Επιλέξτε γλώσσα

grecfacilegrecfacile
Μαρμάρινη προτομή του Μενάνδρου, ρωμαϊκό αντίγραφο ελληνικού προτύπου, Μουσείο Chiaramonti
Μαρμάρινη προτομή του Μενάνδρου, ρωμαϊκό αντίγραφο ελληνικού προτύπου, Μουσείο Chiaramonti · Jastrow · Public domain · Wikimedia Commons

B1Αρχαιότητα · Δραματουργός · Νέα Κωμωδία

Μένανδρος

c. 344–342 BC – c. 292–291 BC · Αθήνα

Ο Μένανδρος έγραψε κωμωδίες για γείτονες, οικογένειες, παρεξηγήσεις και τη δυσκολία της συμβίωσης. Δουλεύοντας στην Αθήνα γύρω στην αρχή του τρίτου αιώνα π.Χ., έγινε κύριος εκπρόσωπος της Νέας Κωμωδίας. Πάπυροι επέστρεψαν έργα γνωστά κυρίως από παραθέματα και διασκευές. Οι χαρακτήρες προτείνουν πρακτική άσκηση: ζητούμε διευκρίνιση πριν κρίνουμε κάποιον.

Η ζωή

Ο Μένανδρος ήταν Αθηναίος δραματουργός του τέλους του τέταρτου και των αρχών του τρίτου αιώνα π.Χ. Τα ακριβή έτη ζωής συζητούνται σε μικρό εύρος, οπότε προτιμώνται προσεγγιστικές χρονολογίες. Μετά την επέκταση του Αλεξάνδρου, η Αθήνα γνώρισε μεταβολές στη μακεδονική επιρροή και στην πολιτική. Οι οικογενειακές ιστορίες διαφέρουν από τις δημόσιες επιθέσεις του Αριστοφάνη, αλλά ανήκουν σε κοινωνία άνισης περιουσίας, πολιτικών και νομικών δικαιωμάτων.

Οι συνδέσεις με δασκάλους και γνωστούς συγχρόνους προέρχονται από μεταγενέστερη βιογραφική παράδοση, όχι πλήρες προσωπικό αρχείο. Σταθερό θεατρικό σημείο είναι η νίκη του Δυσκόλου στα Λήναια το 316. Έγραψε πολύ περισσότερα έργα από όσα σώζονται. Παραθέματα, ρωμαϊκές διασκευές και αιγυπτιακά αντίγραφα δείχνουν δημοτικότητα. Το αρχαίο αντίγραφο δεν είναι αυτόγραφο: ο κώδικας Bodmer γράφτηκε αιώνες αργότερα. Η ανάκτηση απαιτεί ανάγνωση φθαρμένων σελίδων, αναγνώριση ομιλητών και διάκριση παράστασης, αντιγραφής, εύρεσης και δημοσίευσης.

Το έργο

Ο Δύσκολος είναι η μόνη σχεδόν πλήρης σωζόμενη κωμωδία. Ο Κνήμων αποφεύγει τους άλλους, αλλά ένα ατύχημα δείχνει ότι τους χρειάζεται. Το παράθεμα είναι λόγια του Πάνα για τον Κνήμωνα στον πρόλογο, όχι αυτοβιογραφική δήλωση του ποιητή. Το χιούμορ αναπτύσσεται σε συναντήσεις, αποτυχημένες προσεγγίσεις και αλλαγές κατανόησης.

Η Σαμία, οι Επιτρέποντες και η Ασπίς σώζονται σε σημαντικά αλλά ελλιπή τμήματα. Οικογένεια, αναγνώριση και διαφωνίες για πρόσωπα ή περιουσία δοκιμάζουν υποθέσεις. Είναι πραγματικά έργα του Μενάνδρου, χωρίς ασφαλείς εδώ ατομικές χρονολογίες πρώτης παράστασης. Ο πίνακας βάζει πρώτο τον χρονολογημένο Δύσκολο και χαρακτηρίζει τα άλλα αχρονολόγητα. Οι αιγυπτιακοί πάπυροι άλλαξαν την πρόσβαση. Ο κώδικας Bodmer περιέχει Δύσκολο, Σαμία, Ασπίδα· ο πρώτος δημοσιεύτηκε το 1958, σημαντικό νέο υλικό των άλλων το 1969. Είναι σύγχρονες δημοσιεύσεις, όχι αρχαίες πρεμιέρες ή αναγκαστικά χρονολογίες ανασκαφής. Τα κενά παραμένουν· διακρίνουμε φωνή χαρακτήρα, εκδοτική αποκατάσταση και σωζόμενο κείμενο.

Η κληρονομιά στη σημερινή Ελλάδα

Γράψτε έξι πρωτότυπες νεοελληνικές ατάκες για μια παρεξήγηση. Ένας γείτονας φαίνεται δύσκολος· ο άλλος ρωτά Τι εννοείς; και Δεν κατάλαβα, μπορείς να εξηγήσεις; Αλλάξτε μια υπόθεση και το τέλος. Συγκρίνετε ἄνθρωπος/άνθρωπος και δύσκολο άνθρωπο/δύσκολη άσκηση. Σημειώστε τον Πάνα ως ομιλητή. Εξασκείτε διευκρίνιση, επίθετα και απόδοση λόγων· το Β 1 αφορά το διαβαθμισμένο νεοελληνικό ανάγνωσμα, όχι αυτόνομη ανάγνωση αρχαίας κωμωδίας.

Το ξέρατε;

  • Έγραψε αθηναϊκή Νέα Κωμωδία.
  • Ο Δύσκολος νίκησε στα Λήναια το 316 π.Χ.
  • Ο κώδικας Bodmer περιέχει τρία έργα.
  • Η σύγχρονη δημοσίευση διαφέρει από την αρχαία παράσταση.

Βασικά έργα

ΤίτλοςΣημασίαΈτος
ΔύσκολοςΔύσκολος316 BC
ΣαμίαΣαμίαlate 4th–early 3rd c. BC (undated)
ἘπιτρέποντεςΕπιτρέποντεςlate 4th–early 3rd c. BC (undated)
ἈσπίςΑσπίςlate 4th–early 3rd c. BC (undated)

Μια φράση που μένει

ἀπάνθρωπός τις ἄνθρωπος σφόδρα

Στα σημερινά ελληνικάΈνας άνθρωπος πάρα πολύ αντικοινωνικός.

apanthropos tis anthropos sphodra

Menander, Dyskolos 6: Pan describes Knemon in the prologue; character speech, not autobiography
B1

Διαβάστε για τον/την Μένανδρος (B1)

Λέξεις από το κείμενο

  • παρεξήγηση
  • γείτονας
  • ρόλος
  • επίθετο
  • κωμωδία
  • κρίνω
  • εξηγώ
  • δύσκολος

Δοκιμάστε ένα δωρεάν μάθημα B1Χωρίς λογαριασμό για τις τρεις πρώτες ασκήσεις.

Άλλοι στο επίπεδο B1

Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής και διπλωμάτηςΓιώργος Σεφέρης1900 – 1971Νεότερη Ελλάδα · ΠοιητήςΚώστας Καρυωτάκης1896 – 1928Νεότερη Ελλάδα · ΜυθιστοριογράφοςΣτράτης Μυριβήλης1890 – 1969Αρχαιότητα · Τραγικός ποιητήςΣοφοκλήςc. 497 BC – 406 BCΑρχαιότητα · ΚωμωδιογράφοςΑριστοφάνηςc. 446 BC – c. 386 BCΑρχαιότητα · Μαθηματικός και εφευρέτηςΑρχιμήδηςc. 287 BC – c. 212 BCΑρχαιότητα · ΓιατρόςΙπποκράτηςc. 460 BC – c. 370 BCΑρχαιότητα · Μαθηματικός και φιλόσοφοςΥπατίαc. 355 – 415Νεότερη Ελλάδα · Στρατηγός του 1821Θεόδωρος Κολοκοτρώνης1770 – 1843Νεότερη Ελλάδα · ΠοιήτριαΜαρία Πολυδούρη1902 – 1930Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέαςΓρηγόριος Ξενόπουλος1867 – 1951Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος, πρώτος πρόεδρος της ΔΟΕΔημήτριος Βικέλας1835 – 1908Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής και ναυτικόςΝίκος Καββαδίας1910 – 1975Νεότερη Ελλάδα · ΜυθιστοριογράφοςΑντώνης Σαμαράκης1919 – 2003Νεότερη Ελλάδα · Ρεμπέτης τραγουδιστής και μπουζουξήςΜάρκος Βαμβακάρης1905 – 1972Νεότερη Ελλάδα · Συνθέτης, μπουζουξήςΒασίλης Τσιτσάνης1915 – 1984Νεότερη Ελλάδα · ΖωγράφοςΓιάννης Τσαρούχης1910 – 1989Νεότερη Ελλάδα · Αξιωματικός, Μακεδονικός ΑγώναςΠαύλος Μελάς1870 – 1904Νεότερη Ελλάδα · ΠοιητήςΑριστοτέλης Βαλαωρίτης1824 – 1879Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος, δημοσιογράφοςΙωάννης Κονδυλάκης1861 – 1920Νεότερη Ελλάδα · ΠεζογράφοςΗλίας Βενέζης1904 – 1973Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος, θεατρική συγγραφέαςΜαργαρίτα Λυμπεράκη1919 – 2001Νεότερη Ελλάδα · ΠεζογράφοςΒασίλης Βασιλικός1934 – 2023Νεότερη Ελλάδα · ΖωγράφοςΝίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας1906 – 1994Νεότερη Ελλάδα · Ζωγράφος, συγγραφέαςΦώτης Κόντογλου1895 – 1965Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια δημοτικού τραγουδιού, ερευνήτριαΔόμνα Σαμίου1928 – 2012Νεότερη Ελλάδα · ΠοιητήςΚώστας Κρυστάλλης1868 – 1894Νεότερη Ελλάδα · ΜυθιστοριογράφοςΜαρία Ιορδανίδου1897 – 1989Νεότερη Ελλάδα · Χιουμορίστας, σεναριογράφοςΝίκος Τσιφόρος1909 – 1970Νεότερη Ελλάδα · ΑρχαιολόγοςΜανόλης Ανδρόνικος1919 – 1992Νεότερη Ελλάδα · Ήρωας της Αντίστασης, πολιτικόςΜανώλης Γλέζος1922 – 2020Νεότερη Ελλάδα · Ηρωίδα της ΑντίστασηςΛέλα Καραγιάννη1898 – 1944Νεότερη Ελλάδα · ΣυνθέτηςΑπόστολος Καλδάρας1922 – 1990Νεότερη Ελλάδα · ΑστρονόμοςΔημήτριος Αιγινήτης1862 – 1934Αναγέννηση · Ποιήτρια · αυτοκράτειραΑιλία Ευδοκίαc. 400 – 460Νεότερη Ελλάδα · Γλύπτρια και εικαστικόςΆλεξ Μυλωνά1920 – 2016Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτις ντοκιμαντέρΑλίντα Δημητρίου1933 – 2013Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος · διηγηματογράφοςΑμάντα Μιχαλοπούλου1966Αρχαιότητα · Φιλόσοφος της φύσηςΑναξαγόραςc. 500 BC – 428 BCΑρχαιότητα · Φιλόσοφος της φύσηςΑναξίμανδροςc. 610 BC – c. 546 BCΑρχαιότητα · Φιλόσοφος της φύσηςΑναξιμένης6th c. BCΝεότερη Ελλάδα · Λαογράφος και ερευνήτριαΑγγελική Χατζημιχάλη1895 – 1965Νεότερη Ελλάδα · Ηθοποιός και ιδρύτρια θιάσουΆννα Συνοδινού1927 – 2016Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτρια πειραματικού κινηματογράφου και εικαστικόςΑντουανέττα Αγγελίδη1950Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής · Πεζογράφος · ΜεταφραστήςΆρης Αλεξάνδρου1922 – 1978Αρχαιότητα · Μαθηματικός και αστρονόμοςΑρίσταρχος ο Σάμιοςc. 310 BC – c. 230 BCΝεότερη Ελλάδα · Ηθοποιός, δημιουργός θεατρικών φορέων και συγγραφέαςΑσπασία Παπαθανασίου1918 – 2020Αρχαιότητα · Πρόσωπο της κλασικής ΑθήναςΑσπασία5th c. BCΝεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και δημοσιογράφοςΑθηνά Παπαδάκη1945Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτιδα και παραγωγόςΑθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη1966Νεότερη Ελλάδα · ΕικαστικόςΜπία Ντάβου1932 – 1996Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και μεταφράστριαΧρύσα Προκοπάκη1940Νεότερη Ελλάδα · ΕικαστικόςΧρύσα Ρωμανού1931 – 2006Νεότερη Ελλάδα · Εικαστικός εγκαταστάσεων και τοπίουΔανάη Στράτου1964Νεότερη Ελλάδα · Χορογράφος και εικαστικόςΔημήτρης Παπαϊωάννου1964Αρχαιότητα · ΦιλόσοφοςΔημόκριτοςc. 460 BC – c. 370 BC (uncertain)Νεότερη Ελλάδα · ΣκηνοθέτηςΔήμος Αβδελιώδης1952Νεότερη Ελλάδα · Οργανώτρια χορού · πολιτιστική κληρονομιάΔόρα Στράτου1903 – 1988Νεότερη Ελλάδα · Ζωγράφος και δασκάλα τέχνηςΕλένη Μπούκουρα-Αλταμούρα1821/1824 – 1900Νεότερη Ελλάδα · Συνθέτρια · κινηματογράφος και θέατροΕλένη Καραΐνδρου1941Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και τεχνοκριτικόςΕλένη Βακαλό1921 – 2001Νεότερη Ελλάδα · Φιλόλογος · λεξικογράφοςΕμμανουήλ Κριαράς1906 – 2014Αρχαιότητα · Φιλόσοφος και ποιητήςΕμπεδοκλήςc. 490 BC – c. 430 BC (uncertain)Αρχαιότητα · Στωικός φιλόσοφοςΕπίκτητοςc. AD 55 – c. AD 135Αρχαιότητα · Μαθηματικός και γεωγράφοςΕρατοσθένηςc. 276 BC – c. 194 BCΑρχαιότητα · ΓλύπτηςΦειδίαςUnknown – UnknownΝεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτρια · συγγραφέαςΦρίντα Λιάππα1948 – 1994Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος και ποιήτριαΓαλάτεια Καζαντζάκη1881 – 1962Αρχαιότητα · Γιατρός και ιατρικός συγγραφέαςΓαληνόςAD 129 – c. AD 216 (uncertain)Νεότερη Ελλάδα · Γλωσσολόγος και λεξικογράφοςΓεώργιος Μπαμπινιώτης1939Νεότερη Ελλάδα · Λαϊκή τραγουδίστρια · δασκάλα φωνητικήςΓιώτα ΝέγκαΝεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος · σεναριογράφοςΙωάννα Καρυστιάνη1952Αναγέννηση · Βυζαντινή αυτοκράτειραΕιρήνη η Αθηναίαc. 752 – 803Νεότερη Ελλάδα · Μεσόφωνος · ΠιανίσταΊρμα Κολάση1918 – 2012Αρχαιότητα · Ποιητής · ΛόγιοςΚαλλίμαχοςc. 305 BC – c. 240 BCΑναγέννηση · Ποιήτρια · υμνογράφοςΚασσιανή (Κασσία)c. 800–810 – before 867Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και μεταφράστριαΚατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ1939 – 2020Νεότερη Ελλάδα · Δικαστικός · πρώην πρόεδροςΚατερίνα Σακελλαροπούλου1956Αρχαιότητα · Βασίλισσα της ΑιγύπτουΚλεοπάτρα Ζ΄69 BC – 30 BCΝεότερη Ελλάδα · Ζωγράφος τοπίωνΚωνσταντίνος Μαλέας1879 – 1928Αρχαιότητα · Λυρική ποιήτριαΚόρινναdate disputedΝεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτης · σεναριογράφοςΚώστας Γαβράς1933Νεότερη Ελλάδα · Δασκάλα χορού και χορογράφοςΚούλα Πράτσικα1899 – 1984Νεότερη Ελλάδα · Εικαστικός και περφόρμερΛήδα Παπακωνσταντίνου1945Νεότερη Ελλάδα · Συγγραφέας και δημοσιογράφοςΛευκάδιος Χερν1850 – 1904Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος και ιστορικόςΛένα Διβάνη1955Νεότερη Ελλάδα · Βιολιστής · ΜαέστροςΛεωνίδας Καβάκος1967Νεότερη Ελλάδα · Ηθοποιός · σκηνοθέτρια · παιδαγωγόςΛυδία Κονιόρδου1953Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και μεταφράστριαΜαντώ Αραβαντινού1923/1926 – 1998Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · ερμηνεύτρια ποίησηςΜαρία Φαραντούρη1947Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια, πεζογράφοςΜαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου1930Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και μεταφράστριαΜαρία Κυρτζάκη1948 – 2016Νεότερη Ελλάδα · Γλύπτρια και εικαστικός εγκαταστάσεωνΜαρία Λοϊζίδου1958Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτρια και μοντέρΜαρία Πλυτά1915 – 2006Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος · ΜεταφραστήςΜένης Κουμανταρέας1931 – 2014Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και ζωγράφοςΝανά Ησαΐα1934 – 2003Νεότερη Ελλάδα · ΣκηνοθέτηςΝίκος Κούνδουρος1926 – 2017Νεότερη Ελλάδα · Στιχουργός · ΠεζογράφοςΟδυσσέας Ιωάννου1967Αρχαιότητα · Φιλόσοφος και ποιητήςΠαρμενίδηςc. 515 BC (uncertain) – UnknownΝεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος · αστυνομική λογοτεχνίαΠέτρος Μάρκαρης1937Αρχαιότητα · Σοφιστής και δάσκαλοςΠρωταγόραςc. 490 BC – c. 420 BCΝεότερη Ελλάδα · Χορεύτρια, χορογράφος και δασκάλαΡαλλού Μάνου1915 – 1988Νεότερη Ελλάδα · Εικαστικός και δασκάλαΡένα Παπασπύρου1938Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · συνθέτριαΣαβίνα Γιαννάτου1959Αρχαιότητα · Λυρικός ποιητήςΣιμωνίδης ο Κείοςc. 556 BC – c. 468 BCΝεότερη Ελλάδα · ΖωγράφοςΣοφία Λασκαρίδου1876 – 1965Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος, ιστορικός και μεταφράστριαΣώτη Τριανταφύλλου1957Νεότερη Ελλάδα · Ζωγράφος και αγιογράφοςΣπύρος Παπαλουκάς1892 – 1957Νεότερη Ελλάδα · Κινηματογραφιστής και ηθοποιόςΣταύρος Τορνές1932 – 1988Αρχαιότητα · Γεωγράφος και ιστορικόςΣτράβωνc. 64 BC – After AD 23Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · ηθοποιόςΤάνια Τσανακλίδου1952Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος · ΣεναριογράφοςΘανάσης Βαλτινός1932 – 2024Αναγέννηση · Βυζαντινή αυτοκράτειραΘεοδώραc. 500 – 548Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτης και δάσκαλος θεάτρουΘεόδωρος Τερζόπουλος1945Αρχαιότητα · Φιλόσοφος και φυσιοδίφηςΘεόφραστοςc. 371 BC – c. 287 BCΝεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος και μεταφραστήςΘοδωρής Καλλιφατίδης1938Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής · ΜεταφραστήςΤίτος Πατρίκιος1928Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτρια · σεναριογράφοςΤώνια Μαρκετάκη1942 – 1994Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια · ΜεταφράστριαΤζένη Μαστοράκη1949 – 2024Αρχαιότητα · Φιλόσοφος των παραδόξωνΖήνων ο Ελεάτηςc. 490 BC – UnknownΝεότερη Ελλάδα · Χορεύτρια, χορογράφος και δασκάλαΖουζού Νικολούδη1917 – 2004

Όλες οι προσωπικότητες →