Życie
Aspasia Papathanassiou urodziła się w Amfisie w 1918 roku i ukończyła szkołę dramatyczną Teatru Narodowego w 1940. Wczesna praca obejmowała zespół Mariki Kotopuli. Uczestniczyła w wojennym ruchu oporu, a prześladowania polityczne przerywały jej życie teatralne. W 1952 współzałożyła z Tzawalasem Karusosem Grecką Kompanię Teatralną, rozwijając zbiorowe formy pracy obok aktorstwa.
Od 1957 do 1966 była główną aktorką i współzałożycielką Teatru Pirejskiego Dimitrisa Rondirisa. Zespół woził grecką tragedię na zagraniczne tournée. Jej Elektra otrzymała pierwszą nagrodę aktorską festiwalu Teatru Narodów w 1960 roku. Grecka mowa dramatyczna, ruch i praca zespołu spotykały różne publiczności i przestrzenie teatralne.
Podczas dyktatury wojskowej żyła na dobrowolnym wygnaniu z bazą w Londynie, uczestnicząc w działaniach opozycyjnych i europejskich produkcjach. W 1975 współzałożyła organizację non profit Δεσμοί (Więzi), działającą na rzecz decentralizacji teatru i kultury przez tournée i festiwale. Późniejsze centrum badawcze organizowało kursy aktorstwa i seminaria. Napisała Σελίδες μνήμης (Strony pamięci, 1996) i Γυναικείες μορφές της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας (Postacie kobiece antycznej tragedii greckiej, 2010). Zmarła w czerwcu 2020 roku.
Dzieła
Elektra Papathanassiou w przedstawieniach Teatru Pirejskiego z 1960 należała do ciągłej pracy Rondirisa nad tragedią. Grała córkę wobec przemocy rodzinnej. Dekady później w Ηλέκτρα (Elektra, 1996) Teatru Narodowego wcielała się w Klitajmestrę; Lydia Koniordou grała Elektrę i reżyserowała. Przekład Jorgosa Chimonasa dawał tekst nowogrecki. Zmiana roli ustawia jej pracę po różnych stronach tej samej relacji dramatycznej.
W Επιτάφιος (Epitafium, 1982) przeniosła poemat Janisa Ritsosa do telewizji. Stamatis K. Chondrojanis reżyserował dramatyzację z muzyką Mikisa Teodorakisa. Pierwsza emisja 1 maja 1982 łączyła żałobę matki ze zdjęciami i gazetami o protestach robotników tytoniowych w Salonikach w 1936. Poeta, reżyser i wykonawczyni wnosili do realizacji odmienny wkład.
W Η μελανόμορφη Κλυταιμνήστρα (Czarnofigurowa Klitajmestra), prezentowanej w Topos Allou w 2005, ułożyła drogę przez Oresteję Ajschylosa wokół Klitajmestry. Wyjaśniała, że sugeruje sytuacje i elementy różnych postaci. Skupione wykonanie uwydatnia interpretację: widz obserwuje działanie i tworzy kilka możliwych wyjaśnień.
Dziedzictwo w dzisiejszej Grecji
Dziedzictwo Papathanassiou łączy aktorstwo, zagraniczne tournée i organizacje wyprowadzające teatr poza jedną centralną scenę. Jej wyjaśnienie sugestii daje ćwiczenie nowogreckie. Po adaptowanym tekście narysuj dwie kolumny: co widzę i co przypuszczam. Opisz osobę z kartką przy zamkniętych drzwiach. W pierwszej zapisz widoczną czynność z βλέπω lub παρατηρώ, w drugiej możliwe wyjaśnienie z υποθέτω lub ίσως. Dodaj inne i porównaj. To twoja własna scena ćwiczeniowa. Rozwija dokładną obserwację, czasowniki interpretacji i odróżnianie dowodu od możliwego odczytania gestu.
Czy wiesz, że…?
- Urodzona w Amfisie w 1918; zmarła w czerwcu 2020.
- Współzałożycielka i główna aktorka Teatru Pirejskiego, 1957–1966.
- Współzałożyła niekomercyjną organizację kulturalną Desmoi w 1975.
- W Elektrze Teatru Narodowego z 1996 grała Klitajmestrę obok Lydii Koniordou jako Elektry.
Najważniejsze dzieła
| Tytuł grecki | Tytuł | Rok |
|---|---|---|
| Ηλέκτρα — Ηλέκτρα | Elektra — rola tytułowa (przedstawienie) | 1960 |
| Επιτάφιος — τηλεοπτική ερμηνεία | Epitafium — wykonanie telewizyjne | 1982 |
| Ηλέκτρα — Κλυταιμνήστρα | Elektra — Klitajmestra (przedstawienie) | 1996 |
| Η μελανόμορφη Κλυταιμνήστρα — παρουσίαση | Czarnofigurowa Klitajmestra — kompozycja i wykonanie, prezentacja 2005 | 2005 |
Wers do zapamiętania
Εδώ, αναγκαστικά, “υπονοώ” καταστάσεις, δεν τις αφηγούμαι.
Edo, anagkastika, “yponoo” katastaseis, den tis afigoumai.
Tutaj siłą rzeczy „sugeruję” sytuacje, nie opowiadam ich.
