Empedokles

Empedokles pochodził z Akragas, dzisiejszego Agrigento na południowym wybrzeżu Sycylii. Żył w piątym wieku p.n.e.; daty około 490–430 są przybliżone, nie oznaczają pewnie udokumentowanego życia. Polityczne zmiany miasta tworzą tło późnych opowieści o przeciwniku tyranii i zwolenniku ludu. Mogą zachowywać pamięć historyczną, lecz powstały znacznie później i nie wszystkie są bezpośrednimi dowodami. Listy domniemanych nauczycieli także pozostają niepewne.

Zyskał sławę poety, uzdrowiciela i przekonującej postaci publicznej. Własne wiersze pomogły stworzyć niezwykły obraz późniejszych biografów. Cudowne uzdrowienia trzeba więc odróżnić od tego, co rzeczywiście potwierdzają zachowane słowa. Relacje o śmierci różnią się. Najsłynniejsza każe mu skoczyć do Etny, a brązowy sandał zdradza rzekome zniknięcie: to legenda, nie wiarygodny opis śmierci. Pewniej poznajemy go przez poezję w cytatach późniejszych autorów i antycznych fragmentach papirusu. Nierówne świadectwa wymagają ciekawości i uważnej lektury, nie gładkiej biografii pełnej dramatycznych pewników.

Empedokles nazwał trwałe składniki czterema korzeniami: ziemią, wodą, powietrzem i ogniem. To nie pierwiastki chemiczne dzisiejszego układu okresowego. Rzeczy pojawiają się i znikają, ponieważ korzenie mieszają się i rozdzielają; składniki nie powstają z niczego ani nie giną w nicość. Miłość i Waśń nazywają siły zmiennego układu. Poetyckich nazw nie należy redukować do osobistych emocji ani współczesnych sił o matematycznych definicjach.

Nauka przetrwała pod tradycyjnymi tytułami O przyrodzie i Oczyszczenia. Badacze spierają się o dwa poematy lub części związanego projektu. Fragmenty badają kosmiczną zmianę, istoty żywe, postrzeganie i drogę duszy, zalecając też oczyszczenie i powstrzymanie od zabijania zwierząt. Badanie fizyczne i religia nie stanowią dwóch niezależnych karier. Papirus opublikowany w 1999 roku wzmocnił łączną lekturę. Wiersze mówią do słuchaczy i utrwalają abstrakcje obrazem oraz rytmem. Tabela daje dwie grupy tekstów i dwie nauki, nie cztery odrębne książki. Oryginalny wers zaprasza najpierw do słuchania.

Empedokles należy do greckojęzycznej antycznej Sycylii, przypominając, że historia kultury przekracza obecne granice. Idee trafiały do późniejszych dyskusji przez Arystotelesa i innych dawnych czytelników. Najłatwiejszą spuścizną dla ucznia jest kilka słów przyrody.

Porównaj dawne ὕδωρ i πῦρ ze współczesnymi νερό i φωτιά, potem zauważ bardziej znajome γη i αέρας. Narysuj cztery opisane pola i pokaż łączenie lub rozdzielanie przez ενώνω i χωρίζω. Przeczytaj wreszcie dawne ἄκουε obok dzisiejszego άκουσε. Ćwiczenie wiąże historię z użyteczną nowogrecką mową, oddzielając dawne słowa od współczesnej nauki.

• Pisał filozofię greckim heksametrem.
• Korzenie nie są współczesnymi pierwiastkami chemicznymi.
• Skok do Etny i brązowy sandał to legenda.