Katerina Anghelaki-Rooke

Katerina Anghelaki-Rooke urodziła się w Atenach w 1939 roku. Studiowała w Grecji, południowej Francji i Genewie, gdzie ukończyła szkołę tłumaczy pisemnych i ustnych. Jej języki obejmowały angielski, francuski i rosyjski. Wykształcenie wspierało karierę, w której grecka poezja i przekład innych poetów na grecki pozostały bliskie.

Pierwszy opublikowany wiersz, Μοναξιά (Samotność), wyszedł w Καινούργια Εποχή (Nowa epoka) w 1956, przy zachęcie Nikosa Kazandzakisa. Od wczesnych lat sześćdziesiątych ukazywały się tomy. W kolejnych dekadach rozwinęła głos skupiony na cielesnym doświadczeniu: miłość, pamięć i starzenie stają się pytaniami przeżywanymi przez ciało. Ateny i Egina były ważnymi miejscami pracy, a czytania i wykłady prowadziły do zagranicznych uniwersytetów.

Tłumaczyła Dylana Thomasa, Andrieja Wozniesienskiego, Władimira Majakowskiego i Seamusa Heaneya. Jej własne wiersze krążyły w przekładach i międzynarodowych antologiach. Οι μνηστήρες (Zalotnicy, 1984) otrzymał drugą Państwową Nagrodę Poetycką w 1985. Inne wyróżnienia obejmowały nagrodę Uranisa Akademii Ateńskiej w 2000 i Wielką Nagrodę Literacką 2014 za całokształt wkładu. Zmarła 21 stycznia 2020 roku. ERT zachowuje wywiady i czytania, w których można usłyszeć jej rozmowy o poezji po grecku.

Anghelaki-Rooke często zaczyna od cielesnego doświadczenia zamiast odległej abstrakcji. Ο τζίτζικας (Cykada), w oficjalnej szkolnej antologii, daje głos owadowi. Śpiew, letni upał i ulga chłodnego wiatru łączą tworzenie z potrzebą życia. Różnica między słyszeniem siebie a tym, jak słyszą inni, stawia subtelne pytanie o artystyczną ekspresję.

Τα σκόρπια χαρτιά της Πηνελόπης (Rozproszone kartki Penelopy, 1977) wnosi mityczną kobietę we współczesną mowę poetycką. Jej perspektywa daje czekaniu i nieobecności własny głos. Οι μνηστήρες (Zalotnicy, 1984) kontynuuje rozmowę pragnienia, doświadczenia i odziedziczonych historii. Te nowogreckie wiersze dają znanym imionom mitologicznym nowe konteksty i pytania.

Η ύλη μόνη (Sama materia, 2001) i Η ανορεξία της ύπαρξης (Anoreksja istnienia, 2011) stawiają materialne życie i istnienie w tytułach. Της μοναξιάς διπρόσωποι μονόλογοι (Monologi samotności o dwóch obliczach, 2016) rozwija dialog w pozornym osamotnieniu. W 2018 porównała natchnienie do wejścia do pokoju, gdzie krzesło, ściana lub zamek mogą stać się początkiem. Jej pisanie odnawia uwagę na znajome.

Anghelaki-Rooke pozostaje dostępna przez szkolne antologie, przekłady i rozmowy ERT. Zacznij od adaptowanego tekstu i wybierz kubek lub szklankę. Opisz kolor z βλέπω, dotknij powierzchni i powiedz, czy jest gładka, czy szorstka; zauważ też dźwięk. Napisz trzy własne zdania nowogreckie oparte na różnych zmysłach. Porównaj przedmiot przed i po dodaniu zimnej wody: jak zmienia się opis chłodu? Zadanie łączy jej opowieść o natchnieniu przez pokój i przedmioty z cielesną uwagą Cykady. Tekst B1 wspiera opisy; cały wiersz wymaga pomocy z obrazami i perspektywą podmiotu.

• Pierwszy opublikowany wiersz Samotność wyszedł w 1956.
• Kształciła się w przekładzie pisemnym i ustnym z angielskim, francuskim i rosyjskim.
• Zalotnicy ukazali się w 1984 i otrzymali drugą państwową nagrodę poetycką w 1985.
• ERT nagrała z nią greckojęzyczną rozmowę telewizyjną w 2003 roku.