grecfacilegrecfacile
Μαρμάρινη προτομή του Μενάνδρου, ρωμαϊκό αντίγραφο ελληνικού προτύπου, Μουσείο Chiaramonti
Μαρμάρινη προτομή του Μενάνδρου, ρωμαϊκό αντίγραφο ελληνικού προτύπου, Μουσείο Chiaramonti · Jastrow · Public domain · Wikimedia Commons

B1Antikiteti · Dramaturg · Komedia e Re

Menandri

Μένανδρος

c. 344–342 BC – c. 292–291 BC · Athinë

Menandri shkroi komedi për fqinjë, familje, keqkuptime dhe bashkëjetesë. Në Athinë rreth fillimit të shekullit III p.e.s. u bë prijës i Komedisë së Re. Papiruset kthyen pjesë të njohura nga citimet e përshtatjet. Personazhet japin detyrë greqishteje: pyesni kuptimin para gjykimit të njeriut.

Jeta

Menandri ishte dramaturg athinas i fundit të IV dhe fillimit të III p.e.s. Vitet e sakta diskutohen brenda një shtrirjeje të vogël; përdorim afërsitë. Pas zgjerimit të Aleksandrit Athina njohu ndryshime politike e të ndikimit maqedonas. Historitë shtëpiake ndryshojnë nga sulmet publike të Aristofanit, por i përkasin shoqërisë me pabarazi pasurie, qytetarie dhe statusi ligjor.

Mësues e bashkëkohës të njohur vijnë nga tradita të vona biografike, jo arkiv personal i plotë. Pikë e sigurt është fitorja e Dyskolos në Lenaja më 316. Shumica e pjesëve kanë humbur. Citimet, përshtatjet romake dhe kopjet egjiptiane tregojnë popullaritet. Kopja nuk është autograf: kodiku Bodmer është shekuj më vonë. Rikthimi kërkon lexim dëmtimesh, njohje zërash dhe dallim shfaqjeje, kopjimi, gjetjeje e botimi.

Veprat

Dyskolos është komedia e vetme pothuaj e plotë. Knemoni shmang të tjerët, por aksidenti tregon varësinë prej tyre. Pani flet për të në prolog: citati nuk është autobiografi e poetit. Humori vjen nga takime, afrime të dështuara dhe ndryshim kuptimi.

Samia, Epitrepontes dhe Aspis ruhen në pjesë të mëdha jo të plota. Familja, njohja dhe mosmarrëveshjet për njerëz a pasuri provojnë supozime. Janë vepra të vërteta, pa data të sigurta premiera individuale këtu. Tabela vendos Dyskolos të datuar para të padatuarave. Papiruset egjiptiane ndryshuan leximin. Bodmer përmban Dyskolos/Samia/Aspis; i pari u botua 1958, material i ri i rëndësishëm i të tjerave 1969. Janë botime moderne, jo premiera antike apo medoemos data gërmimi. Boshllëqet mbeten; ndajmë fjalën e personazhit, rindërtimin editorial dhe tekstin e ruajtur.

Trashëgimia në Greqinë e sotme

Shkruani gjashtë replika origjinale moderne për keqkuptim. Fqinji duket δύσκολος; pyesni Τι εννοείς; dhe Δεν κατάλαβα, μπορείς να εξηγήσεις; Ndryshoni supozimin dhe fundin. Krahasoni ἄνθρωπος/άνθρωπος dhe njeri/detyrë të vështirë. Shënoni Panin folës. Ushtroni sqarim, mbiemra e atribuim; B 1 është teksti modern i përshtatur, jo lexim i pavarur i komedisë së lashtë.

A e dinit?

  • Shkruan Komedinë e Re athinase.
  • Dyskolos fiton Lenajan më 316 p.e.s.
  • Bodmer ka tri pjesë.
  • Botimi modern nuk është shfaqja antike.

Veprat kryesore

Titulli greqishtTitulliViti
ΔύσκολοςDyskolos — Grindaveci316 BC
ΣαμίαSamia — Gruaja nga Samosilate 4th–early 3rd c. BC (undated)
ἘπιτρέποντεςEpitrepontes — Arbitrazhilate 4th–early 3rd c. BC (undated)
ἈσπίςAspis — Mburojalate 4th–early 3rd c. BC (undated)

Një varg për t’u mbajtur mend

ἀπάνθρωπός τις ἄνθρωπος σφόδρα

Në greqishten e sotmeΈνας άνθρωπος πάρα πολύ αντικοινωνικός.

apanthropos tis anthropos sphodra

Një njeri shumë i pashoqërueshëm.

Menander, Dyskolos 6: Pan describes Knemon in the prologue; character speech, not autobiography
B1

Lexoni për Menandri në greqisht (B1)

Fjalë nga teksti

  • keqkuptim
  • fqinj
  • rol
  • mbiemër
  • komedi
  • gjykoj
  • shpjegoj
  • i vështirë

Provoni një mësim falas të nivelit B1Pa llogari për tre ushtrimet e para.

Të tjerë në nivelin B1

Greqia moderne · Poet dhe diplomatJorgos Seferis1900 – 1971Greqia moderne · PoetKostas Kariotaqis1896 – 1928Greqia moderne · RomancierStratis Mirivilis1890 – 1969Antikiteti · TragjedianSofokliuc. 497 BC – 406 BCAntikiteti · KomediografAristofanic. 446 BC – c. 386 BCAntikiteti · Matematikan dhe shpikësArkimedic. 287 BC – c. 212 BCAntikiteti · MjekHipokratic. 460 BC – c. 370 BCAntikiteti · Matematikane dhe filozofeHipatia e Aleksandrisëc. 355 – 415Greqia moderne · Gjeneral i vitit 1821Theodhoros Kolokotronis1770 – 1843Greqia moderne · PoeteMaria Polidhuri1902 – 1930Greqia moderne · Romancier dhe dramaturgGrigorios Ksenopulos1867 – 1951Greqia moderne · Romancier, presidenti i parë i KONDhimitrios Vikelas1835 – 1908Greqia moderne · Poet dhe detarNikos Kavadias1910 – 1975Greqia moderne · RomancierAntonis Samarakis1919 – 2003Greqia moderne · Këngëtar rebetiko dhe interpretues buzukiMarkos Vamvakaris1905 – 1972Greqia moderne · Kompozitor, interpretues buzukiVasilis Tsitsanis1915 – 1984Greqia moderne · PiktorJanis Caruhis1910 – 1989Greqia moderne · Oficer, Lufta MaqedonasePavlos Melas1870 – 1904Greqia moderne · PoetAristotelis Valaoritis1824 – 1879Greqia moderne · Romancier, gazetarJoanis Kondilakis1861 – 1920Greqia moderne · RomancierIlias Venezis1904 – 1973Greqia moderne · Romanciere, dramaturgeMargarita Liberaki1919 – 2001Greqia moderne · RomancierVasilis Vasilikos1934 – 2023Greqia moderne · PiktorNikos Haxhiqiriakos-Gjika1906 – 1994Greqia moderne · Piktor, shkrimtarFotis Kontoglu1895 – 1965Greqia moderne · Këngëtare popullore, studiueseDomna Samiu1928 – 2012Greqia moderne · PoetKostas Kristalis1868 – 1894Greqia moderne · RomanciereMaria Jordanidu1897 – 1989Greqia moderne · Humorist, skenaristNikos Ciforos1909 – 1970Greqia moderne · ArkeologManolis Andronikos1919 – 1992Greqia moderne · Hero i Rezistencës, politikanManolis Glezos1922 – 2020Greqia moderne · Heroinë e RezistencësLela Karajani1898 – 1944Greqia moderne · KompozitorApostolos Kaldaras1922 – 1990Greqia moderne · AstronomDhimitër Eginitis1862 – 1934Rilindja · Poete · perandoreshëAelia Eudociac. 400 – 460Greqia moderne · Skulptore dhe artiste pamoreAlex Mylona1920 – 2016Greqia moderne · Regjisore dokumentarëshAlinda Dimitriou1933 – 2013Greqia moderne · Romanciere · tregimtareAmanda Michalopoulou1966Antikiteti · Filozof i natyrësAnaksagorac. 500 BC – 428 BCAntikiteti · Filozof i natyrësAnaksimandric. 610 BC – c. 546 BCAntikiteti · Filozof i natyrësAnaksimeni6th c. BCGreqia moderne · Folkloriste dhe studiueseAngeliki Chatzimichali1895 – 1965Greqia moderne · Aktore dhe themeluese trupeAnna Synodinou1927 – 2016Greqia moderne · Regjisore eksperimentale dhe artiste pamoreAntoinetta Angelidi1950Greqia moderne · Poet · Romancier · PërkthyesAris Alexandrou1922 – 1978Antikiteti · Matematikan dhe astronomAristarku i Samositc. 310 BC – c. 230 BCGreqia moderne · Aktore, organizatore teatri dhe shkrimtareAspasia Papathanassiou1918 – 2020Antikiteti · Figurë e Athinës klasikeAspasia5th c. BCGreqia moderne · Poete dhe gazetareAthina Papadaki1945Greqia moderne · Regjisore dhe producenteAthina Rachel Tsangari1966Greqia moderne · Artiste pamoreBia Davou1932 – 1996Greqia moderne · Poete dhe përkthyeseChrysa Prokopaki1940Greqia moderne · Artiste pamoreChryssa Romanou1931 – 2006Greqia moderne · Artiste instalacioni dhe peizazhiDanae Stratou1964Greqia moderne · Koreograf dhe artist pamorDimitris Papaioannou1964Antikiteti · FilozofDemokritic. 460 BC – c. 370 BC (uncertain)Greqia moderne · Regjisor filmi e teatriDimos Avdeliodis1952Greqia moderne · Organizatore vallëzimi · trashëgimiDora Stratou1903 – 1988Greqia moderne · Piktore dhe mësuese artiEleni Boukoura-Altamoura1821/1824 – 1900Greqia moderne · Kompozitore · kinema e teatërEleni Karaindrou1941Greqia moderne · Poete dhe kritike artiEleni Vakalo1921 – 2001Greqia moderne · Filolog · leksikografEmmanuel Kriaras1906 – 2014Antikiteti · Filozof dhe poetEmpedokliuc. 490 BC – c. 430 BC (uncertain)Antikiteti · Filozof stoikEpiktetic. AD 55 – c. AD 135Antikiteti · Matematikan dhe gjeografEratostenic. 276 BC – c. 194 BCAntikiteti · SkulptorFidiaUnknown – UnknownGreqia moderne · Regjisore · shkrimtareFrida Liappa1948 – 1994Greqia moderne · Romanciere dhe poeteGalatea Kazantzaki1881 – 1962Antikiteti · Mjek dhe shkrimtar mjekësorGaleniAD 129 – c. AD 216 (uncertain)Greqia moderne · Gjuhëtar dhe leksikografGeorgios Babiniotis1939Greqia moderne · Këngëtare laïko · mësuese vokaliGiota NegkaGreqia moderne · Romanciere · skenaristeIoanna Karystiani1952Rilindja · Perandoreshë bizantineIrena e Athinësc. 752 – 803Greqia moderne · Mecosoprano · PianisteIrma Kolassi1918 – 2012Antikiteti · Poet · DijetarKalimakuc. 305 BC – c. 240 BCRilindja · Poete · himnografeKassiani (Kassia)c. 800–810 – before 867Greqia moderne · Poete dhe përkthyeseKaterina Anghelaki-Rooke1939 – 2020Greqia moderne · Gjyqtare · ish-presidenteKaterina Sakellaropoulou1956Antikiteti · Mbretëreshë e EgjiptitKleopatra VII69 BC – 30 BCGreqia moderne · Piktor peizazheshKonstantinos Maleas1879 – 1928Antikiteti · Poete lirikeKorinadate disputedGreqia moderne · Regjisor · skenaristCosta-Gavras1933Greqia moderne · Mësuese kërcimi e koreografeKoula Pratsika1899 – 1984Greqia moderne · Artiste pamore dhe performanceLeda Papakonstantinou1945Greqia moderne · Shkrimtar dhe gazetarLafkadio Hërn1850 – 1904Greqia moderne · Romanciere dhe historianeLena Divani1955Greqia moderne · Violinist · DirigjentLeonidas Kavakos1967Greqia moderne · Aktore · regjisore · pedagoge teatriLydia Koniordou1953Greqia moderne · Poete dhe përkthyeseManto Aravantinu1923/1926 – 1998Greqia moderne · Këngëtare · interpretuese poezieMaria Farantouri1947Greqia moderne · Poete, prozatoreMaria Kentrou-Agathopoulou1930Greqia moderne · Poete dhe përkthyeseMaria Kyrtzaki1948 – 2016Greqia moderne · Skulptore dhe artiste instalacioneshMaria Loizidou1958Greqia moderne · Regjisore dhe montazhiereMaria Plyta1915 – 2006Greqia moderne · Prozator · PërkthyesMenis Koumantareas1931 – 2014Greqia moderne · Poete dhe piktoreNana Isaia1934 – 2003Greqia moderne · Regjisor filmiNikos Koundouros1926 – 2017Greqia moderne · Tekstshkrues këngësh · ProzatorOdysseas Ioannou1967Antikiteti · Filozof dhe poetParmenidic. 515 BC (uncertain) – UnknownGreqia moderne · Romancier · prozë policorePetros Markaris1937Antikiteti · Sofist dhe mësuesProtagorac. 490 BC – c. 420 BCGreqia moderne · Kërcimtare, koreografe e mësueseRallou Manou1915 – 1988Greqia moderne · Artiste pamore dhe mësueseRena Papaspyrou1938Greqia moderne · Këngëtare · kompozitoreSavina Yannatou1959Antikiteti · Poet lirikSimonidi i Keositc. 556 BC – c. 468 BCGreqia moderne · PiktoreSofia Laskaridou1876 – 1965Greqia moderne · Romanciere, historiane dhe përkthyeseSoti Triantafyllou1957Greqia moderne · Piktor dhe dekorues kishashSpiros Papalukas1892 – 1957Greqia moderne · Kineast dhe aktorStavros Tornes1932 – 1988Antikiteti · Gjeograf dhe historianStrabonic. 64 BC – After AD 23Greqia moderne · Këngëtare · aktoreTania Tsanaklidou1952Greqia moderne · Prozator · SkenaristThanasis Valtinos1932 – 2024Rilindja · Perandoreshë bizantineTheodorac. 500 – 548Greqia moderne · Regjisor dhe mësues teatriTeodoros Terzopulos1945Antikiteti · Filozof dhe natyralistTeofrastic. 371 BC – c. 287 BCGreqia moderne · Romancier dhe përkthyesTheodor Kallifatides1938Greqia moderne · Poet · PërkthyesTitos Patrikios1928Greqia moderne · Regjisore · skenaristeTonia Marketaki1942 – 1994Greqia moderne · Poete · PërkthyeseJenny Mastoraki1949 – 2024Antikiteti · Filozof i paradokseveZenoni i Eleasc. 490 BC – UnknownGreqia moderne · Valltare, koreografe dhe mësueseZouzou Nikoloudi1917 – 2004

Të gjitha personalitetet →