Dhimitër Eginitis

Eginitis lindi në Athinë më 1862. Pas shkollës Varvakeio studioi matematikë në Universitetin e Athinës, dhe pastaj shteti e dërgoi në Paris të specializohej në astronomi, në një kohë kur Franca ishte një nga qendrat e mëdha të kësaj shkence. Më 1890 u kthye në Greqi për t’u bërë drejtor i Observatorit Kombëtar të Athinës (Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών), dhe nga viti 1896 ishte edhe profesor i astronomisë dhe meteorologjisë në Universitet. Detyrën e drejtorit e mbajti për më shumë se katër dekada.

Observatori ishte themeluar më 1842 falë një dhurimi të bankierit Georgios Sinas, në një ndërtesë elegante të arkitektit danez Theophil Hansen pranë Akropolit. Kur erdhi Eginitis, kishte pak instrumente dhe pak veprimtari. Ai e riorganizoi nga themelet, gjeti para nga dhuruesit dhe nga shteti, solli teleskopë e pajisje të reja dhe krijoi departamente të reja.

Ishte aktiv edhe në jetën publike. Shërbeu dy herë si ministër i arsimit, më 1917 dhe më 1926, shkroi artikuj dhe libra popullorë për astronominë dhe klimën e Greqisë, dhe për dekada i bëri presion shtetit të reformonte kalendarin. Më 1926 u bë një nga anëtarët e parë të Akademisë së Athinës (Ακαδημία Αθηνών), ku ishte kryetar më 1929 dhe sekretar i përgjithshëm deri më 1933. Vdiq në Athinë më 14 mars 1934.

Arritja e madhe e Eginitisit ishte t’i jepte Greqisë një infrastrukturë shkencore. Nën drejtimin e tij Observatori nisi vëzhgime meteorologjike sistematike në gjithë vendin, bazën e shërbimit të mëvonshëm kombëtar të motit, dhe ai studioi e shkroi për klimën e Athinës dhe të Greqisë. Organizoi edhe një shërbim sizmologjik, thelbësor në një nga vendet më të prirura ndaj tërmeteve në Evropë, që lëkundjet të regjistroheshin e të studioheshin dhe jo vetëm të frikësonin. Në vetë astronominë modernizoi instrumentet dhe e vuri Greqinë në kontakt me komunitetin shkencor ndërkombëtar.

Trashëgimia e tij më e dukshme në jetën e përditshme është kalendari. Deri më 1923 Greqia përdorte ende kalendarin e vjetër julian, që atëherë ishte trembëdhjetë ditë prapa kalendarit gregorian të Evropës Perëndimore. Kjo krijonte ngatërresë të pafund në tregti, diplomaci dhe shkencë. Eginitis argumentoi për vite se vendi duhej të ndryshonte, dhe më 1923 shteti më në fund e bëri: dita pas 15 shkurtit 1923 u shpall 1 mars. Vitin pasues Kisha e Greqisë miratoi një kalendar të rishikuar për festat fikse, duke ruajtur megjithatë datën tradicionale të Pashkëve. Një pakicë besimtarësh e refuzoi ndryshimin dhe ndjek ende sot «kalendarin e vjetër»; ata quhen παλαιοημερολογίτες (ndjekës të kalendarit të vjetër).

Observatori Kombëtar i Athinës është sot një nga qendrat kryesore kërkimore të Greqisë, me institute për astronominë, gjeodinamikën dhe kërkimin mjedisor, dhe stacionet e tij meteorologjike janë ende pjesë e buletineve të përditshme të motit që grekët dëgjojnë në lajme. Ndërtesa e vjetër në Kodrën e Nimfave, përballë Akropolit, strehon një muze dhe një qendër vizitorësh, ku natën mund të shikoni përmes një teleskopi historik. Sa herë që një grek flet për «kalendarin e ri» (νέο ημερολόγιο) ose «kalendarin e vjetër» (παλαιό ημερολόγιο), ai flet për një ndryshim për të cilin luftoi Eginitis. Rrugë në Athinë dhe në qytete të tjera mbajnë emrin e tij.

• Drejtoi Observatorin Kombëtar të Athinës për më shumë se dyzet vjet, nga 1890 deri në vdekje.
• Në Greqi, pas 15 shkurtit 1923 erdhi drejtpërdrejt 1 marsi 1923.
• Ishte anëtar i Akademisë së Athinës që nga viti i saj i parë, 1926, dhe kryetar i saj më 1929.
• Organizoi edhe regjistrimin e hershëm të tërmeteve në Greqi, një nga vendet më sizmike të Evropës.