Λευκάδιος Χερν

Ο Πάτρικ Λευκάδιος Χερν γεννήθηκε στη Λευκάδα στις 27 Ιουνίου 1850, όταν τα Επτάνησα βρίσκονταν υπό βρετανική προστασία. Η μητέρα του Ρόζα καταγόταν από τα Κύθηρα και ο πατέρας του Τσαρλς ήταν Ιρλανδός στρατιωτικός χειρουργός. Μεταφέρθηκε στην Ιρλανδία πολύ μικρός και μεγάλωσε μακριά από την ελληνική γενέτειρα. Εκπαιδεύτηκε στην Ιρλανδία, τη Γαλλία και την Αγγλία και έχασε την όραση του αριστερού ματιού σε σχολικό ατύχημα. Το 1869 πέρασε τον Ατλαντικό, αρχίζοντας μια αβέβαιη ζωή που τελικά τον οδήγησε στις εφημερίδες του Σινσινάτι.

Μετακόμισε στη Νέα Ορλεάνη και αργότερα έζησε στη Μαρτινίκα, παρατηρώντας τόπους με πολλές γλώσσες και ιστορίες. Το 1890 έφτασε στην Ιαπωνία και εργάστηκε ως δάσκαλος αγγλικών στο Ματσούε. Η σχέση του με την Κοϊζούμι Σέτσου έγινε κεντρική για την οικογένεια και τη συγγραφή του. Το 1896 απέκτησε ιαπωνική υπηκοότητα και το όνομα Κοϊζούμι Γιακούμο. Δίδαξε επίσης αγγλική λογοτεχνία στο Τόκιο, όπου πέθανε στις 26 Σεπτεμβρίου 1904. Η ελληνοϊρλανδική καταγωγή, η βρετανική υπηκοότητα κατά τη γέννηση, η αγγλική γραφή και η ιαπωνική πολιτογράφηση είναι διαφορετικές πλευρές· καμία δεν σημαίνει ότι τα γνωστά βιβλία γράφτηκαν αρχικά στα ελληνικά.

Ο Χερν διαμόρφωσε την τέχνη του στη δημοσιογραφία πριν γράψει τα γνωστά βιβλία για την Ιαπωνία. Η Τσίτα (1889), νουβέλα συνδεδεμένη με τις ακτές της Λουιζιάνας, ανήκει στα αμερικανικά χρόνια. Οι Ματιές στην άγνωστη Ιαπωνία (1894) συνδυάζουν παρατήρηση, ταξίδι και στοχασμό. Το Κοκόρο (1896) συγκεντρώνει δοκίμια για την εσωτερική ζωή της ιαπωνικής κοινωνίας. Το Κουάινταν (1904) ενώνει παράξενες ιστορίες με μελέτες εντόμων: ένα αφήγημα φαντασμάτων και η προσοχή σε μικρά ζωντανά πλάσματα μπορούν να συνυπάρξουν.

Αυτά τα έργα γράφτηκαν στα αγγλικά. Οι ελληνικοί τίτλοι του πίνακα βοηθούν την ανάγνωση, δεν μαρτυρούν χαμένα ελληνικά πρωτότυπα. Οι ιαπωνικές ιστορίες έφταναν στον Χερν μέσω βιβλίων, συνομιλιών και συνεργατών, όπως η Σέτσου. Είναι λογοτεχνικές αναδιηγήσεις, όχι διαφανείς καταγραφές ενός ολόκληρου πολιτισμού. Ο πρόλογος εξηγεί πώς ο αφηγητής μεταπλάθει το δανεισμένο υλικό. Η φράση παρακάτω είναι δική μας νεοελληνική μετάφραση του αγγλικού κειμένου, με σαφή επισήμανση. Προσέξτε την ατμόσφαιρα, τον ήχο και τη στιγμή όπου το καθημερινό γίνεται παράξενο. Αναρωτηθείτε επίσης ποιος αφηγείται, ποιος μετέδωσε την ιστορία και για ποιο κοινό γράφτηκε.

Η Λευκάδα τιμά τον συγγραφέα που γεννήθηκε εκεί με το Ιστορικό Κέντρο Λευκάδιου Χερν, το οποίο ιδρύθηκε το 2014 στο Πνευματικό Κέντρο του δήμου. Κείμενα, εικόνες και εκθέματα συνδέουν το νησί με την Ιρλανδία, την Αμερική και την Ιαπωνία. Η σύνδεση ανήκει στην ελληνική πολιτισμική μνήμη, μολονότι τα μεγάλα έργα γράφτηκαν στα αγγλικά.

Χρησιμοποιήστε τις ελληνικές περιγραφές του κέντρου ως άσκηση: βρείτε Λευκάδα, Ιρλανδία και Ιαπωνία, σχεδιάστε διαδρομή και περιγράψτε τη με γεννήθηκε, μεγάλωσε και ταξίδεψε. Γράψτε έπειτα ένα δικό σας ταξίδι με τα ίδια ρήματα. Η σύγκριση μετάφρασης και σύντομου αγγλικού αποσπάσματος δείχνει πώς μεταφέρεται η ατμόσφαιρα, χωρίς η μετάφραση να γίνεται πρωτότυπο.

• Η μητέρα του καταγόταν από τα Κύθηρα, ενώ εκείνος γεννήθηκε στη Λευκάδα.
• Το 1896 έγινε Ιάπωνας πολίτης με το όνομα Κοϊζούμι Γιακούμο.
• Το Κουάινταν περιέχει μελέτες εντόμων μαζί με ιστορίες φαντασμάτων.