Επιλέξτε γλώσσα

grecfacilegrecfacile
Poet Titos Patrikios, photographed in November 2011.
Poet Titos Patrikios, photographed in November 2011. · Svlioras · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

B1Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής · Μεταφραστής

Τίτος Πατρίκιος

1928 · Αθήνα · Παρίσι · Ρώμη

Ο Τίτος Πατρίκιος, γεννημένος στην Αθήνα το 1928, είναι Έλληνας ποιητής, δοκιμιογράφος και μεταφραστής της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. Η ποίησή του συνδέει προσωπική εμπειρία, ιστορικές ανατροπές και παρατήρηση της καθημερινής ζωής. Στο Σε βρίσκει η ποίηση (2012), οι απλές στιγμές γίνονται αφορμές σκέψης για τη γραφή. Εκλέχθηκε επίτιμο μέλος της Ακαδημίας Αθηνών το 2025.

Η ζωή

Ο Τίτος Πατρίκιος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1928. Τελειώνοντας το σχολείο το 1946, μπήκε στη Νομική του Πανεπιστημίου Αθηνών και αργότερα εργάστηκε ως δικηγόρος. Στη γερμανική Κατοχή συμμετείχε στην Αντίσταση. Στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια βίωσε την εσωτερική εξορία στη Μακρόνησο το 1951–1952 και στον Άη Στράτη το 1952–1953. Οι ιστορικές αυτές εμπειρίες έγιναν μέρος μακρόχρονου ποιητικού στοχασμού.

Ένα ποίημα δημοσιεύτηκε σε νεανικό περιοδικό το 1943, πριν από την πρώτη συλλογή, Χωματόδρομος, το 1954. Την ίδια χρονιά συμμετείχε στην ίδρυση της Επιθεώρησης Τέχνης. Σπούδασε κοινωνιολογία στο Παρίσι από το 1959 έως το 1964. Μετά την επιβολή της δικτατορίας το 1967 εργάστηκε στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων στην UNESCO στο Παρίσι και στον FAO στη Ρώμη. Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1975 και συνέχισε ως δικηγόρος, κοινωνιολόγος και μεταφραστής λογοτεχνίας.

Έλαβε το Ειδικό Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας το 1994 και έγινε επίτιμο μέλος της Ακαδημίας Αθηνών το 2025. Οι Διαδρομές και διασταυρώσεις, του 2025, συγκεντρώνουν δοκίμια γραμμένα το 1977–2023. Σε δημόσια συζήτηση στην Αθήνα την 1η Οκτωβρίου 2026 μίλησε για εμπειρία, ποίηση και ανάγκη να ζούμε δραστήρια στο παρόν.

Το έργο

Ο Πατρίκιος ανήκει στην πρώτη μεταπολεμική γενιά ποιητών. Η γραφή του συνδέει ιστορικά γεγονότα με την ατομική κρίση, την αμφιβολία και την καθημερινή παρατήρηση. Ο Χωματόδρομος (1954), η Μαθητεία (1963) και η Προαιρετική στάση (1975) σηματοδοτούν στάδια αυτής της διαρκούς αναζήτησης. Η μεταφραστική του εργασία έφερε επίσης την ελληνική γραφή σε διάλογο με άλλες ευρωπαϊκές λογοτεχνίες.

Το Σε βρίσκει η ποίηση (2012) αναπτύσσει μια σύνθεση σε εννέα ενότητες. Οι οκτώ πρώτες αρχίζουν με το Εκεί που, μια φράση που μπορεί να εισάγει έναν τόπο ή μια στιγμή μέσα στην εξέλιξη μιας εμπειρίας. Η τελευταία ενότητα αλλάζει την αρχή. Η κίνηση περνά από την ιδιωτική και δημόσια ζωή, τα γεγονότα που θυμόμαστε και τις περιστάσεις όπου μια σκέψη επιστρέφει απρόσμενα. Η επανάληψη δίνει αναγνωρίσιμη δομή χωρίς να εξισώνει τις εμπειρίες.

Ο δρόμος και πάλι (2020) περιλαμβάνει έντεκα νέα ποιήματα γραμμένα στην καραντίνα. Η προσοχή στην καθημερινή εμπειρία συνεχίζει τη στοχαστική χρήση οικείου λόγου. Τα δοκίμια στις Διαδρομές και διασταυρώσεις (2025) διευρύνουν τη συζήτηση στη λογοτεχνία, τη μετάφραση και την πολιτισμική αλλαγή. Οι χρονολογίες 1977–2023 αφορούν τα συγκεντρωμένα κείμενα, ενώ το βιβλίο εκδόθηκε το 2025.

Η κληρονομιά στη σημερινή Ελλάδα

Ο Πατρίκιος δείχνει πώς η ελληνική ποίηση μετατρέπει μια συνηθισμένη διακοπή σε ερώτημα για την εμπειρία. Οι επαναλαμβανόμενες αρχές στο Σε βρίσκει η ποίηση συνδέουν λογοτεχνία και καθημερινή γλώσσα. Διαβάστε το προσαρμοσμένο νεοελληνικό κείμενο και συγκρίνετε τα δύο πρωτότυπα παραδείγματά του με εκεί που. Ποιο απαντά στο πού; και ποιο στο πότε; Γράψτε μια πρόταση για τη θέση ενός βιβλίου και μία για τη στιγμή όπου μια σκέψη διέκοψε μια καθημερινή δραστηριότητα. Κρατήστε την ελληνική φράση και αλλάξτε την υπόλοιπη πρόταση. Η άσκηση εξασκεί τόπο, χρόνο και αφήγηση στο παρελθόν· η πρωτότυπη ποιητική σύνθεση μπορεί να εξερευνηθεί με επιπλέον υποστήριξη.

Το ξέρατε;

  • Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1928· ποιητής, δοκιμιογράφος και μεταφραστής λογοτεχνίας.
  • Ειδικό Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας το 1994· επίτιμο μέλος της Ακαδημίας Αθηνών το 2025.
  • Το Σε βρίσκει η ποίηση (2012) έχει εννέα ενότητες· οι οκτώ πρώτες έχουν κοινή αρχική φράση.

Βασικά έργα

ΤίτλοςΣημασίαΈτος
ΧωματόδρομοςΧωματόδρομος1954
ΜαθητείαΜαθητεία1963
Προαιρετική στάσηΠροαιρετική στάση1975
Σε βρίσκει η ποίησηΣε βρίσκει η ποίηση2012
Ο δρόμος και πάλιΟ δρόμος και πάλι2020
Διαδρομές και διασταυρώσειςΔοκίμια, 1977–20232025

Μια φράση που μένει

Η ζωή είναι στο παρόν.

I zoí eínai sto parón.

Τίτος Πατρίκιος, δημόσια συνέντευξη στον Ηλία Κανέλλη, Ωδείο Αθηνών, 1 Οκτωβρίου 2026
B1

Διαβάστε για τον/την Τίτος Πατρίκιος (B1)

Λέξεις από το κείμενο

  • τόπος
  • στιγμή
  • αναμονή
  • φράση
  • περιμένω
  • θυμάμαι
  • ξαφνικός
  • καθημερινός

Δοκιμάστε ένα δωρεάν μάθημα B1Χωρίς λογαριασμό για τις τρεις πρώτες ασκήσεις.

Άλλοι στο επίπεδο B1

Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής και διπλωμάτηςΓιώργος Σεφέρης1900 – 1971Νεότερη Ελλάδα · ΠοιητήςΚώστας Καρυωτάκης1896 – 1928Νεότερη Ελλάδα · ΜυθιστοριογράφοςΣτράτης Μυριβήλης1890 – 1969Αρχαιότητα · Τραγικός ποιητήςΣοφοκλήςc. 497 BC – 406 BCΑρχαιότητα · ΚωμωδιογράφοςΑριστοφάνηςc. 446 BC – c. 386 BCΑρχαιότητα · Μαθηματικός και εφευρέτηςΑρχιμήδηςc. 287 BC – c. 212 BCΑρχαιότητα · ΓιατρόςΙπποκράτηςc. 460 BC – c. 370 BCΑρχαιότητα · Μαθηματικός και φιλόσοφοςΥπατίαc. 355 – 415Νεότερη Ελλάδα · Στρατηγός του 1821Θεόδωρος Κολοκοτρώνης1770 – 1843Νεότερη Ελλάδα · ΠοιήτριαΜαρία Πολυδούρη1902 – 1930Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέαςΓρηγόριος Ξενόπουλος1867 – 1951Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος, πρώτος πρόεδρος της ΔΟΕΔημήτριος Βικέλας1835 – 1908Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής και ναυτικόςΝίκος Καββαδίας1910 – 1975Νεότερη Ελλάδα · ΜυθιστοριογράφοςΑντώνης Σαμαράκης1919 – 2003Νεότερη Ελλάδα · Ρεμπέτης τραγουδιστής και μπουζουξήςΜάρκος Βαμβακάρης1905 – 1972Νεότερη Ελλάδα · Συνθέτης, μπουζουξήςΒασίλης Τσιτσάνης1915 – 1984Νεότερη Ελλάδα · ΖωγράφοςΓιάννης Τσαρούχης1910 – 1989Νεότερη Ελλάδα · Αξιωματικός, Μακεδονικός ΑγώναςΠαύλος Μελάς1870 – 1904Νεότερη Ελλάδα · ΠοιητήςΑριστοτέλης Βαλαωρίτης1824 – 1879Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος, δημοσιογράφοςΙωάννης Κονδυλάκης1861 – 1920Νεότερη Ελλάδα · ΠεζογράφοςΗλίας Βενέζης1904 – 1973Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος, θεατρική συγγραφέαςΜαργαρίτα Λυμπεράκη1919 – 2001Νεότερη Ελλάδα · ΠεζογράφοςΒασίλης Βασιλικός1934 – 2023Νεότερη Ελλάδα · ΖωγράφοςΝίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας1906 – 1994Νεότερη Ελλάδα · Ζωγράφος, συγγραφέαςΦώτης Κόντογλου1895 – 1965Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια δημοτικού τραγουδιού, ερευνήτριαΔόμνα Σαμίου1928 – 2012Νεότερη Ελλάδα · ΠοιητήςΚώστας Κρυστάλλης1868 – 1894Νεότερη Ελλάδα · ΜυθιστοριογράφοςΜαρία Ιορδανίδου1897 – 1989Νεότερη Ελλάδα · Χιουμορίστας, σεναριογράφοςΝίκος Τσιφόρος1909 – 1970Νεότερη Ελλάδα · ΑρχαιολόγοςΜανόλης Ανδρόνικος1919 – 1992Νεότερη Ελλάδα · Ήρωας της Αντίστασης, πολιτικόςΜανώλης Γλέζος1922 – 2020Νεότερη Ελλάδα · Ηρωίδα της ΑντίστασηςΛέλα Καραγιάννη1898 – 1944Νεότερη Ελλάδα · ΣυνθέτηςΑπόστολος Καλδάρας1922 – 1990Νεότερη Ελλάδα · ΑστρονόμοςΔημήτριος Αιγινήτης1862 – 1934Αναγέννηση · Ποιήτρια · αυτοκράτειραΑιλία Ευδοκίαc. 400 – 460Νεότερη Ελλάδα · Γλύπτρια και εικαστικόςΆλεξ Μυλωνά1920 – 2016Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτις ντοκιμαντέρΑλίντα Δημητρίου1933 – 2013Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος · διηγηματογράφοςΑμάντα Μιχαλοπούλου1966Αρχαιότητα · Φιλόσοφος της φύσηςΑναξαγόραςc. 500 BC – 428 BCΑρχαιότητα · Φιλόσοφος της φύσηςΑναξίμανδροςc. 610 BC – c. 546 BCΑρχαιότητα · Φιλόσοφος της φύσηςΑναξιμένης6th c. BCΝεότερη Ελλάδα · Λαογράφος και ερευνήτριαΑγγελική Χατζημιχάλη1895 – 1965Νεότερη Ελλάδα · Ηθοποιός και ιδρύτρια θιάσουΆννα Συνοδινού1927 – 2016Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτρια πειραματικού κινηματογράφου και εικαστικόςΑντουανέττα Αγγελίδη1950Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής · Πεζογράφος · ΜεταφραστήςΆρης Αλεξάνδρου1922 – 1978Αρχαιότητα · Μαθηματικός και αστρονόμοςΑρίσταρχος ο Σάμιοςc. 310 BC – c. 230 BCΝεότερη Ελλάδα · Ηθοποιός, δημιουργός θεατρικών φορέων και συγγραφέαςΑσπασία Παπαθανασίου1918 – 2020Αρχαιότητα · Πρόσωπο της κλασικής ΑθήναςΑσπασία5th c. BCΝεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και δημοσιογράφοςΑθηνά Παπαδάκη1945Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτιδα και παραγωγόςΑθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη1966Νεότερη Ελλάδα · ΕικαστικόςΜπία Ντάβου1932 – 1996Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και μεταφράστριαΧρύσα Προκοπάκη1940Νεότερη Ελλάδα · ΕικαστικόςΧρύσα Ρωμανού1931 – 2006Νεότερη Ελλάδα · Εικαστικός εγκαταστάσεων και τοπίουΔανάη Στράτου1964Νεότερη Ελλάδα · Χορογράφος και εικαστικόςΔημήτρης Παπαϊωάννου1964Αρχαιότητα · ΦιλόσοφοςΔημόκριτοςc. 460 BC – c. 370 BC (uncertain)Νεότερη Ελλάδα · ΣκηνοθέτηςΔήμος Αβδελιώδης1952Νεότερη Ελλάδα · Οργανώτρια χορού · πολιτιστική κληρονομιάΔόρα Στράτου1903 – 1988Νεότερη Ελλάδα · Ζωγράφος και δασκάλα τέχνηςΕλένη Μπούκουρα-Αλταμούρα1821/1824 – 1900Νεότερη Ελλάδα · Συνθέτρια · κινηματογράφος και θέατροΕλένη Καραΐνδρου1941Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και τεχνοκριτικόςΕλένη Βακαλό1921 – 2001Νεότερη Ελλάδα · Φιλόλογος · λεξικογράφοςΕμμανουήλ Κριαράς1906 – 2014Αρχαιότητα · Φιλόσοφος και ποιητήςΕμπεδοκλήςc. 490 BC – c. 430 BC (uncertain)Αρχαιότητα · Στωικός φιλόσοφοςΕπίκτητοςc. AD 55 – c. AD 135Αρχαιότητα · Μαθηματικός και γεωγράφοςΕρατοσθένηςc. 276 BC – c. 194 BCΑρχαιότητα · ΓλύπτηςΦειδίαςUnknown – UnknownΝεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτρια · συγγραφέαςΦρίντα Λιάππα1948 – 1994Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος και ποιήτριαΓαλάτεια Καζαντζάκη1881 – 1962Αρχαιότητα · Γιατρός και ιατρικός συγγραφέαςΓαληνόςAD 129 – c. AD 216 (uncertain)Νεότερη Ελλάδα · Γλωσσολόγος και λεξικογράφοςΓεώργιος Μπαμπινιώτης1939Νεότερη Ελλάδα · Λαϊκή τραγουδίστρια · δασκάλα φωνητικήςΓιώτα ΝέγκαΝεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος · σεναριογράφοςΙωάννα Καρυστιάνη1952Αναγέννηση · Βυζαντινή αυτοκράτειραΕιρήνη η Αθηναίαc. 752 – 803Νεότερη Ελλάδα · Μεσόφωνος · ΠιανίσταΊρμα Κολάση1918 – 2012Αρχαιότητα · Ποιητής · ΛόγιοςΚαλλίμαχοςc. 305 BC – c. 240 BCΑναγέννηση · Ποιήτρια · υμνογράφοςΚασσιανή (Κασσία)c. 800–810 – before 867Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και μεταφράστριαΚατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ1939 – 2020Νεότερη Ελλάδα · Δικαστικός · πρώην πρόεδροςΚατερίνα Σακελλαροπούλου1956Αρχαιότητα · Βασίλισσα της ΑιγύπτουΚλεοπάτρα Ζ΄69 BC – 30 BCΝεότερη Ελλάδα · Ζωγράφος τοπίωνΚωνσταντίνος Μαλέας1879 – 1928Αρχαιότητα · Λυρική ποιήτριαΚόρινναdate disputedΝεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτης · σεναριογράφοςΚώστας Γαβράς1933Νεότερη Ελλάδα · Δασκάλα χορού και χορογράφοςΚούλα Πράτσικα1899 – 1984Νεότερη Ελλάδα · Εικαστικός και περφόρμερΛήδα Παπακωνσταντίνου1945Νεότερη Ελλάδα · Συγγραφέας και δημοσιογράφοςΛευκάδιος Χερν1850 – 1904Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος και ιστορικόςΛένα Διβάνη1955Νεότερη Ελλάδα · Βιολιστής · ΜαέστροςΛεωνίδας Καβάκος1967Νεότερη Ελλάδα · Ηθοποιός · σκηνοθέτρια · παιδαγωγόςΛυδία Κονιόρδου1953Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και μεταφράστριαΜαντώ Αραβαντινού1923/1926 – 1998Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · ερμηνεύτρια ποίησηςΜαρία Φαραντούρη1947Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια, πεζογράφοςΜαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου1930Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και μεταφράστριαΜαρία Κυρτζάκη1948 – 2016Νεότερη Ελλάδα · Γλύπτρια και εικαστικός εγκαταστάσεωνΜαρία Λοϊζίδου1958Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτρια και μοντέρΜαρία Πλυτά1915 – 2006Αρχαιότητα · Δραματουργός · Νέα ΚωμωδίαΜένανδροςc. 344–342 BC – c. 292–291 BCΝεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος · ΜεταφραστήςΜένης Κουμανταρέας1931 – 2014Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και ζωγράφοςΝανά Ησαΐα1934 – 2003Νεότερη Ελλάδα · ΣκηνοθέτηςΝίκος Κούνδουρος1926 – 2017Νεότερη Ελλάδα · Στιχουργός · ΠεζογράφοςΟδυσσέας Ιωάννου1967Αρχαιότητα · Φιλόσοφος και ποιητήςΠαρμενίδηςc. 515 BC (uncertain) – UnknownΝεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος · αστυνομική λογοτεχνίαΠέτρος Μάρκαρης1937Αρχαιότητα · Σοφιστής και δάσκαλοςΠρωταγόραςc. 490 BC – c. 420 BCΝεότερη Ελλάδα · Χορεύτρια, χορογράφος και δασκάλαΡαλλού Μάνου1915 – 1988Νεότερη Ελλάδα · Εικαστικός και δασκάλαΡένα Παπασπύρου1938Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · συνθέτριαΣαβίνα Γιαννάτου1959Αρχαιότητα · Λυρικός ποιητήςΣιμωνίδης ο Κείοςc. 556 BC – c. 468 BCΝεότερη Ελλάδα · ΖωγράφοςΣοφία Λασκαρίδου1876 – 1965Νεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος, ιστορικός και μεταφράστριαΣώτη Τριανταφύλλου1957Νεότερη Ελλάδα · Ζωγράφος και αγιογράφοςΣπύρος Παπαλουκάς1892 – 1957Νεότερη Ελλάδα · Κινηματογραφιστής και ηθοποιόςΣταύρος Τορνές1932 – 1988Αρχαιότητα · Γεωγράφος και ιστορικόςΣτράβωνc. 64 BC – After AD 23Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · ηθοποιόςΤάνια Τσανακλίδου1952Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος · ΣεναριογράφοςΘανάσης Βαλτινός1932 – 2024Αναγέννηση · Βυζαντινή αυτοκράτειραΘεοδώραc. 500 – 548Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτης και δάσκαλος θεάτρουΘεόδωρος Τερζόπουλος1945Αρχαιότητα · Φιλόσοφος και φυσιοδίφηςΘεόφραστοςc. 371 BC – c. 287 BCΝεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος και μεταφραστήςΘοδωρής Καλλιφατίδης1938Νεότερη Ελλάδα · Σκηνοθέτρια · σεναριογράφοςΤώνια Μαρκετάκη1942 – 1994Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια · ΜεταφράστριαΤζένη Μαστοράκη1949 – 2024Αρχαιότητα · Φιλόσοφος των παραδόξωνΖήνων ο Ελεάτηςc. 490 BC – UnknownΝεότερη Ελλάδα · Χορεύτρια, χορογράφος και δασκάλαΖουζού Νικολούδη1917 – 2004

Όλες οι προσωπικότητες →