Kostas Kariotakis

Kariotakis urodził się 30 października 1896 roku w Tripolis na Peloponezie. Jego ojciec był inżynierem budownictwa, a praca przenosiła rodzinę z miasta do miasta: Leukada, Argostoli, Larisa, Kalamata, Ateny, Chania. Studiował prawo w Atenach, dyplom uzyskał w 1917 roku i przez krótki czas próbował pracować jako adwokat, ale wkrótce wstąpił do służby państwowej, w której pozostał do końca życia, kierowany do prefektur w Salonikach, na Syros, w Arcie, Atenach i gdzie indziej. Nienawidził tej pracy i mówił o tym w wierszach.

W 1922 roku poznał poetkę Marię Polidouri, która pracowała w tym samym urzędzie w Atenach. Ich związek był krótki i bolesny; ona napisała później jedne z najbardziej namiętnych wierszy miłosnych w języku greckim, wiele z nich dla niego, i zmarła na gruźlicę w 1930 roku. Kariotakis był też działaczem związkowym urzędników państwowych, co nie pomagało jego karierze.

Na początku 1928 roku został za karę przeniesiony do Prewezy, małego miasteczka w północno-zachodniej Grecji. Przyjechał w czerwcu i wytrzymał zaledwie miesiąc. 20 lipca próbował się utopić i, według własnej relacji, przez dziesięć godzin walczył z falami, zanim się poddał. Następnego dnia, 21 lipca 1928 roku, kupił rewolwer i zastrzelił się pod eukaliptusem niedaleko brzegu. Kartka w jego kieszeni, dziś słynna, kończy się kpiącą radą dla każdego, kto umie pływać, by nigdy nie próbował się topić.

Kariotakis wydał tylko trzy zbiory: Ο πόνος του ανθρώπου και των πραγμάτων (Ból człowieka i rzeczy, 1919), Νηπενθή (Nepenthe, 1921) i Ελεγεία και Σάτιρες (Elegie i satyry, 1927). Wczesne książki są melancholijne zgodnie z modą epoki; liczy się ostatnia. Jej elegie mówią o życiu, które już się nie udało, głosem zarazem czułym i ironicznym: «Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες» (Jesteśmy kilkoma rozklekotanymi gitarami), tak zaczyna się wiersz Είμαστε κάτι… (Jesteśmy kilkoma…). W Ιδανικοί αυτόχειρες (Idealni samobójcy) opisuje ludzi, którzy starannie planują swoją śmierć, a potem, w ostatnim wersie, ją odkładają.

Satyry kierują tę samą gorycz na zewnątrz. Δημόσιοι υπάλληλοι (Urzędnicy państwowi) pokazuje urzędników, którzy powoli ścierają się w swoich biurach jak kolumny; Μικρή ασυμφωνία εις Α μείζον (Mały dysonans w A-dur) wyśmiewa modnego poetę Miltiadisa Malakasisa. Jego styl jest tradycyjny w formie, z rymem i ścisłym metrum, ale język jest codzienny, a obrazy pochodzą z nowoczesnego życia: tramwaje, maszyny do pisania, kawiarnie, apteka. Πρέβεζα, napisana w ostatnich tygodniach jego życia, wylicza kawki na czarnych murach, policjanta ważącego niedowagę, orkiestrę grającą w niedzielę, książeczkę oszczędnościową z pierwszym wkładem trzydziestu drachm, i kończy się myślą, że gdyby choć jeden z mieszkańców umarł z obrzydzenia, wszyscy bawiliby się na pogrzebie. Tłumaczył też poetów francuskich, takich jak Baudelaire i Verlaine, których wpływ przenika jego twórczość.

Kariotakis jest jedynym poetą w greckiej antologii szkolnej, którego nastolatkowie zwykle uznają za swojego; Πρέβεζα, Ιδανικοί αυτόχειρες i Μικρή ασυμφωνία są czytane i uczone na pamięć w liceum. Jego ton naśladowano po 1928 roku tak powszechnie, że krytycy ukuli słowo καρυωτακισμός (kariotakizm) na ponure wiersze w jego manierze, termin używany do dziś. Jego wiersze zostały umuzycznione przez wielu kompozytorów: zacznij od albumu Leny Platonos Καρυωτάκης (1982) i poszukaj opery Mikisa Theodorakisa o nim. Serial telewizyjny Καρυωτάκης wyemitowała ERT w 2009 roku. W Prewezie pomnik oznacza miejsce, w którym zginął, a jego imię noszą ulice w Tripolis, Atenach i Prewezie. Gdy Grecy wzdychają nad własną administracją państwową, ktoś zwykle go cytuje.

• Jego list pożegnalny kończy się dopiskiem, w którym radzi każdemu, kto umie pływać, by nigdy nie próbował popełnić samobójstwa w morzu: on sam właśnie przez dziesięć godzin bezskutecznie próbował utonąć.
• Wiersze miłosne Marii Polidouri skierowane do niego stały się po śmierci obojga swego rodzaju narodowym tragicznym romansem; tych dwoje często czyta się razem w szkole.
• Przeniesienie do Prewezy było karą częściowo za jego działalność w związku zawodowym urzędników państwowych.
• Jedna z jego satyr jest skierowana do Statuy Wolności w Nowym Jorku, «που φωτίζει τον κόσμο» (która oświetla świat); nigdy nie postawił stopy w Ameryce.