο (Kokoro) | Kokoro: ese mbi jetën japoneze | 1896 |
| Κουάινταν (Kwaidan) | Kwaidan: histori dhe studime të çuditshme | 1904 |
Një varg për t’u mbajtur mend
Ο αφηγητής, όμως, σε κάθε περίπτωση ξαναχρωμάτισε και ξαναδιαμόρφωσε το δάνειό του, ώστε να το εντάξει στον δικό του τόπο.
O afigitis, omos, se kathe periptosi xanachromatise kai xanadiamorfose to daneio tou, oste na to entaxei ston diko tou topo.
Por rrëfimtari çdo herë e ringjyrosi dhe e riformoi huazimin për ta bërë pjesë të vendit të vet.
