Savina Yannatou

Savina Yannatou studeerde zang in Athene bij Gogo Georgilopoulou aan het Nationaal Conservatorium en bij Spiros Sakkas in het Atelier voor Stemkunst. Verdere studie voerde naar Londens Guildhall School of Music and Drama. Sinds 1979 zingt ze professioneel. Vroege werkzaamheden omvatten Lillipoupoli op de Griekse radio onder Manos Hadjidakis en een blijvende creatieve relatie met Lena Platonos.

Haar ontwikkeling volgde meerdere wegen. In de jaren 1980 hielp ze het Atelier voor Oude Muziek in Athene oprichten. Renaissance en barok vroegen nauwkeurige stijlaandacht; vrije improvisatie opende later een ander terrein. Begin jaren 1990 onderzocht ze experimentele stemtechnieken met bassist Peter Kowald en blazer Floros Floridis. Deze activiteiten bestonden naast het Griekse lied.

Sinds 1993 werkt ze met Primavera en Salonico, Thessalonikische musici die aanvankelijk voor Sefardische liederen samenkwamen. Het internationale repertoire betekent niet dat ze elke gezongen taal spreekt. In een Grieks interview legt ze uit hoe ze sprekers om uitspraakmodellen vraagt. Ze componeert ook voor theater, waaronder Medea in 1997. Haar werk verbindt interpretatie, onderzoek en gezamenlijk musiceren.

Terra Nostra, verschenen in 2003, bewaart een Atheens concert uit 2001 met Primavera en Salonico. Sumiglia volgde in 2005 als eerste ECM-studioalbum van de groep; Songs of an Other verscheen in 2008. Arrangementen, vaak van Kostas Vomvolos, laten instrumentale en vocale vindingen toe en houden de brontradities herkenbaar.

Songs of Thessaloniki, verschenen in 2015 na opnamen in 2014, verbindt liederen met geschiedenis en gemeenschappen. Grieks, Ladino, Turks, Armeens en andere talen vormen een meertalig programma. Het Ierse Salonika wordt door de stadsnaam geen Grieks lied. Het Griekse Το γελεκάκι (Het giletje) heeft muziek van Spyros Ollandezos en tekst van Giannis Theodoridis.

Watersong uit 2025 met de Tunesische Lamia Bedioui verzamelt Grieks, Arabisch, Engels en ander materiaal rond water. Opnamen uit 2022 en 2024 verbinden traditionele instrumenten met Dine Doneffs waterphone. Daarnaast zijn er qanun, ney, viool, oed en contrabas. Talen en stemtechnieken moet je per stuk onderscheiden, niet als één Grieks repertoire beschouwen.

Yannatou maakt uitspraak tot een culturele ontmoeting, niet het bewijs van vloeiendheid in elke gezongen taal. Het vragen van modellen aan sprekers geeft leerlingen een luistermethode.

Luister eerst naar de aangepaste leestekst en dan een kort Grieks stuk uit Το γελεκάκι op Songs of Thessaloniki. De titel gebruikt informeel γελεκάκι; gewone γιλέκο en verkleinwoord γιλεκάκι zijn ook nuttig. Het woordenboek van het Griekse Taalportaal noemt beide varianten. Zeg Φοράω ένα γιλέκο, ‘Ik draag een gilet’, en probeer het verkleinwoord. Vergelijk gewone spraak met de gezongen woordduur. Deze ondersteunde B1-oefening behandelt niet het hele meertalige album, dialecten of stemimprovisatie als alledaags Grieks.

• Ze begon in 1979 professioneel te zingen via de Griekse radio.
• Veel talen zingen betekent niet ze allemaal spreken; ze vraagt sprekers om uitspraakmodellen.
• Terra Nostra werd in 2001 live opgenomen en in 2003 door ECM uitgebracht.