Nikos Koundouros

Nikos Koundouros, i shkruar edhe Níkos Koúndouros, ishte kineast grek me rrënjë kretase, i lindur më 1926. Studioi pikturë dhe skulpturë në Shkollën e Arteve të Bukura të Athinës dhe u diplomua më 1948. Ky formim mbeti i dukshëm në vëmendjen ndaj fytyrave, trupave, dritës dhe vendosjes së figurave brenda kuadrit.

Gjatë pushtimit u bashkua me Rezistencën e majtë dhe më pas u dërgua në internim politik në Makronisos. Atje takoi artistë si Thanasis Vengos, që më vonë do të luante në filmat e tij. Pas lirimit iu drejtua kinemasë. Filmi i parë me metrazh të gjatë, Μαγική πόλη (Qyteti magjik), doli më 1954, me skenar të Margarita Lymberaki. Dy vjet më pas erdhi Ο Δράκος (Përbindëshi i Athinës), shkruar nga Iakovos Kambanellis, me Dinos Iliopoulos në rolin kryesor.

Gjatë diktaturës ushtarake të viteve 1967–1974 Koundouros qëndroi jashtë vendit, përfshirë Parisin, Romën dhe Londrën. Pas kthimit të demokracisë filmoi koncerte politike dhe tubime publike në Greqi. Filmat e mëvonshëm rishikuan historinë traumatike, ndërsa vëniet në skenë zgjeruan interesin për traditat dramatike dhe muzikore greke. Vdiq më 22 shkurt 2017. Dy pjesët e Μονόγραμμα (Monogrami), prodhuar nga ERT më 2005, ruajnë rrëfimin e tij për rrugëtimin artistik dhe politik.

Μαγική πόλη (Qyteti magjik, 1954) vështron jetën e pasigurt të banorëve të një lagjeje të varfër të Athinës. Vështirësitë e përditshme tregojnë ndikimin e neorealizmit italian. Në Ο Δράκος (Përbindëshi i Athinës, 1956), një nëpunës i parëndësishëm i ngjan një krimineli të kërkuar dhe pranohet për pak kohë falë këtij ngatërrimi. Pamjet bardhezi, hijet teatrale dhe kundërvënia mes cenueshmërisë dhe autoritetit i japin historisë forcën shqetësuese.

Filmi bën të dukshëm edhe bashkëpunimin: Koundouros drejtoi, Iakovos Kambanellis shkroi skenarin, Manos Hadjidakis kompozoi muzikën dhe Dinos Iliopoulos luajti Thomasin. Këto janë përgjegjësi të ndryshme krijuese. Leximi i të dhënave greke tregon si filmi bashkon shkrimin, aktrimin, kompozimin pamor dhe tingullin, përtej ideve të një njeriu të vetëm.

Μικρές Αφροδίτες (Afërditat e reja, 1963) drejtohet te peizazhi, trupat dhe dëshira në një botë antike të përfytyruar; fitoi çmimin FIPRESCI në Berlin. Në 1922 (1978), mbështetur te Το νούμερο 31328 (Numri 31328) i Elias Venezis, Koundouros trajtoi katastrofën e Azisë së Vogël. Μπάυρον: Μπαλάντα για ένα δαίμονα (Bajron: Baladë për një demon, 1992) ndjek ditët e fundit të poetit në Mesolongji. Në këto tema historia bëhet përvojë frike, përjashtimi dhe konflikti, në vend të një parade bindjesh heroike.

Faqja greke e Festivalit të Selanikut për Ο Δράκος (Përbindëshi i Athinës) ofron një fillim të dobishëm. Gjej Σενάριο dhe Μουσική dhe lidhi me Iakovos Kambanellis dhe Manos Hadjidakis; Koundouros është regjisori. Krijo tri çifte pyetjesh e përgjigjesh me Ποιος σκηνοθέτησε; Ποιος έγραψε; dhe Ποιος συνέθεσε; Përgjigju me emrat në fjali të plota.

Pastaj krahaso σκηνοθεσία, veprimtarinë, me σκηνοθέτης, personin. Ky fjalor ndihmon edhe në programe të tjera greke. Teksti i përshtatur më poshtë mbështet ushtrimin; dialogët e filmit të plotë kërkojnë ndihmë shtesë në dëgjim. Μονόγραμμα (Monogrami) i ERT-së ofron një takim tjetër me Koundouros duke folur greqisht mbi lidhjen e artit me përvojat e veta.

• U diplomua në pikturë dhe skulpturë më 1948, para filmit të parë me metrazh të gjatë.
• Margarita Lymberaki shkroi skenarin e Μαγική πόλη (Qyteti magjik).
• Μικρές Αφροδίτες (Afërditat e reja), më 1963, fitoi çmimin e kritikës FIPRESCI në Berlin.