Jeta
Anaksimeni vinte nga Mileti në perëndim të Azisë së Vogël dhe veproi në shekullin VI p.e.s. Datat e sakta janë të paqarta; kronologjitë e lashta ndryshojnë. Fillojmë me vendin dhe periudhën. Mendimtarët milesianë e lidhin me Talesin e Anaksimandrin, jo me një departament universitar modern.
Diogjen Laerti e quan dëgjues të Anaksimandrit dhe shkrues të prozës së thjeshtë joniane: dëshmi e vonë. Të tjera kalojnë përmes Aristotelit, Teofrastit dhe Simplikut. Zinxhiri ka rëndësi: komentuesit e mëvonshëm interpretojnë të hershmit me fjalët e pyetjet e tyre. Nuk kemi libër të plotë për kontroll. Letrat e atribuuara nuk janë korrespondencë personale e sigurt. Rëndësia është shpjegimi natyror, jo jetëshkrim apo bibliografi e shpikur nga anekdotat.
Veprat
Tabela jep ide të transmetuara, jo katër libra. Ajri është parim; kuptimi historik i ἀήρ kërkon interpretim. Nuk barazohet thjesht me gazin modern. Citati është njoftim i Diogjenit, jo dorëshkrim i Anaksimenit.
Sipas Simplikut ajri i rralluar bëhet zjarr, i ngjeshuri erë, re, ujë, tokë, gur. Mekanizmi lidh dukuritë, nuk emërton vetëm fillimin. Dëshmi të tjera flasin për tokën e sheshtë mbi ajër dhe motin. Janë modele të lashta, jo zbulime moderne të vërtetuara. Datat e veçanta nuk njihen. Krahasimi ndan ndryshimin e përgjithshëm nga shpjegimet e veçanta. Nxënësi emërton të dukshmen dhe burimin.
Trashëgimia në Greqinë e sotme
Shkruani tri vëzhgime me αέρας, σύννεφο, άνεμος; shtoni κρύος/ζεστός dhe όταν/γιατί. Krahasoni mbaresat ἀήρ/αέρας. Shkruani «Simpliku tregon se…», duke ndarë teorinë e vjetër nga vëzhgimi juaj. Moti ushtron shkaqet dhe burimet.
A e dinit?
- Vjen nga Mileti jonian.
- Libri i plotë ka humbur.
- Diogjeni përshkruan prozën e thjeshtë joniane.
- Tabela ka ide të përcjella, jo katër tituj.
Veprat kryesore
| Titulli greqisht | Titulli | Viti |
|---|---|---|
| Αέρας ως αρχή | Ajri si parim | 6th c. BC (reported idea; undated) |
| Πύκνωση και αραίωση | Ngjeshja e rrallimi | 6th c. BC (reported idea; undated) |
| Η γη στηρίζεται στον αέρα | Toka mbi ajër | 6th c. BC (reported idea; undated) |
| Εξήγηση καιρικών φαινομένων | Shpjegimi i motit | 6th c. BC (reported idea; undated) |
Një varg për t’u mbajtur mend
οὗτος ἀρχὴν ἀέρα εἶπε καὶ τὸ ἄπειρον
Në greqishten e sotmeΑυτός είπε ότι αρχή είναι ο αέρας και το άπειρο.
houtos archen aera eipe kai to apeiron
Ai tha se parimi ishte ajri dhe e pakufishmja.
