Άννα Συνοδινού

Η Άννα Συνοδινού γεννήθηκε στο Λουτράκι το 1927 και σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, από όπου αποφοίτησε το 1950. Στα πρώτα επαγγελματικά της βήματα συνεργάστηκε με τον θίασο της Μαρίκας Κοτοπούλη. Το 1954 ακολούθησε συμβόλαιο με το Εθνικό Θέατρο, σε ένα σύνολο όπου η υποκριτική, η μετάφραση, η κίνηση και η μουσική διαμόρφωναν την παράσταση του κλασικού δράματος.

Το 1955 έπαιξε την Πολυξένη στην Εκάβη του Ευριπίδη, στην έναρξη του Φεστιβάλ Επιδαύρου, με την Κατίνα Παξινού στον ρόλο της Εκάβης και σκηνοθέτη τον Αλέξη Μινωτή. Την επόμενη χρονιά ερμήνευσε την Αντιγόνη του Σοφοκλή, πάλι σε σκηνοθεσία Μινωτή. Ήταν σύγχρονες παραστάσεις, με ελληνικές μεταφράσεις που μετέφεραν αρχαίες συγκρούσεις στο σημερινό κοινό. Το ρεπερτόριό της περιλάμβανε επίσης κωμωδία και νεότερα ελληνικά και ξένα έργα.

Το 1964 ίδρυσε την Ελληνική Σκηνή. Ο θίασος εγκαινίασε το θέατρο Λυκαβηττού το 1965, σε ένα εγχείρημα με τον αρχιτέκτονα Τάκη Ζενέτο και τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού. Η λογοκρισία της δικτατορίας διέκοψε αυτή την προσπάθεια το 1967. Επέστρεψε στη σκηνή το 1972 και συνέχισε να παίζει· το 1991 ερμήνευσε την Εκάβη στις Τρωάδες. Πέθανε το 2016, αφήνοντας μια διαδρομή που συνέδεε την ερμηνεία με τη δημιουργία θεατρικού χώρου.

Οι ρόλοι της Συνοδινού φανερώνουν διαφορετικές δραματικές πιέσεις. Ως Πολυξένη στην Εκάβη (1955) ερμήνευε μια νέα γυναίκα μπροστά στη θυσία, σε παράσταση με την Κατίνα Παξινού στον ομώνυμο ρόλο. Ως Αντιγόνη (1956) βρέθηκε στο κέντρο μιας σύγκρουσης εξουσίας και υποχρέωσης. Η νεοελληνική μετάφραση του Γιάννη Γρυπάρη και η σκηνοθεσία του Αλέξη Μινωτή έδιναν το πλαίσιο· η ηθοποιός καλούνταν να κάνει τη σύγκρουση ακουστή και σωματικά παρούσα.

Ο δικός της θίασος άνοιξε νέους χώρους σε αυτή τη δουλειά. Στον Λυκαβηττό το 1965 παρουσιάστηκαν οι Εκκλησιάζουσες του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία Μίνου Βολανάκη, και η Αντιγόνη, σε σκηνοθεσία Γιώργου Σεβαστίκογλου. Κωμωδία και τραγωδία μοιράζονταν μια καινούργια ανοιχτή σκηνή πάνω από την Αθήνα. Εκείνο το φθινόπωρο ερμήνευσε επίσης τον ομώνυμο ρόλο σε επανάληψη της Σίβυλλας του Άγγελου Σικελιανού στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος.

Επιστρέφοντας στον Ευριπίδη ως Εκάβη στις Τρωάδες (1991), περιέγραψε τους ηθοποιούς ως ερμηνευτές ανθρώπινων και θεϊκών παθών που αναζητούν το δίκιο. Η συνέντευξή της συνδέει την παράσταση με την ερμηνεία: μια φωνή μεταφέρει διαφωνία, πένθος και ένα ερώτημα στο κοινό.

Η παρακαταθήκη της Συνοδινού περιλαμβάνει σημαντικούς ρόλους και την προσπάθεια για μια ακόμη υπαίθρια στέγη του ελληνικού θεάτρου. Το έργο της στρέφει την προσοχή στην ομιλία ως πράξη ανάμεσα σε ανθρώπους. Ακούστε το προσαρμοσμένο νεοελληνικό κείμενο και πείτε Θα έρθεις αύριο πρώτα ως δήλωση και έπειτα ως ερώτηση. Κρατήστε τις ίδιες λέξεις και προσέξτε την αλλαγή του τόνου. Επαναλάβετε τονίζοντας το αύριο, ώστε ο χρόνος να γίνει η σημαντική πληροφορία. Αφήστε μια μικρή παύση ανάμεσα στις εκδοχές και ζητήστε από έναν συνομιλητή να αναγνωρίσει ποια περιμένει απάντηση. Η καθημερινή αυτή άσκηση καλλιεργεί ακρόαση, καθαρή εκφορά και προσοχή στο νόημα της φωνής, με αφετηρία την τέχνη της ηθοποιού.

• Γεννήθηκε στο Λουτράκι το 1927· πέθανε το 2016.
• Αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή του Εθνικού το 1950.
• Ίδρυσε την Ελληνική Σκηνή το 1964· ο θίασος εγκαινίασε τον Λυκαβηττό το 1965.
• Οι χρονολογίες των έργων αφορούν παραστάσεις, όχι τη συγγραφή των αρχαίων κειμένων.