Αθηνά Παπαδάκη

Η Αθηνά Παπαδάκη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1945. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες και εργάστηκε ως δημοσιογράφος. Η πρώτη ποιητική συλλογή της, Αρχάγγελος από μπετόν, εκδόθηκε το 1974. Ακολούθησαν, μεταξύ άλλων, Ωχροτάτη έως του λευκού το 1989 και Λέαινα της βιτρίνας το 1992.

Ο θάνατος και η κόρη εκδόθηκε το 2001. Το Με λύχνο και λύκους, του 2010, βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών. Συγκεντρωτικός τόμος του 2016 περιέλαβε ποιήματα του 1974–2014. Η Σκιά ψυχής εκδόθηκε το 2023, συνεχίζοντας ένα έργο που εξετάζει δυνάμεις απειλής και στήριξης της ανθρώπινης ζωής.

Η πολιτιστική δραστηριότητα περιλαμβάνει παιδική λογοτεχνία και ραδιόφωνο. Υπήρξε παραγωγός της εκπομπής Τα παραμύθια μας, όπου τα παιδιά ήταν δημιουργοί των ιστοριών. Επιμελήθηκε τόμο για τη Σοφία Μαυροειδή-Παπαδάκη το 1998 και έγραψε δοκίμια και βιβλιοκρισίες. Η ποίησή της ταξίδεψε με μεταφράσεις και διεθνή φεστιβάλ, ανάμεσά τους το Poetry International του Ρότερνταμ το 2000. Το γραπτό ποίημα και το κοινό που ακούει αποτελούν συνδεδεμένα μέρη αυτής της πορείας.

Ο ποιητικός κόσμος της Παπαδάκη δίνει σε οικεία πλάσματα και πράγματα ανησυχητικούς νέους ρόλους. Μια λέαινα βιτρίνας ή ένας αρχάγγελος από μπετόν συνδέει σωματικές και υλικές εικόνες με επιθυμία, περιορισμό και φαντασία. Οι εικόνες μοιάζουν με θραύσματα μύθου, διατηρώντας πολλές δυνατότητες ανάγνωσης.

Στο ποίημα «Το φίδι», που δημοσιεύτηκε στα Τρία ποιήματα στον Χάρτη τον Νοέμβριο του 2022, η αλλαγή δέρματος γίνεται εικόνα διαρκούς μεταμόρφωσης. Η συμπυκνωμένη σύνταξη φορτίζει μια συνηθισμένη ζωική πράξη με αφηρημένο ερώτημα για την ίδια την αλλαγή. Τα γειτονικά ποιήματα φέρνουν χιονανθρώπους απέναντι στη θερμότητα και μια γήινη μορφή σε κίνηση προς το φως. Μικρά σωματικά συμβάντα αποκτούν ευρύτερη, ανησυχητική εμβέλεια.

Η Σκιά ψυχής στρέφει τη φαντασιακή ενέργεια σε κοινωνικά και υπαρξιακά θέματα. Ο εκδότης περιγράφει απειλές της ζωής δίπλα σε δημιουργικές αντιστάσεις: μαγεία, έκπληξη και ατομική φαντασία. Η δουλειά με παιδιά δίνει άλλη μορφή στη δημιουργική συμμετοχή. Στη ραδιοφωνική εκπομπή τα παιδιά πρόσφεραν ιστορίες, φέρνοντας επινοήσεις σε κοινό χώρο ακρόασης. Η γλώσσα ανοίγει έτσι δυνατότητες μεταμόρφωσης που η καθημερινή περιγραφή μπορεί να παραβλέπει.

Διαβάστε Το φίδι στο αρχείο του Χάρτη και δουλέψτε με το προσαρμοσμένο κείμενο. Υπογραμμίστε το όταν και τα ρήματα σε ενεστώτα. Γράψτε καθημερινή πρόταση: Όταν αλλάζει ο καιρός, παίρνω ζακέτα. Μεταφέρετε την πρόταση με το όταν στο τέλος και διαβάστε τις δύο εκδοχές χωρίς αλλαγή νοήματος. Ρωτήστε κάποιον Τι κάνεις όταν κάνει κρύο; και απαντήστε με δική σας συνήθεια. Γράψτε δεύτερο παράδειγμα για όσα κάνετε όταν σκοτεινιάζει. Η άσκηση εξασκεί επαναλαμβανόμενες καταστάσεις και αντιδράσεις στα νέα ελληνικά. Επιστρέψτε μετά στο ποίημα: η αλλαγή δέρματος ανοίγει ένα πολύ λιγότερο συνηθισμένο ερώτημα.

• Τα παιδιά δημιουργούσαν τις ιστορίες της εκπομπής Τα παραμύθια μας.
• Το Με λύχνο και λύκους βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών.
• Συμμετείχε στο Poetry International του Ρότερνταμ το 2000.