grecfacilegrecfacile
Μαρμάρινη προτομή που ταυτίζεται με την Αιλία Ευδοκία, Μουσείο Ακρόπολης
Μαρμάρινη προτομή που ταυτίζεται με την Αιλία Ευδοκία, Μουσείο Ακρόπολης · Deiadameian · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

B1Rilindja · Poete · perandoreshë

Aelia Eudocia

Αιλία Ευδοκία

c. 400 – 460 · Athinë · Kostandinopojë · Jerusalem

Aelia Eudocia (rreth 400–460), fillimisht Athenais, ishte perandoreshë romake lindore dhe poete greqisht. U martua me Theodosius II më 421 dhe jetoi vitet e fundit në Jerusalem. Tradita letrare përfshin histori të krishtera në gjuhë homerike. Është e shekullit V, tjetër nga Aelia Eudoxia e mëparshme dhe Eudociat e mëvonshme bizantine.

Jeta

Eudocia lindi rreth 400 si Athenais. Historiani i mëvonshëm Evagrius përmend Athinën si vendlindje dhe të atin Leontius si mësues. Zotërimi i epikës greke dëshmon arsim letrar të fortë. Kronikat zbukuruan ardhjen në oborr me hollësi dramatike; jo çdo ngjarje është fakt i sigurt. U bë e krishterë dhe mori emrin Eudocia para martesës me Theodosius II më 421; mori titullin Augusta më 423.

Më 438–439 udhëtoi në Tokën e Shenjtë përmes Antiokisë. Evagrius thotë se përfundoi një fjalim atje me varg homerik të përshtatur për lidhjen me dëgjuesit. Në fillim të viteve 440 kaloi nga Kostandinopoja në Jerusalem; data dhe rrethanat ndryshojnë sipas burimeve. Mbeti bamirëse perandorake dhe aktive në fe, edhe në grindjet pas Kalcedonit më 451. Vdiq më 460. Jeta lidh arsimin klasik, shkrimin e krishterë dhe patronazhin perandorak.

Veprat

Poezia e Eudocias tregon në fjalë takimin e arsimit klasik me krishterimin. Centonet homerike ritregojnë episode biblike duke rirenditur vargje e pjesë nga Iliada dhe Odisea. Mozaiku letrar i jep gjuhës së njohur kontekst e folës të ri. Tradita përfshin punë të mëparshme të Patricius dhe disa versione; jo çdo varg është me siguri i saj.

Poema për Qiprianin dhe Justën përshtat rrëfim të krishterë në epikë greke. Magjistari, kthimi dhe heroina e palëkundur janë histori fetare, jo biografi dokumentare. Mbeten pjesë; Foti përshkruan materiale të humbura. Mbishkrimi në vargje i banjave Hammat Gader, i lidhur me Eudocian, lavdëron burimet e ngrohta. Greqishtja letrare punon në Bibël, jetë shenjtorësh dhe banja publike. Në Antioki vargu për prejardhjen krijon lidhje qytetare. Gjuha e lashtë kërkon përkthim ndihmës; teksti B1 këtu është modern.

Trashëgimia në Greqinë e sotme

Eudocia ndihmon të ndjekim greqishten pa barazuar lashten me modernen. Hapni Historinë kishtare të Evagrius 1.20 dhe gjeni vargun e raportuar me Ὑμετέρης. Lexoni versionin tonë modern: Λέω πως είμαι από τη δική σας γενιά και το δικό σας αίμα. Krahasoni αἵματος dhe αίμα, pastaj shprehni prejardhjen përditë: Η καταγωγή μου είναι από την Αθήνα. Lidhni Athinën, Kostandinopojën dhe Jerusalemin në hartë me από dhe στην. Teksti i ruajtur bashkohet me fraza të dobishme moderne; origjinali mbetet letërsi e antikitetit të vonë.

A e dinit?

  • Emri i parë ishte Athenais, Eudocia emri i krishterë perandorak.
  • Centoni rirendit vargjet e vjetra në poemë të re.
  • Evagrius raporton citatin e Antiokisë si përshtatje të Homerit.

Veprat kryesore

Titulli greqishtTitulliViti
ΑυγούσταTitulli Augusta423
Λόγος στην ΑντιόχειαFjalim në Antioki438–439
Ομηρικοί κέντρωνεςCentone homerike — kontribut në traditëbefore 460
Ποίημα για τον Κυπριανό και την ΙούσταPoemë për Qiprianin dhe Justënbefore 460

Një varg për t’u mbajtur mend

Ὑμετέρης γενεῆς τε καὶ αἵματος εὔχομαι εἶναι

Në greqishten e sotmeΛέω πως είμαι από τη δική σας γενιά και το δικό σας αίμα.

Hymeteres genees te kai haimatos euchomai einai

Deklaroj se jam nga fisi dhe gjaku juaj.

Reported by Evagrius, Ecclesiastical History 1.20 (sixth century): adapted Homeric line attributed to Eudocia’s Antioch address, 438–439
B1

Lexoni për Aelia Eudocia në greqisht (B1)

Fjalë nga teksti

  • vargu
  • burimi
  • prejardhja
  • poetja
  • udhëtoj
  • krahasoj
  • i lashtë
  • më i ri

Provoni një mësim falas të nivelit B1Pa llogari për tre ushtrimet e para.

Të tjerë në nivelin B1

Greqia moderne · Poet dhe diplomatJorgos Seferis1900 – 1971Greqia moderne · PoetKostas Kariotaqis1896 – 1928Greqia moderne · RomancierStratis Mirivilis1890 – 1969Antikiteti · TragjedianSofokliuc. 497 BC – 406 BCAntikiteti · KomediografAristofanic. 446 BC – c. 386 BCAntikiteti · Matematikan dhe shpikësArkimedic. 287 BC – c. 212 BCAntikiteti · MjekHipokratic. 460 BC – c. 370 BCAntikiteti · Matematikane dhe filozofeHipatia e Aleksandrisëc. 355 – 415Greqia moderne · Gjeneral i vitit 1821Theodhoros Kolokotronis1770 – 1843Greqia moderne · PoeteMaria Polidhuri1902 – 1930Greqia moderne · Romancier dhe dramaturgGrigorios Ksenopulos1867 – 1951Greqia moderne · Romancier, presidenti i parë i KONDhimitrios Vikelas1835 – 1908Greqia moderne · Poet dhe detarNikos Kavadias1910 – 1975Greqia moderne · RomancierAntonis Samarakis1919 – 2003Greqia moderne · Këngëtar rebetiko dhe interpretues buzukiMarkos Vamvakaris1905 – 1972Greqia moderne · Kompozitor, interpretues buzukiVasilis Tsitsanis1915 – 1984Greqia moderne · PiktorJanis Caruhis1910 – 1989Greqia moderne · Oficer, Lufta MaqedonasePavlos Melas1870 – 1904Greqia moderne · PoetAristotelis Valaoritis1824 – 1879Greqia moderne · Romancier, gazetarJoanis Kondilakis1861 – 1920Greqia moderne · RomancierIlias Venezis1904 – 1973Greqia moderne · Romanciere, dramaturgeMargarita Liberaki1919 – 2001Greqia moderne · RomancierVasilis Vasilikos1934 – 2023Greqia moderne · PiktorNikos Haxhiqiriakos-Gjika1906 – 1994Greqia moderne · Piktor, shkrimtarFotis Kontoglu1895 – 1965Greqia moderne · Këngëtare popullore, studiueseDomna Samiu1928 – 2012Greqia moderne · PoetKostas Kristalis1868 – 1894Greqia moderne · RomanciereMaria Jordanidu1897 – 1989Greqia moderne · Humorist, skenaristNikos Ciforos1909 – 1970Greqia moderne · ArkeologManolis Andronikos1919 – 1992Greqia moderne · Hero i Rezistencës, politikanManolis Glezos1922 – 2020Greqia moderne · Heroinë e RezistencësLela Karajani1898 – 1944Greqia moderne · KompozitorApostolos Kaldaras1922 – 1990Greqia moderne · AstronomDhimitër Eginitis1862 – 1934Greqia moderne · Skulptore dhe artiste pamoreAlex Mylona1920 – 2016Greqia moderne · Regjisore dokumentarëshAlinda Dimitriou1933 – 2013Greqia moderne · Romanciere · tregimtareAmanda Michalopoulou1966Antikiteti · Filozof i natyrësAnaksagorac. 500 BC – 428 BCAntikiteti · Filozof i natyrësAnaksimandric. 610 BC – c. 546 BCAntikiteti · Filozof i natyrësAnaksimeni6th c. BCGreqia moderne · Folkloriste dhe studiueseAngeliki Chatzimichali1895 – 1965Greqia moderne · Aktore dhe themeluese trupeAnna Synodinou1927 – 2016Greqia moderne · Regjisore eksperimentale dhe artiste pamoreAntoinetta Angelidi1950Greqia moderne · Poet · Romancier · PërkthyesAris Alexandrou1922 – 1978Antikiteti · Matematikan dhe astronomAristarku i Samositc. 310 BC – c. 230 BCGreqia moderne · Aktore, organizatore teatri dhe shkrimtareAspasia Papathanassiou1918 – 2020Antikiteti · Figurë e Athinës klasikeAspasia5th c. BCGreqia moderne · Poete dhe gazetareAthina Papadaki1945Greqia moderne · Regjisore dhe producenteAthina Rachel Tsangari1966Greqia moderne · Artiste pamoreBia Davou1932 – 1996Greqia moderne · Poete dhe përkthyeseChrysa Prokopaki1940Greqia moderne · Artiste pamoreChryssa Romanou1931 – 2006Greqia moderne · Artiste instalacioni dhe peizazhiDanae Stratou1964Greqia moderne · Koreograf dhe artist pamorDimitris Papaioannou1964Antikiteti · FilozofDemokritic. 460 BC – c. 370 BC (uncertain)Greqia moderne · Regjisor filmi e teatriDimos Avdeliodis1952Greqia moderne · Organizatore vallëzimi · trashëgimiDora Stratou1903 – 1988Greqia moderne · Piktore dhe mësuese artiEleni Boukoura-Altamoura1821/1824 – 1900Greqia moderne · Kompozitore · kinema e teatërEleni Karaindrou1941Greqia moderne · Poete dhe kritike artiEleni Vakalo1921 – 2001Greqia moderne · Filolog · leksikografEmmanuel Kriaras1906 – 2014Antikiteti · Filozof dhe poetEmpedokliuc. 490 BC – c. 430 BC (uncertain)Antikiteti · Filozof stoikEpiktetic. AD 55 – c. AD 135Antikiteti · Matematikan dhe gjeografEratostenic. 276 BC – c. 194 BCAntikiteti · SkulptorFidiaUnknown – UnknownGreqia moderne · Regjisore · shkrimtareFrida Liappa1948 – 1994Greqia moderne · Romanciere dhe poeteGalatea Kazantzaki1881 – 1962Antikiteti · Mjek dhe shkrimtar mjekësorGaleniAD 129 – c. AD 216 (uncertain)Greqia moderne · Gjuhëtar dhe leksikografGeorgios Babiniotis1939Greqia moderne · Këngëtare laïko · mësuese vokaliGiota NegkaGreqia moderne · Romanciere · skenaristeIoanna Karystiani1952Rilindja · Perandoreshë bizantineIrena e Athinësc. 752 – 803Greqia moderne · Mecosoprano · PianisteIrma Kolassi1918 – 2012Antikiteti · Poet · DijetarKalimakuc. 305 BC – c. 240 BCRilindja · Poete · himnografeKassiani (Kassia)c. 800–810 – before 867Greqia moderne · Poete dhe përkthyeseKaterina Anghelaki-Rooke1939 – 2020Greqia moderne · Gjyqtare · ish-presidenteKaterina Sakellaropoulou1956Antikiteti · Mbretëreshë e EgjiptitKleopatra VII69 BC – 30 BCGreqia moderne · Piktor peizazheshKonstantinos Maleas1879 – 1928Antikiteti · Poete lirikeKorinadate disputedGreqia moderne · Regjisor · skenaristCosta-Gavras1933Greqia moderne · Mësuese kërcimi e koreografeKoula Pratsika1899 – 1984Greqia moderne · Artiste pamore dhe performanceLeda Papakonstantinou1945Greqia moderne · Shkrimtar dhe gazetarLafkadio Hërn1850 – 1904Greqia moderne · Romanciere dhe historianeLena Divani1955Greqia moderne · Violinist · DirigjentLeonidas Kavakos1967Greqia moderne · Aktore · regjisore · pedagoge teatriLydia Koniordou1953Greqia moderne · Poete dhe përkthyeseManto Aravantinu1923/1926 – 1998Greqia moderne · Këngëtare · interpretuese poezieMaria Farantouri1947Greqia moderne · Poete, prozatoreMaria Kentrou-Agathopoulou1930Greqia moderne · Poete dhe përkthyeseMaria Kyrtzaki1948 – 2016Greqia moderne · Skulptore dhe artiste instalacioneshMaria Loizidou1958Greqia moderne · Regjisore dhe montazhiereMaria Plyta1915 – 2006Antikiteti · Dramaturg · Komedia e ReMenandric. 344–342 BC – c. 292–291 BCGreqia moderne · Prozator · PërkthyesMenis Koumantareas1931 – 2014Greqia moderne · Poete dhe piktoreNana Isaia1934 – 2003Greqia moderne · Regjisor filmiNikos Koundouros1926 – 2017Greqia moderne · Tekstshkrues këngësh · ProzatorOdysseas Ioannou1967Antikiteti · Filozof dhe poetParmenidic. 515 BC (uncertain) – UnknownGreqia moderne · Romancier · prozë policorePetros Markaris1937Antikiteti · Sofist dhe mësuesProtagorac. 490 BC – c. 420 BCGreqia moderne · Kërcimtare, koreografe e mësueseRallou Manou1915 – 1988Greqia moderne · Artiste pamore dhe mësueseRena Papaspyrou1938Greqia moderne · Këngëtare · kompozitoreSavina Yannatou1959Antikiteti · Poet lirikSimonidi i Keositc. 556 BC – c. 468 BCGreqia moderne · PiktoreSofia Laskaridou1876 – 1965Greqia moderne · Romanciere, historiane dhe përkthyeseSoti Triantafyllou1957Greqia moderne · Piktor dhe dekorues kishashSpiros Papalukas1892 – 1957Greqia moderne · Kineast dhe aktorStavros Tornes1932 – 1988Antikiteti · Gjeograf dhe historianStrabonic. 64 BC – After AD 23Greqia moderne · Këngëtare · aktoreTania Tsanaklidou1952Greqia moderne · Prozator · SkenaristThanasis Valtinos1932 – 2024Rilindja · Perandoreshë bizantineTheodorac. 500 – 548Greqia moderne · Regjisor dhe mësues teatriTeodoros Terzopulos1945Antikiteti · Filozof dhe natyralistTeofrastic. 371 BC – c. 287 BCGreqia moderne · Romancier dhe përkthyesTheodor Kallifatides1938Greqia moderne · Poet · PërkthyesTitos Patrikios1928Greqia moderne · Regjisore · skenaristeTonia Marketaki1942 – 1994Greqia moderne · Poete · PërkthyeseJenny Mastoraki1949 – 2024Antikiteti · Filozof i paradokseveZenoni i Eleasc. 490 BC – UnknownGreqia moderne · Valltare, koreografe dhe mësueseZouzou Nikoloudi1917 – 2004

Të gjitha personalitetet →