Petros Markaris

Petros Markaris, diğer yazımıyla Pétros Márkaris, 1937’de İstanbul’da doğdu. Avusturya’da ekonomi okudu, 1964’te Atina’ya yerleşti. Edebiyat hayatı tiyatroyla başladı: Η ιστορία του Αλή Ρέτζο (Ali Retzo’nun Öyküsü) 1965 tarihlidir. Oyunlar, çeviri ve senaryo çalışmaları, polisiye romanlarla uluslararası ün kazanmadan önce diyalog üzerinde farklı biçimlerde çalışmasını sağladı.

1976’dan itibaren serbest yazar olarak çalıştı. Çevirileri Bertolt Brecht, Arthur Schnitzler ve Goethe gibi Almanca yazarları Yunancaya taşıdı. Faust’un iki bölümünü çevirmek, Yunanca dizenin hareketine ve olanaklarına uzun süreli dikkat gerektiriyordu. Sinema başka bir kalıcı işbirliği alanı oldu: Theo Angelopoulos’un Το βλέμμα του Οδυσσέα (Ulis’in Bakışı) ve Μια αιωνιότητα και μια μέρα (Sonsuzluk ve Bir Gün) gibi filmlerinin senaryolarını yazar ekipleri içinde birlikte yazdı.

1995’te yayımlanan Νυχτερινό δελτίο (Gece Bülteni), ilk polisiye romanı oldu ve araştırmacı Kostas Haritos’u tanıttı. Dizi, başka biçimlerde zaten deneyimli yazara yeni bir uluslararası okur kitlesi açtı. 2013’te kültürler arası alışverişe katkısı için Goethe Madalyası aldı. Kariyeri Yunanca anlatıyı çeviri, tiyatro ve film yapmanın ortak emeğiyle bağlar.

Haritos romanları suç araştırmasını şehir ve kurumları arasında bir yolculuğa dönüştürür. Νυχτερινό δελτίο (Gece Bülteni, 1995) romanında, bir gazeteci televizyon haberlerinden önce öldürülünce kapanmış görünen dava karmaşıklaşır. Yayıncı özeti soruşturmayı göç, habercilik ve güçlü mali çıkarların arasına yerleştirir. Atina sokakları, gecikmeleri ve yaşananlara ilişkin çelişen anlatıları sunar.

Άμυνα ζώνης (Alan Savunması, 1998) ve Ο Τσε αυτοκτόνησε (Che İntihar Etti, 2003) diziyi sürdürür. Ληξιπρόθεσμα δάνεια (Vadesi Geçmiş Krediler, 2010), kriz dizisini başlatıp ekonomik baskıları polisiye olay örgüsüne taşır. Markaris türü, çözüm ararken toplumsal ilişkileri incelemek için de kullanır. Dedektifin görüşleri alışkanlıkları, kör noktaları ve belirli sesi olan kurmaca karaktere aittir.

Mary Alexopoulou’yla Yunanca söyleşisinde Markaris, Haritos’un kendi sözlük tutkusunu paylaştığını anlatır. Karakterin meslek çevresinden gelen daha resmî kalıplarla konuşma dili ifadelerini birleştirme emeğini de açıklar. Kolay okunan yüzey özenle yapılmıştır. Yunanca okuru için ikili araştırma doğar: davayı izlemek ve bir sözcük ya da dil düzeyinin konuşanı nasıl tanıttığını fark etmek.

Gece Bülteni’nin Yunanca yayıncı özetiyle başlayıp bilmediğiniz üç sözcük seçin. Haritos’un sözlük alışkanlığını izleyin: madde başını bulun, ismin tanımlığını yazın ve cümleye uygun anlamı seçin. Dava veya varsayım anlamındaki υπόθεση ile öğe veya delil anlamındaki στοιχείο sözcüklerini deneyin. Anlamları açıklayan iki özgün cümle yazın. Ardından bir ipucu sorusu sorup bilinenle yalnızca varsayılanı ayırın. Bu küçük çalışma dikkatli Modern Yunanca okuma ve soru kurmayı geliştirir. B1 metni destek sağlar; romanın tamamında zaman isteyen konuşma dili ifadeleri ve üslup değişimleri de vardır.

• İlk polisiyesi başka edebî biçimlerde onlarca yıllık çalışmadan sonra çıktı.
• Komiser Haritos zevk için sözlük okur.
• Markaris Goethe’nin Faust’unun iki bölümünü de Yunancaya çevirdi.
• 2013’te Goethe Madalyası aldı.