Leven
Menander was Athener toneelschrijver van de late vierde en vroege derde eeuw v.Chr. Exacte levensjaren verschillen licht in onderzoek; benaderingen passen beter. Na Alexanders uitbreiding wisselden Macedonische invloed en politiek in Athene. Huiselijke verhalen verschillen van Aristofanes’ openbare aanvallen, maar behoren ook tot een samenleving van ongelijk bezit, burgerschap en rechtspositie.
Leraren en beroemde tijdgenoten komen uit latere biografische tradities, geen compleet persoonlijk archief. Vast theaterpunt is Dyskolos’ Lenaia-zege in 316. Veel meer stukken zijn verloren. Citaten, Romeinse bewerkingen en Egyptische kopieën tonen populariteit. Een kopie is geen autograaf: de Bodmercodex is eeuwen later. Herstel vraagt beschadigde bladen lezen, stemmen herkennen en opvoering, kopiëren, vondst en publicatie onderscheiden.
Werk
Dyskolos is de enige vrijwel complete komedie. Knemon mijdt anderen, maar een ongeluk toont afhankelijkheid. Pan spreekt over hem in de proloog: het citaat is geen autobiografie van de dichter. Ontmoetingen, mislukte toenadering en veranderend begrip maken de humor.
Samia, Epitrepontes en Aspis blijven in grote onvolledige delen. Familie, herkenning en geschillen over mensen of bezit toetsen aannames. Echte Menanderstukken, zonder hier zekere afzonderlijke premièredata. De tabel zet gedateerde Dyskolos vóór ongedateerde werken. Egyptische papyri veranderden het lezen. Bodmer bevat Dyskolos/Samia/Aspis; de eerste werd 1958 gepubliceerd, belangrijk nieuw materiaal van andere 1969. Dit zijn moderne publicaties, geen antieke premières of noodzakelijk opgravingsjaren. Lacunes blijven; onderscheid figurenstem, redactioneel herstel en bewaarde tekst.
Nalatenschap in het Griekenland van nu
Schrijf zes eigen Nieuwgriekse dialoogregels over een misverstand. De buur lijkt δύσκολος; vraag Τι εννοείς; en Δεν κατάλαβα, μπορείς να εξηγήσεις; Verander aanname en einde. Vergelijk ἄνθρωπος/άνθρωπος en moeilijke persoon/taak. Benoem Pan als spreker. U oefent verduidelijking, adjectieven en toeschrijving; B 1 geldt voor aangepaste Nieuwgriekse tekst, geen zelfstandig lezen van antieke komedie.
Wist je dat?
- Schrijver van Atheense Nieuwe Komedie.
- Dyskolos wint Lenaia in 316 v.Chr.
- Bodmer bevat drie stukken.
- Moderne publicatie is geen antieke opvoering.
Belangrijkste werken
| Griekse titel | Titel | Jaar |
|---|---|---|
| Δύσκολος | Dyskolos — De brompot | 316 BC |
| Σαμία | Samia — De vrouw van Samos | late 4th–early 3rd c. BC (undated) |
| Ἐπιτρέποντες | Epitrepontes — Arbitrage | late 4th–early 3rd c. BC (undated) |
| Ἀσπίς | Aspis — Het schild | late 4th–early 3rd c. BC (undated) |
Een zin om te onthouden
ἀπάνθρωπός τις ἄνθρωπος σφόδρα
In het Grieks van nuΈνας άνθρωπος πάρα πολύ αντικοινωνικός.
apanthropos tis anthropos sphodra
Een zeer onmaatschappelijk mens.
