Nikos Tsiforos

Tsiforos urodził się w Aleksandrii w Egipcie 27 sierpnia 1909 roku i dorastał w Atenach, mieście, które jest prawdziwym bohaterem niemal wszystkiego, co napisał. Studiował prawo, ale nigdy naprawdę go nie praktykował; pociągały go raczej dziennikarstwo, teatr oraz kawiarnie i rogi ulic stolicy, gdzie uważnie słuchał, jak mówią ludzie.

Od lat 30., a zwłaszcza po drugiej wojnie światowej, pisał humorystyczne felietony i opowiadania dla ateńskich gazet i czasopism, a jego krótkie, cięte teksty o małych dramatach codzienności zyskały mu szerokie grono czytelników. Jednocześnie zaczął pisać dla sceny. Razem z Poliviosem Wasiliadisem stworzył jeden z najbardziej płodnych duetów autorskich greckiej rozrywki: obaj pisali komedie dla teatru i scenariusze dla kina w czasach, gdy greckie kino popularne produkowało dziesiątki filmów rocznie, a cały kraj chodził je oglądać.

Tsiforos pracował w zawrotnym tempie do końca życia, pisząc książki, sztuki i scenariusze, czasem jednocześnie. Sam też reżyserował filmy. Zmarł w Atenach 6 sierpnia 1970 roku w wieku sześćdziesięciu lat, wciąż jako jeden z najpopularniejszych pisarzy w kraju.

Szczególnym darem Tsiforosa było wziąć coś wielkiego i poważnego i opowiedzieć to na nowo językiem ulicy. W Ελληνική μυθολογία (Mitologia grecka), jego najsłynniejszej książce, bogowie Olimpu zachowują się jak rodzina z ateńskiej dzielnicy: Zeus to szef kobieciarz, wiecznie w kłopotach z żoną Herą, bohaterowie to twardziele z wielkim ego, a wszyscy mówią slangową, szybką i bardzo zabawną greką. Książka nie tyle wyśmiewa mity, ile je przybliża; czytelnicy, którzy się z niej śmiali, poznawali też historie.

To samo zrobił z historią. Εμείς και οι Φράγκοι (My i Frankowie) i Σταυροφορίες (Wyprawy krzyżowe) opowiadają o krucjatach i wiekach zachodniego panowania w Grecji jak komiczna kronika pełna anachronizmów, z rycerzami i papieżami, którzy brzmią jak współcześni ateńczycy. W Τα παιδιά της πιάτσας (Chłopaki spod rogu) zwrócił się ku własnemu miastu i jego drobnym kombinatorom, hazardzistom i marzycielom.

Dla teatru i kina, z Wasiliadisem, pisał komedie pomyłek, zamienionych tożsamości i kłopotów z pieniędzmi, z biednymi urzędnikami, gospodyniami i sprytnymi łobuzami Aten lat 50. i 60. Ich dialogi, szybkie, ironiczne i pełne ludowych wyrażeń, są w dużej mierze powodem, dla którego te filmy wciąż śmieszą.

Książki Tsiforosa wciąż są wydawane i sprzedawane w każdej greckiej księgarni, a Ελληνική μυθολογία to często książka, dzięki której greccy nastolatkowie poznają mity poza szkołą. Wiele zwrotów z jego książek i napisanych przez niego filmów weszło do codziennej mowy. Komedie złotej ery greckiego kina, w których wielcy komicy tamtych lat wypowiadali kwestie Tsiforosa i jego kolegów, są wciąż na nowo pokazywane w greckiej telewizji. Dla uczącego się strona z Ελληνική μυθολογία po przeczytaniu tego samego mitu w prostej wersji to wspaniałe ćwiczenie: znasz historię, więc możesz cieszyć się żartami i zbierać slang.

• Studiował prawo, ale zarabiał na życie humorem, jako felietonista, dramaturg i scenarzysta.
• W jego Ελληνική μυθολογία bogowie Olimpu mówią slangiem ateńskich ulic.
• Z Poliviosem Wasiliadisem stworzył jeden z najbardziej płodnych duetów autorskich greckiego kina popularnego.