Maria Kyrtzaki

Maria Kyrtzaki 1948’de Kavala’da doğdu. Selanik Aristoteles Üniversitesinde Orta Çağ ve Çağdaş Yunan filolojisi okuduktan sonra Atina’ya yerleşti. İlk dönem kitabı Σιωπηλές κραυγές (Sessiz Çığlıklar) 1966’da Kavala’da yayımlandı. Kent ve hatırlanan sesleri yazılarına dönmeyi sürdürdü.

Οι λέξεις (Sözcükler, 1973) ve Ο κύκλος (Çember, 1976), sonradan toplu ciltte birleştirilen dönemi açtı. Kitapları arasında Η γυναίκα με το κοπάδι (Sürülü Kadın, 1982), Ημέρια νύχτα (Uysal Gece, 1989), Σχιστή οδός (Yarılmış Yol, 1992), Μαύρη θάλασσα (Karadeniz, 2000) ve Λιγοστό και να χάνεται (Az, Üstelik Kayboluyor, 2002) bulunur. Στη μέση της ασφάλτου (Asfaltın Ortasında), 2005’te 1973–2002 şiirlerini bir araya getirdi.

Yunan Radyosu Üçüncü Programında çalıştı; kitapların dil ve tipografi düzenlemesini yaptı. Steven Berkoff’un Greek oyununu çevirdi; Morfes topluluğunun Embros Tiyatrosunda sahnelediği oyunun yanı sıra tiyatronun okulunda dil öğretti. Yazılı kesinlik sözlü icrayla yan yana geldi. 2016’da öldü; şiirler, kayıtlar ve sesin neler taşıyabileceğine yönelik sürekli ilgisini bıraktı.

Kyrtzaki’nin şiirinde konuşmak nadiren kolaydır. Ses korku, şiddet, arzu veya başkasına ulaşma güçlüğüyle karşılaşır. Sözcükler yaralanmış ya da yetersiz görünür; şiir yine de temas arar. Tekrar ve doğrudan hitap birçok bölüme dinleyici önünde gelişen konuşmanın baskısını verir.

İlk kitaplarda kamusal tarih mahrem deneyime girer. Diktatörlük, seslerin kısıtlandığı ve güvenmenin zorlaştığı dünyanın parçasıdır. Sonraki şiirler bedensel yoğunluğu kaybetmeden mitlere ve dramatik figürlere başvurur. Konuşan kadın yalnızca eski öyküyü resmetmez; tanıdık anlatılar iktidar, özlem ve kırılganlığın sınandığı yerlere dönüşür.

Sözcükler içindeki Ας μιλήσουμε (Konuşalım), konuşma çağrısını korku ve ölüm imgeleriyle birleştirir. İyimserliğe görünür dönüşün altında acılık sürer. Bu nedenle ton önemlidir: aynı kısa ifade davetkâr, ısrarlı ya da incinmiş duyulabilir. Kendi şiir okumalarının kayıtları durak, tempo ve vurguyu duyurur. Radyo ve tiyatro, dili insanlar arasında bir olay olarak inceleyen bu geniş araştırmaya katılır.

Yazar arşivi şiirleri, el yazmalarını ve kendi okumalarının kayıtlarını korur. Konuşalım başlığı ve uyarlanmış Yunanca metinle başlayın. ας sonrasındaki fiilleri çizip iki yeni ortak öneri kurun: ας ανοίξουμε το παράθυρο ve ας καθίσουμε δίπλα. Önce sıcak, sonra sabırsız okuyun; sesinizin etkisini fark edin. Dört replik yazın: biri eylem önersin, diğeri kabul etsin veya farklı bir öneri getirsin. Gündelik alıştırma Yunanca öneri ve yanıtları geliştirir. Sonra şiire dönerek çağrısının sıradan konuşmadan neden daha huzursuz olduğunu düşünün.

• Kitapların dil ve tipografi düzenlemesini yaptı.
• Embros tiyatro okulunda dil öğretti.
• 2005 tarihli toplu cildi 1973–2002 şiirlerini birleştirir.