Hayatı
Patrick Lafcadio Hearn, İyon Adaları İngiliz koruması altındayken 27 Haziran 1850’de Lefkada’da doğdu. Annesi Rosa Kithira’dan, babası Charles İrlandalı askerî cerrahtı. Çok küçükken İrlanda’ya götürüldü ve Yunan doğum yerinden uzakta büyüdü. İrlanda, Fransa ve İngiltere’de eğitim gördü; okul kazasında sol gözünün görme yetisini kaybetti. 1869’da Atlantik’i geçerek sonunda Cincinnati’de gazete işine uzanan belirsiz bir yaşam başlattı.
New Orleans’a taşındı, sonra Martinik’te kaldı; çok sayıda dil ve tarihin şekillendirdiği yerleri gözlemledi. 1890’da Japonya’ya ulaşıp Matsue’de İngilizce öğretti. Koizumi Setsu’yla ilişkisi aile ve edebiyat yaşamının merkezine yerleşti. 1896’da Japon vatandaşlığı ve Koizumi Yakumo adını aldı. Tokyo’da İngiliz edebiyatı da öğretti ve 26 Eylül 1904’te orada öldü. Yunan-İrlandalı köken, doğuştaki İngiliz vatandaşlığı, İngilizce yazma ve Japon vatandaşlığı farklı yönlerdir; bunların hiçbiri ünlü kitapların aslında Yunanca yazıldığını göstermez.
Eserleri
Hearn ünlü Japonya kitaplarından önce ustalığını gazetecilikte geliştirdi. Louisiana kıyılarıyla ilişkili kısa roman Chita (1889) Amerika yıllarına aittir. Bilinmeyen Japonya’dan Görünümler (1894) gözlem, gezi ve düşünceyi birleştirir. Kokoro (1896) Japon toplumunun iç yaşamı üzerine denemeleri toplar. Kwaidan (1904) tuhaf hikâyelerle böcek incelemelerini buluşturur: hayalet anlatısı ve küçük canlılara dikkat aynı kitaba sığar.
Eserler İngilizce yazıldı. Tablodaki Yunanca başlıklar okuma yardımıdır, kayıp Yunanca asılların kanıtı değildir. Japon öyküleri kitaplardan, konuşmalardan ve Setsu gibi çalışma arkadaşlarından geliyordu. Bunlar edebî yeniden anlatımlardır, bütün kültürün aracısız kayıtları değil. Önsöz anlatıcının ödünç malzemeyi nasıl dönüştürdüğünü açıklar. Aşağıdaki satır, açıkça belirttiğimiz üzere, o İngilizce cümlenin kendi çağdaş Yunanca çevirimizdir. Atmosfere, sese ve sıradanın tuhaflaştığı ana dikkat edin. Kimin anlattığını, kimin aktarmaya yardım ettiğini ve hangi okurun düşünüldüğünü de sorun.
Bugünkü Yunanistan’daki mirası
Lefkada doğumlu yazarı, 2014’te belediye kültür merkezinde kurulan Lafcadio Hearn Tarih Merkezi’yle anar. Metinler, resimler ve nesneler adayı İrlanda, Amerika ve Japonya’yla bağlar. Başlıca eserler İngilizce olsa da ilişki Yunan kültürel belleğine aittir.
Merkezin Yunanca betimlemelerini çalışın: Λευκάδα, Ιρλανδία ve Ιαπωνία adlarını bulup rota çizin; γεννήθηκε, μεγάλωσε ve ταξίδεψε ile anlatın. Sonra kendi yolculuğunuzu aynı fiillerle yazın. Kısa İngilizce bölümle Yunanca çeviriyi karşılaştırmak atmosferin diller arasında nasıl taşındığını, çevirinin aslın yerine geçmediğini gösterir.
Biliyor muydunuz?
- Annesi Kithira’dan geldi; kendisi Lefkada’da doğdu.
- 1896’da Koizumi Yakumo adıyla Japon vatandaşı oldu.
- Kwaidan hayalet öyküleri yanında böcek incelemeleri içerir.
Başlıca eserleri
| Yunanca başlık | Başlık | Yıl |
|---|---|---|
| Τσίτα (Chita) | Chita: Louisiana kısa romanı | 1889 |
| Ματιές στην άγνωστη Ιαπωνία (Glimpses of Unfamiliar Japan) | Bilinmeyen Japonya’dan Görünümler | 1894 |
| Κοκόρο (Kokoro) | Kokoro: Japon yaşamı üzerine denemeler | 1896 |
| Κουάινταν (Kwaidan) | Kwaidan: tuhaf öyküler ve incelemeler | 1904 |
Akılda kalacak bir söz
Ο αφηγητής, όμως, σε κάθε περίπτωση ξαναχρωμάτισε και ξαναδιαμόρφωσε το δάνειό του, ώστε να το εντάξει στον δικό του τόπο.
O afigitis, omos, se kathe periptosi xanachromatise kai xanadiamorfose to daneio tou, oste na to entaxei ston diko tou topo.
Ama anlatıcı her defasında ödünç aldığını yeniden renklendirip biçimlendirdi, böylece onu kendi yöresine yerleştirdi.
