Πέτρος Μάρκαρης

Ο Πέτρος Μάρκαρης, γνωστός διεθνώς και ως Petros Markaris ή Pétros Márkaris, γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1937. Σπούδασε οικονομικές επιστήμες στην Αυστρία και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα το 1964. Η λογοτεχνική του πορεία ξεκίνησε από το θέατρο: Η ιστορία του Αλή Ρέτζο χρονολογείται από το 1965. Θεατρικά έργα, μεταφράσεις και σενάρια του έδωσαν διαφορετικούς τρόπους δουλειάς με τον διάλογο πριν γίνει διεθνώς γνωστός για τα αστυνομικά μυθιστορήματα.

Από το 1976 εργάστηκε ως ελεύθερος συγγραφέας. Οι μεταφράσεις του έφεραν στα ελληνικά γερμανόφωνους δημιουργούς όπως ο Μπέρτολτ Μπρεχτ, ο Άρτουρ Σνίτσλερ και ο Γκαίτε. Η μετάφραση και των δύο μερών του Φάουστ απαίτησε διαρκή προσοχή στην κίνηση και στις δυνατότητες του ελληνικού στίχου. Ο κινηματογράφος αποτέλεσε άλλη μια μακρόχρονη συνεργασία: συνέγραψε σενάρια για τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, όπως Το βλέμμα του Οδυσσέα και Μια αιωνιότητα και μια μέρα, μέσα σε ομάδες σεναριογράφων.

Το Νυχτερινό δελτίο, που εκδόθηκε το 1995, ήταν το πρώτο του αστυνομικό μυθιστόρημα και παρουσίασε τον αστυνόμο Κώστα Χαρίτο. Η σειρά άνοιξε νέο διεθνές αναγνωστικό κοινό για έναν δημιουργό έμπειρο ήδη σε άλλες μορφές. Το 2013 έλαβε το Μετάλλιο Γκαίτε για τη συμβολή του στις πολιτιστικές ανταλλαγές. Η πορεία του συνδέει την ελληνική αφήγηση με τη μετάφραση, το θέατρο και τη συλλογική τέχνη του κινηματογράφου.

Τα μυθιστορήματα του Χαρίτου κάνουν την αστυνομική έρευνα διαδρομή μέσα στην πόλη και τους θεσμούς της. Στο Νυχτερινό δελτίο (1995), μια φαινομενικά κλεισμένη υπόθεση περιπλέκεται όταν μια δημοσιογράφος δολοφονείται πριν από τηλεοπτικό δελτίο ειδήσεων. Η εκδοτική περίληψη τοποθετεί την έρευνα ανάμεσα στη μετανάστευση, τη δημοσιογραφία και ισχυρά οικονομικά συμφέροντα. Η Αθήνα προσφέρει δρόμους, καθυστερήσεις και ανταγωνιστικές εκδοχές των γεγονότων.

Η Άμυνα ζώνης (1998) και το Ο Τσε αυτοκτόνησε (2003) συνεχίζουν τη σειρά. Τα Ληξιπρόθεσμα δάνεια (2010) αρχίζουν τον κύκλο της κρίσης, φέρνοντας οικονομικές πιέσεις στην αστυνομική πλοκή. Ο Μάρκαρης χρησιμοποιεί το είδος για να εξετάσει κοινωνικές σχέσεις παράλληλα με την αναζήτηση λύσης. Οι απόψεις του αστυνόμου ανήκουν σε μυθοπλαστικό πρόσωπο με συνήθειες, αδυναμίες και ιδιαίτερη φωνή.

Στην ελληνική συνέντευξή του στη Μαίρη Αλεξοπούλου, ο Μάρκαρης εξηγεί ότι ο Χαρίτος μοιράζεται το πάθος του για τα λεξικά. Περιγράφει επίσης τη δουλειά που απαιτεί ο συνδυασμός καθημερινών εκφράσεων με πιο επίσημες διατυπώσεις από το επαγγελματικό περιβάλλον του ήρωα. Η προσιτή επιφάνεια είναι προσεκτικά δουλεμένη. Για τον αναγνώστη των ελληνικών δημιουργείται διπλή έρευνα: παρακολουθεί την υπόθεση και προσέχει τι αποκαλύπτει μια λέξη ή το ύφος για εκείνον που μιλά.

Ξεκινήστε από την ελληνική εκδοτική περίληψη του Νυχτερινού δελτίου και επιλέξτε τρεις άγνωστες λέξεις. Ακολουθήστε τη συνήθεια του Χαρίτου: βρείτε το λήμμα, σημειώστε το άρθρο των ουσιαστικών και διαλέξτε τη σημασία που ταιριάζει στην πρόταση. Δοκιμάστε την υπόθεση, ως υπόθεση έρευνας ή εικασία, και το στοιχείο, ως μέρος συνόλου ή τεκμήριο. Γράψτε δύο δικές σας προτάσεις που ξεκαθαρίζουν τις σημασίες. Έπειτα ρωτήστε για ένα στοιχείο, διακρίνοντας όσα γνωρίζετε από όσα απλώς υποθέτετε. Η άσκηση αναπτύσσει ακριβή νεοελληνική ανάγνωση και ερωτήσεις. Το κείμενο Β1 βοηθά· ένα ολόκληρο μυθιστόρημα περιλαμβάνει επίσης καθημερινές εκφράσεις και αλλαγές ύφους που χρειάζονται χρόνο.

• Το πρώτο του αστυνομικό μυθιστόρημα ήρθε μετά από δεκαετίες σε άλλες λογοτεχνικές μορφές.
• Ο αστυνόμος Χαρίτος διαβάζει λεξικά για ευχαρίστηση.
• Ο Μάρκαρης μετέφρασε στα ελληνικά και τα δύο μέρη του Φάουστ του Γκαίτε.
• Έλαβε το Μετάλλιο Γκαίτε το 2013.