Δημήτρης Παπαϊωάννου

Έγινε αρχικά γνωστός ως ζωγράφος και δημιουργός κόμικς. Μαθήτευσε στον Γιάννη Τσαρούχη πριν σπουδάσει στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. Το σχέδιο και η σύνθεση των μορφών παρέμειναν σημαντικά καθώς στρεφόταν στην παράσταση. Το 1986 συνίδρυσε την Ομάδα Εδάφους με την Αγγελική Στελλάτου. Η ομάδα συνδύαζε σωματικό θέατρο, πειραματικό χορό και περφόρμανς, περνώντας από το αθηναϊκό άντεργκράουντ σε ευρύτερο κοινό. Η Μήδεια του 1993 σηματοδότησε το πέρασμα στις μεγάλες σκηνές και έγινε χαρακτηριστικό έργο της.

Ως καλλιτεχνικός δημιουργός των τελετών έναρξης και λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004 εργάστηκε σε εντελώς διαφορετική κλίμακα. Η συλλογική δουλειά ερμηνευτών, σχεδιαστών και τεχνικών έφερε την οπτική του σε στάδιο και σε παγκόσμια μετάδοση. Επέστρεψε στον σκηνικό πειραματισμό με το 2 το 2006, το Πουθενά για το ανακαινισμένο Εθνικό Θέατρο το 2009 και το Μέσα το 2011. Αργότερα τα έργα του ταξίδεψαν διεθνώς, ενώ το Since She τον έφερε το 2018 στο Χοροθέατρο Πίνα Μπάους του Βούπερταλ. Η πορεία του κινείται ανάμεσα στο δημόσιο θέαμα και στη συγκεντρωμένη θεατρική συνάντηση. Και στις δύο κλίμακες, η εικαστική παιδεία παραμένει ορατή στη σύνθεση, στον φωτισμό και στις μεταβαλλόμενες σχέσεις των μορφών.

Η Πρώτη ύλη, που δημιουργήθηκε για το Φεστιβάλ Αθηνών το 2012, περιορίζει τη σκηνή στη συνάντηση δύο ανδρών ερμηνευτών. Επαφή, εξάρτηση και μεταμόρφωση γεννιούνται μέσα από προσεκτικά συντονισμένες πράξεις. Το Still Life του 2014 διευρύνει τη σχέση ανθρώπινου μόχθου και υλικής αντίστασης: σήκωμα, ισορροπία και επαναλαμβανόμενη εργασία θυμίζουν τον Σίσυφο χωρίς απλή εικονογράφηση του μύθου. Ο ήχος και η σκηνική οργάνωση κάνουν βάρος και διάρκεια σχεδόν αισθητά. Οι καθημερινές πράξεις γίνονται δύσκολες και απρόσμενα αστείες.

Ο Μεγάλος Δαμαστής του 2017 τοποθετεί δέκα ερμηνευτές σε μεταβαλλόμενες εικόνες σωμάτων, γης και περάσματος της ζωής. Ακολούθησε φωτογραφική έκδοση του Ιδρύματος Ωνάση, με ποίημα της Αν Κάρσον. Ο Εγκάρσιος Προσανατολισμός έκανε πρεμιέρα στη Λυών το 2021. Ταύρος, ανθρώπινες μορφές και μεταβαλλόμενα υλικά συνδέουν μύθο και ιστορία της τέχνης μέσα από συνειρμούς, αντί για προφορική πλοκή. Το έργο του Παπαϊωάννου ενώνει χορογραφία με τη δημιουργία και αποσύνθεση εικόνων. Συχνά μετρά η μετάβαση: πώς ένα σώμα μοιάζει να γίνεται άλλη μορφή, πώς αλλάζει χρήση ένα αντικείμενο ή πώς μια ακριβής σωματική πράξη ανατρέπει αυτό που νομίζαμε ότι είδαμε.

Το έργο του συνδέει την ελληνική εικαστική κουλτούρα με τη σύγχρονη παράσταση στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Τα επίσημα αρχεία διατηρούν φωτογραφίες και σύντομα βίντεο, ενώ ο δίγλωσσος τόμος για τον Μεγάλο Δαμαστή προσφέρει άλλο δρόμο στις εικόνες του. Η σκηνική γλώσσα είναι κυρίως οπτική· η παράσταση χωρίς λόγια διαφέρει από την ακρόαση ελληνικής ομιλίας.

Διαβάστε το διαβαθμισμένο κείμενο και διαλέξτε φωτογραφία από το επίσημο αρχείο. Ονομάστε σώμα, χέρι και βάρος και γράψτε δύο λεζάντες με σηκώνει ή λυγίζει. Περιγράψτε πρώτα το ορατό και έπειτα τη σημασία που προτείνετε. Διαβάστε τη σύντομη φράση της συνέντευξης με μετάφραση και προσέξτε το χωρίς λόγια. Η άσκηση Β1 μετατρέπει την παρατηρούμενη κίνηση σε νεοελληνικές προτάσεις· η πλήρης συνέντευξη χρειάζεται περισσότερη υποστήριξη.

• Σπούδασε εικαστικά πριν στραφεί κυρίως στην παράσταση.
• Συνίδρυσε την Ομάδα Εδάφους με την Αγγελική Στελλάτου το 1986.
• Ο Μεγάλος Δαμαστής ενέπνευσε δίγλωσσο φωτογραφικό τόμο με ποίημα της Αν Κάρσον.