Αλίντα Δημητρίου

Η Αλίντα Δημητρίου, που στα λατινικά εμφανίζεται και ως Alida Dimitriou, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1933 και σπούδασε σκηνοθεσία στη Σχολή Σταυράκου. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 οργάνωνε προβολές, παρακολουθούσε σεμινάρια μικρού μήκους και έγραφε ή μετέφραζε άρθρα σε κινηματογραφικά περιοδικά. Η σχέση της με το σινεμά περιλάμβανε την προβολή, τη συζήτηση και την τεκμηρίωση, μαζί με τη σκηνοθεσία. Το 1992 εξέδωσε λεξικό ταινιών μικρού μήκους.

Τα ντοκιμαντέρ της εξέταζαν τη ζωή της εργασίας και τις κοινωνικές σχέσεις. Οι καρβουνιάρηδες (1977) ακολουθούν την παραγωγή κάρβουνου στην Εύβοια και τις οικογένειες που ζούσαν από αυτή. Άλλα έργα εξερευνούσαν τοπικό πανηγύρι, θέατρο στην Κατοχή, ανθρώπινα δικαιώματα και γυναικείες ζωές. Ασχολήθηκε και με το βιομηχανικό ντοκιμαντέρ και έμαθε ψηφιακό μοντάζ, συνδυάζοντας την πρακτική τέχνη του κινηματογράφου με σαφή πολιτική στράτευση.

Προς το τέλος της πορείας της κατέγραψε αφηγήσεις γυναικών για αντίσταση, διώξεις και επιβίωση. Τα Πουλιά στο βάλτο (2008) έλαβαν το βραβείο κοινού του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Η ζωή στους βράχους (2009) και Τα κορίτσια της βροχής (2011) ολοκλήρωσαν την τριλογία. Πέθανε το 2013. Φεστιβαλικά αφιερώματα συνέχισαν να φέρνουν στο προσκήνιο αυτές τις μαρτυρίες και τα παλαιότερα έργα για την εργασία.

Οι καρβουνιάρηδες (1977) συνδέουν τα στάδια παραγωγής κάρβουνου με την αβεβαιότητα παραγωγών και εμπόρων. Οι ασπρόμαυρες εικόνες ακολουθούν τη δουλειά στα δάση της Εύβοιας, ενώ η συζήτηση ανοίγεται στη ζωή ολόκληρων οικογενειών. Το Σπάτα, το στιφάδο του Αγίου Πέτρου (1978) στρέφεται σε τοπικό πανηγύρι. Το θέατρο στο βουνό (1985) κοιτάζει πίσω στο θέατρο που οργανώθηκε κατά την Κατοχή.

Η μεταγενέστερη τριλογία βάζει στο κέντρο τις προφορικές αφηγήσεις γυναικών. Τα Πουλιά στο βάλτο (2008) αφορούν τη συμμετοχή τους στην Αντίσταση κατά την Κατοχή του 1941–1944 και τις συνέπειές της. Η ζωή στους βράχους (2009) ακολουθεί διώξεις, εμπειρίες Εμφυλίου και εξορία μετά το 1945. Τα κορίτσια της βροχής (2011) καταγράφουν γυναίκες που αντιστάθηκαν στη στρατιωτική δικτατορία.

Πρόκειται για μνήμες ειπωμένες δεκαετίες αργότερα, που γίνονται ταινίες από σκηνοθέτιδα με ρητή πολιτική οπτική. Οι γυναίκες της Αριστεράς μιλούν με ατομικές φωνές, ρυθμούς και σιωπές. Η ακρόαση ζητά να προσέξουμε ποια θυμάται, ποια στιγμή περιγράφει και πώς μια αφήγηση στέκεται δίπλα σε άλλη. Η προφορική ιστορία συνδυάζεται με κάδρο, σειρά και μοντάζ· η δύναμη γεννιέται από τη συνάντηση ομιλήτριας και ακροατή.

Ακούστε το προσαρμοσμένο ελληνικό κείμενο της σελίδας και ακολουθήστε τις λέξεις. Βρείτε τότε και μετά και προσέξτε μια παύση στην ανάγνωση. Γράψτε δύο δικές σας προτάσεις για μια μικρή ανάμνηση, βάζοντας τα γεγονότα σε σειρά. Διαβάστε τες δυνατά και ξαναπείτε τες αρχίζοντας θυμάμαι ότι. Με μια φίλη μπορείτε να μεταφέρετε τα λόγια της με η φίλη μου θυμάται ότι. Ξεχωρίστε ποια θυμάται και ποια αφηγείται ξανά. Είναι δική σας γλωσσική άσκηση, εμπνευσμένη από την προσοχή της Δημητρίου στην ομιλήτρια· το προσαρμοσμένο κείμενο είναι εκπαιδευτικό υλικό. Αν δείτε αργότερα τα Πουλιά στο βάλτο, κρατήστε αυτή την προσοχή στη μαρτυρία με όση εξήγηση χρειάζεστε. Ολόκληρο ντοκιμαντέρ απαιτεί επιπλέον λεξιλόγιο και ιστορικό πλαίσιο.

• Οι καρβουνιάρηδες ακολουθούν οικογένειες στη δουλειά στα δάση της Εύβοιας με ασπρόμαυρη εικόνα.
• Τα Πουλιά στο βάλτο έλαβαν το βραβείο κοινού ντοκιμαντέρ στη Θεσσαλονίκη το 2008.
• Τα κορίτσια της βροχής ολοκλήρωσαν την τριλογία το 2011.