Επιλέξτε γλώσσα

grecfacilegrecfacile
Φανταστική προσωπογραφία του Γαληνού από τον Georg Paul Busch, 18ος αιώνας
Φανταστική προσωπογραφία του Γαληνού από τον Georg Paul Busch, 18ος αιώνας · Georg Paul Busch (engraver) · Public domain · Wikimedia Commons

B1Αρχαιότητα · Γιατρός και ιατρικός συγγραφέας

Γαληνός

AD 129 – c. AD 216 (uncertain) · Πέργαμος και Ρώμη

Ο Γαληνός ήταν ελληνόφωνος γιατρός από την Πέργαμο με σταδιοδρομία στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Γεννήθηκε το 129 μ.Χ., θεράπευε μονομάχους, εργάστηκε στη Ρώμη και έγραψε για ανατομία, ιατρική και φιλοσοφία. Τα βιβλία επηρέασαν αιώνες γνώσης μέσω ελληνικών και μεταφρασμένων παραδόσεων. Η επιρροή ανήκει στην ιστορία της ιατρικής· πολλές εξηγήσεις διαφέρουν ουσιαστικά από τη σημερινή γνώση.

Η ζωή

Ο Γαληνός γεννήθηκε το 129 μ.Χ. στην Πέργαμο, πόλη ελληνικού πολιτισμού στη ρωμαϊκή Ασία. Ο αρχιτέκτονας πατέρας του υποστήριξε ευρεία μόρφωση σε μαθηματικά και φιλοσοφία πριν και παράλληλα με την ιατρική. Μετά τον θάνατό του ταξίδεψε σε Σμύρνη, Κόρινθο και Αλεξάνδρεια για σπουδές. Επέστρεψε το 157 και έγινε γιατρός μονομάχων. Η θέση συνέδεε τη μελέτη του σώματος με την πρακτική, αν και οι δικές του αφηγήσεις επιδιώκουν επίσης να θεμελιώσουν το κύρος του.

Έφτασε στη Ρώμη στις αρχές της δεκαετίας του 160. Δημόσιες επιδείξεις, διαλέξεις και αντιπαραθέσεις ενίσχυσαν τη φήμη. Μετά από επιστροφή στην Ασία ξαναεργάστηκε στη Ρώμη και συνδέθηκε με την αυτοκρατορική αυλή, μαζί με τον Μάρκο Αυρήλιο. Το ακριβές έτος θανάτου συζητείται· οι μελέτες τοποθετούν περίπου το 200–216. Πυρκαγιά το 192 κατέστρεψε πολύτιμα βιβλία και υλικά του. Η μεταγενέστερη συζήτηση της απώλειας δείχνει αναγνώστη, συλλέκτη και συγγραφέα, όχι μόνο γιατρό. Πολλά στοιχεία προέρχονται από τα άφθονα γραπτά του, αλλά η μαχητική και κάποτε αυτοπροωθητική φωνή χρειάζεται ερμηνεία.

Το έργο

Ο Γαληνός συνέδεε παρατήρηση, λογική και μελέτη κειμένων. Το Περί χρείας μορίων (Για τη χρησιμότητα των μερών) εξηγεί δομές μέσω λειτουργιών· το Περί τῶν Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος δογμάτων (Για τις διδασκαλίες Ιπποκράτη και Πλάτωνα) συνδέει ιατρική, ψυχή και συλλογισμό. Η Τέχνη ἰατρική δίνει συνοπτικό πλαίσιο. Το Περί ἀλυπίας (Για την αποφυγή της λύπης) εξετάζει την απώλεια βιβλίων και περιουσίας στην πυρκαγιά του 192. Το ενδιαφέρον υπερβαίνει έναν κατάλογο φαρμάκων.

Η ανατομική έρευνα βασιζόταν πολύ σε ζώα· η μεταφορά στον άνθρωπο έφερε σφάλματα δίπλα σε χρήσιμα ευρήματα. Μείγματα, ποιότητες και χυμοί ανήκαν σε αρχαίο σύστημα εξήγησης. Είναι ιστορικές θεωρίες, όχι σημερινές οδηγίες διάγνωσης ή θεραπείας. Υποστήριζε επίσης ότι ο γιατρός χρειαζόταν λογική και ηθική άσκηση. Η παράθεση αφορά μάθηση από τον Ιπποκράτη και συνέχεια της έρευνας, όχι εγγύηση αλήθειας παλιών βιβλίων. Τα έργα ταξίδεψαν σε ελληνικά χειρόγραφα και συριακές, αραβικές, λατινικές μεταφράσεις. Η μετάδοση δείχνει διατήρηση, επανερμηνεία και κάποτε αμφισβήτηση του κύρους.

Η κληρονομιά στη σημερινή Ελλάδα

Ο Γαληνός συνδέει τα ελληνικά με την ιστορία περιγραφής του σώματος και τεκμηρίωσης της γνώσης. Η γραφή στη ρωμαϊκή εποχή θυμίζει πολιτισμό πέρα από τα σημερινά σύνορα. Η γνωριμία με τα νέα ελληνικά μπορεί να αρχίσει από πρακτικά ουσιαστικά και όχι θεραπείες.

Γράψτε σώμα, καρδιά και χέρι σε μια απλή εικόνα και περιγράψτε τη θέση με βρίσκεται. Συγκρίνετε το αρχαίο ἰατρός με το σημερινό γιατρός και τη λόγια μορφή στην ιατρική. Γράψτε έπειτα μία πρόταση για την έρευνα με εξέταζε ή σημείωνε. Εξασκείτε χρήσιμη γλώσσα, διακρίνοντας την ιστορία της ιατρικής από σημερινές οδηγίες υγείας.

Το ξέρατε;

  • Έγραφε ιατρική και φιλοσοφία στα ελληνικά υπό ρωμαϊκή εξουσία.
  • Οι παρατηρήσεις σε ζώα περιόριζαν τη μεταφορά στον άνθρωπο.
  • Η πυρκαγιά του 192 κατέστρεψε βιβλία που συζήτησε στο Περί αλυπίας.

Βασικά έργα

ΤίτλοςΣημασίαΈτος
Περὶ χρείας μορίωνΓια τη χρησιμότητα των μερών2nd century AD
Περὶ τῶν Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος δογμάτωνΓια τις διδασκαλίες Ιπποκράτη και Πλάτωνα2nd century AD
Τέχνη ἰατρικήΙατρική τέχνη2nd–early 3rd century AD
Περὶ ἀλυπίαςΓια την αποφυγή της λύπηςAfter AD 192

Μια φράση που μένει

μανθάνοντας μὲν ὅσα καλῶς ἐκείνῳ γέγραπται, τὰ λείποντα δ' αὐτοὺς ἐξευρίσκοντας.

Στα σημερινά ελληνικάΜαθαίνοντας όσα εκείνος έγραψε σωστά και ανακαλύπτοντας μόνοι μας όσα λείπουν.

manthanontas men hosa kalōs ekeinō gegraptai, ta leiponta d’ autous exheuriskontas.

That the Best Physician Is Also a Philosopher, final sentence, Kühn I63; “he” refers to Hippocrates. Second-century-AD Greek prose, excerpt.
B1

Διαβάστε για τον/την Γαληνός (B1)

Λέξεις από το κείμενο

  • αυτός που ασκεί ιατρική
  • ο ανθρώπινος οργανισμός
  • όργανο κυκλοφορίας αίματος
  • καλή κατάσταση οργανισμού
  • συστηματική μελέτη
  • μελετώ προσεκτικά
  • γράφω μια παρατήρηση
  • με προσοχή

Δοκιμάστε ένα δωρεάν μάθημα B1Χωρίς λογαριασμό για τις τρεις πρώτες ασκήσεις.

Άλλοι στο επίπεδο B1

Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής και διπλωμάτηςΓιώργος Σεφέρης1900 – 1971Νεότερη Ελλάδα · ΠοιητήςΚώστας Καρυωτάκης1896 – 1928Νεότερη Ελλάδα · ΜυθιστοριογράφοςΣτράτης Μυριβήλης1890 – 1969Αρχαιότητα · Τραγικός ποιητήςΣοφοκλήςc. 497 BC – 406 BCΑρχαιότητα · ΚωμωδιογράφοςΑριστοφάνηςc. 446 BC – c. 386 BCΑρχαιότητα · Μαθηματικός και εφευρέτηςΑρχιμήδηςc. 287 BC – c. 212 BCΑρχαιότητα · ΓιατρόςΙπποκράτηςc. 460 BC – c. 370 BCΑρχαιότητα · Μαθηματικός και φιλόσοφοςΥπατίαc. 355 – 415Νεότερη Ελλάδα · Στρατηγός του 1821Θεόδωρος Κολοκοτρώνης1770 – 1843Νεότερη Ελλάδα · ΠοιήτριαΜαρία Πολυδούρη1902 – 1930Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέαςΓρηγόριος Ξενόπουλος1867 – 1951Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος, πρώτος πρόεδρος της ΔΟΕΔημήτριος Βικέλας1835 – 1908Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής και ναυτικόςΝίκος Καββαδίας1910 – 1975Νεότερη Ελλάδα · ΜυθιστοριογράφοςΑντώνης Σαμαράκης1919 – 2003Νεότερη Ελλάδα · Ρεμπέτης τραγουδιστής και μπουζουξήςΜάρκος Βαμβακάρης1905 – 1972Νεότερη Ελλάδα · Συνθέτης, μπουζουξήςΒασίλης Τσιτσάνης1915 – 1984Νεότερη Ελλάδα · ΖωγράφοςΓιάννης Τσαρούχης1910 – 1989Νεότερη Ελλάδα · Αξιωματικός, Μακεδονικός ΑγώναςΠαύλος Μελάς1870 – 1904Νεότερη Ελλάδα · ΠοιητήςΑριστοτέλης Βαλαωρίτης1824 – 1879Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος, δημοσιογράφοςΙωάννης Κονδυλάκης1861 – 1920Νεότερη Ελλάδα · ΠεζογράφοςΗλίας Βενέζης1904 – 1973Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος, θεατρική συγγραφέαςΜαργαρίτα Λυμπεράκη1919 – 2001Νεότερη Ελλάδα · ΠεζογράφοςΒασίλης Βασιλικός1934 – 2023Νεότερη Ελλάδα · ΖωγράφοςΝίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας1906 – 1994Νεότερη Ελλάδα · Ζωγράφος, συγγραφέαςΦώτης Κόντογλου1895 – 1965Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια δημοτικού τραγουδιού, ερευνήτριαΔόμνα Σαμίου1928 – 2012Νεότερη Ελλάδα · ΠοιητήςΚώστας Κρυστάλλης1868 – 1894Νεότερη Ελλάδα · ΜυθιστοριογράφοςΜαρία Ιορδανίδου1897 – 1989Νεότερη Ελλάδα · Χιουμορίστας, σεναριογράφοςΝίκος Τσιφόρος1909 – 1970Νεότερη Ελλάδα · ΑρχαιολόγοςΜανόλης Ανδρόνικος1919 – 1992Νεότερη Ελλάδα · Ήρωας της Αντίστασης, πολιτικόςΜανώλης Γλέζος1922 – 2020Νεότερη Ελλάδα · Ηρωίδα της ΑντίστασηςΛέλα Καραγιάννη1898 – 1944Νεότερη Ελλάδα · ΣυνθέτηςΑπόστολος Καλδάρας1922 – 1990Νεότερη Ελλάδα · ΑστρονόμοςΔημήτριος Αιγινήτης1862 – 1934Αναγέννηση · Ποιήτρια · αυτοκράτειραΑιλία Ευδοκίαc. 400 – 460Νεότερη Ελλάδα · Γλύπτρια και εικαστικόςΆλεξ Μυλωνά1920 – 2016Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτις ντοκιμαντέρΑλίντα Δημητρίου1933 – 2013Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος · διηγηματογράφοςΑμάντα Μιχαλοπούλου1966Αρχαιότητα · Φιλόσοφος της φύσηςΑναξαγόραςc. 500 BC – 428 BCΑρχαιότητα · Φιλόσοφος της φύσηςΑναξίμανδροςc. 610 BC – c. 546 BCΑρχαιότητα · Φιλόσοφος της φύσηςΑναξιμένης6th c. BCΝεότερη Ελλάδα · Λαογράφος και ερευνήτριαΑγγελική Χατζημιχάλη1895 – 1965Νεότερη Ελλάδα · Ηθοποιός και ιδρύτρια θιάσουΆννα Συνοδινού1927 – 2016Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτρια πειραματικού κινηματογράφου και εικαστικόςΑντουανέττα Αγγελίδη1950Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής · Πεζογράφος · ΜεταφραστήςΆρης Αλεξάνδρου1922 – 1978Αρχαιότητα · Μαθηματικός και αστρονόμοςΑρίσταρχος ο Σάμιοςc. 310 BC – c. 230 BCΝεότερη Ελλάδα · Ηθοποιός, δημιουργός θεατρικών φορέων και συγγραφέαςΑσπασία Παπαθανασίου1918 – 2020Αρχαιότητα · Πρόσωπο της κλασικής ΑθήναςΑσπασία5th c. BCΝεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και δημοσιογράφοςΑθηνά Παπαδάκη1945Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτιδα και παραγωγόςΑθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη1966Νεότερη Ελλάδα · ΕικαστικόςΜπία Ντάβου1932 – 1996Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και μεταφράστριαΧρύσα Προκοπάκη1940Νεότερη Ελλάδα · ΕικαστικόςΧρύσα Ρωμανού1931 – 2006Νεότερη Ελλάδα · Εικαστικός εγκαταστάσεων και τοπίουΔανάη Στράτου1964Νεότερη Ελλάδα · Χορογράφος και εικαστικόςΔημήτρης Παπαϊωάννου1964Αρχαιότητα · ΦιλόσοφοςΔημόκριτοςc. 460 BC – c. 370 BC (uncertain)Νεότερη Ελλάδα · ΣκηνοθέτηςΔήμος Αβδελιώδης1952Νεότερη Ελλάδα · Οργανώτρια χορού · πολιτιστική κληρονομιάΔόρα Στράτου1903 – 1988Νεότερη Ελλάδα · Ζωγράφος και δασκάλα τέχνηςΕλένη Μπούκουρα-Αλταμούρα1821/1824 – 1900Νεότερη Ελλάδα · Συνθέτρια · κινηματογράφος και θέατροΕλένη Καραΐνδρου1941Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και τεχνοκριτικόςΕλένη Βακαλό1921 – 2001Νεότερη Ελλάδα · Φιλόλογος · λεξικογράφοςΕμμανουήλ Κριαράς1906 – 2014Αρχαιότητα · Φιλόσοφος και ποιητήςΕμπεδοκλήςc. 490 BC – c. 430 BC (uncertain)Αρχαιότητα · Στωικός φιλόσοφοςΕπίκτητοςc. AD 55 – c. AD 135Αρχαιότητα · Μαθηματικός και γεωγράφοςΕρατοσθένηςc. 276 BC – c. 194 BCΑρχαιότητα · ΓλύπτηςΦειδίαςUnknown – UnknownΝεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτρια · συγγραφέαςΦρίντα Λιάππα1948 – 1994Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος και ποιήτριαΓαλάτεια Καζαντζάκη1881 – 1962Νεότερη Ελλάδα · Γλωσσολόγος και λεξικογράφοςΓεώργιος Μπαμπινιώτης1939Νεότερη Ελλάδα · Λαϊκή τραγουδίστρια · δασκάλα φωνητικήςΓιώτα ΝέγκαΝεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος · σεναριογράφοςΙωάννα Καρυστιάνη1952Αναγέννηση · Βυζαντινή αυτοκράτειραΕιρήνη η Αθηναίαc. 752 – 803Νεότερη Ελλάδα · Μεσόφωνος · ΠιανίσταΊρμα Κολάση1918 – 2012Αρχαιότητα · Ποιητής · ΛόγιοςΚαλλίμαχοςc. 305 BC – c. 240 BCΑναγέννηση · Ποιήτρια · υμνογράφοςΚασσιανή (Κασσία)c. 800–810 – before 867Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και μεταφράστριαΚατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ1939 – 2020Νεότερη Ελλάδα · Δικαστικός · πρώην πρόεδροςΚατερίνα Σακελλαροπούλου1956Αρχαιότητα · Βασίλισσα της ΑιγύπτουΚλεοπάτρα Ζ΄69 BC – 30 BCΝεότερη Ελλάδα · Ζωγράφος τοπίωνΚωνσταντίνος Μαλέας1879 – 1928Αρχαιότητα · Λυρική ποιήτριαΚόρινναdate disputedΝεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτης · σεναριογράφοςΚώστας Γαβράς1933Νεότερη Ελλάδα · Δασκάλα χορού και χορογράφοςΚούλα Πράτσικα1899 – 1984Νεότερη Ελλάδα · Εικαστικός και περφόρμερΛήδα Παπακωνσταντίνου1945Νεότερη Ελλάδα · Συγγραφέας και δημοσιογράφοςΛευκάδιος Χερν1850 – 1904Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος και ιστορικόςΛένα Διβάνη1955Νεότερη Ελλάδα · Βιολιστής · ΜαέστροςΛεωνίδας Καβάκος1967Νεότερη Ελλάδα · Ηθοποιός · σκηνοθέτρια · παιδαγωγόςΛυδία Κονιόρδου1953Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και μεταφράστριαΜαντώ Αραβαντινού1923/1926 – 1998Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · ερμηνεύτρια ποίησηςΜαρία Φαραντούρη1947Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια, πεζογράφοςΜαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου1930Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και μεταφράστριαΜαρία Κυρτζάκη1948 – 2016Νεότερη Ελλάδα · Γλύπτρια και εικαστικός εγκαταστάσεωνΜαρία Λοϊζίδου1958Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτρια και μοντέρΜαρία Πλυτά1915 – 2006Αρχαιότητα · Δραματουργός · Νέα ΚωμωδίαΜένανδροςc. 344–342 BC – c. 292–291 BCΝεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος · ΜεταφραστήςΜένης Κουμανταρέας1931 – 2014Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και ζωγράφοςΝανά Ησαΐα1934 – 2003Νεότερη Ελλάδα · ΣκηνοθέτηςΝίκος Κούνδουρος1926 – 2017Νεότερη Ελλάδα · Στιχουργός · ΠεζογράφοςΟδυσσέας Ιωάννου1967Αρχαιότητα · Φιλόσοφος και ποιητήςΠαρμενίδηςc. 515 BC (uncertain) – UnknownΝεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος · αστυνομική λογοτεχνίαΠέτρος Μάρκαρης1937Αρχαιότητα · Σοφιστής και δάσκαλοςΠρωταγόραςc. 490 BC – c. 420 BCΝεότερη Ελλάδα · Χορεύτρια, χορογράφος και δασκάλαΡαλλού Μάνου1915 – 1988Νεότερη Ελλάδα · Εικαστικός και δασκάλαΡένα Παπασπύρου1938Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · συνθέτριαΣαβίνα Γιαννάτου1959Αρχαιότητα · Λυρικός ποιητήςΣιμωνίδης ο Κείοςc. 556 BC – c. 468 BCΝεότερη Ελλάδα · ΖωγράφοςΣοφία Λασκαρίδου1876 – 1965Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος, ιστορικός και μεταφράστριαΣώτη Τριανταφύλλου1957Νεότερη Ελλάδα · Ζωγράφος και αγιογράφοςΣπύρος Παπαλουκάς1892 – 1957Νεότερη Ελλάδα · Κινηματογραφιστής και ηθοποιόςΣταύρος Τορνές1932 – 1988Αρχαιότητα · Γεωγράφος και ιστορικόςΣτράβωνc. 64 BC – After AD 23Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · ηθοποιόςΤάνια Τσανακλίδου1952Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος · ΣεναριογράφοςΘανάσης Βαλτινός1932 – 2024Αναγέννηση · Βυζαντινή αυτοκράτειραΘεοδώραc. 500 – 548Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτης και δάσκαλος θεάτρουΘεόδωρος Τερζόπουλος1945Αρχαιότητα · Φιλόσοφος και φυσιοδίφηςΘεόφραστοςc. 371 BC – c. 287 BCΝεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος και μεταφραστήςΘοδωρής Καλλιφατίδης1938Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής · ΜεταφραστήςΤίτος Πατρίκιος1928Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτρια · σεναριογράφοςΤώνια Μαρκετάκη1942 – 1994Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια · ΜεταφράστριαΤζένη Μαστοράκη1949 – 2024Αρχαιότητα · Φιλόσοφος των παραδόξωνΖήνων ο Ελεάτηςc. 490 BC – UnknownΝεότερη Ελλάδα · Χορεύτρια, χορογράφος και δασκάλαΖουζού Νικολούδη1917 – 2004

Όλες οι προσωπικότητες →