Dimitrios Wikelas

Wikelas urodził się 15 lutego 1835 roku w Ermupoli na Syros, wówczas najruchliwszym porcie Grecji, w rodzinie kupieckiej; rodzina ojca pochodziła z Werii, a matka należała do rodu Melasów z Konstantynopola. Jego dzieciństwo było niespokojne i chorowite, a rodzina przenosiła się między Syros, Konstantynopolem i Odessą. W wieku siedemnastu lat wysłano go do Londynu do pracy w domu handlowym wujów, braci Melasów. Został tam ćwierć wieku, stał się wspólnikiem, dorobił się pokaźnego majątku, a w wolnym czasie studiował botanikę i architekturę w University College. W 1866 roku ożenił się z Kalliopi Geralopulu; jej długa choroba psychiczna zaciążyła później na jego życiu, a w 1877 roku para przeniosła się do Paryża, by mogła się tam leczyć.

Przez cały ten czas pisał: wiersze, eseje o historii Bizancjum, przekłady Szekspira, a w 1879 roku powieść, która przyniosła mu sławę. W Paryżu stał się greckim literatem, z którym radzili się francuscy uczeni, a w 1894 roku Panhelleńskie Towarzystwo Gimnastyczne poprosiło go, by reprezentował je na kongresie lekkoatletycznym na Sorbonie. Okazało się, że był to kongres Pierre'a de Coubertina, zwołany w celu wskrzeszenia igrzysk olimpijskich. Wikelas opowiedział się za Atenami jako pierwszym gospodarzem, wygrał i został wybrany przewodniczącym nowego Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, ponieważ ówczesne zasady przyznawały przewodnictwo kolejnemu krajowi gospodarzowi.

Po sukcesie igrzysk w 1896 roku osiadł w Atenach, przekazał przewodnictwo MKOl Coubertinowi i poświęcił ostatnie lata oświacie ludowej. Zmarł w Atenach 7 lipca 1908 roku.

Λουκής Λάρας (1879) to krótka powieść opowiedziana w pierwszej osobie przez starego greckiego kupca w Londynie, który wspomina, jak jako młodzieniec z Chios przeżył wojnę o niepodległość 1821 roku. Nie jest bohaterem: w 1822 roku ucieka z rodziną przed rzezią na Chios, ukrywa się, handluje, traci wszystko i zaczyna od nowa, a książka jest po cichu dumna z tej zwyczajnej odwagi. Napisana jasną katharewusą i najpierw drukowana w odcinkach w czasopiśmie Εστία, w ciągu kilku lat została przetłumaczona na francuski, angielski, niemiecki, włoski i kilka innych języków – pierwsza grecka powieść, która zawędrowała tak daleko – i otworzyła drogę realistycznemu opowiadaniu lat 80. XIX wieku. Jego Διηγήματα (Opowiadania, 1887) utrzymane są w tym samym spokojnym, uważnym stylu.

Wikelas był też pierwszym poważnym tłumaczem Szekspira na grecki: od 1876 roku wydawał Romea i Julię, Otella, Króla Leara, Hamleta, Makbeta i Kupca weneckiego, a greckie teatry korzystały z jego przekładów przez całe pokolenie. Jego eseje, takie jak Περί Βυζαντινών (O Bizantyjczykach, 1874), broniły wieków bizantyjskich w czasach, gdy zachodni uczeni je lekceważyli. Jego wspomnienia, Η ζωή μου (Moje życie), ukazały się po jego śmierci. A jego ostatnim wielkim dziełem nie była książka: w 1899 roku założył Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων (Towarzystwo Upowszechniania Pożytecznych Książek), które drukowało tanie, dobrze napisane tomiki o historii, nauce i zdrowiu dla zwykłych greckich czytelników i wydaje książki do dziś.

W Grecji Wikelasa pamięta się przede wszystkim z igrzysk olimpijskich, a dopiero potem z powieści. Każda relacja z igrzysk 1896 roku i każde muzeum olimpijskie, także to w Lozannie, wymienia go jako pierwszego przewodniczącego MKOl, a jego portret wisi obok portretu Coubertina w historii ruchu. Λουκής Λάρας czyta się w szkole we fragmentach i jest bezpłatnie dostępny w internecie, po grecku i w przekładach; jego prosta, pełna godności proza to dobra pierwsza dłuższa lektura dla uczącego się, który osiągnął poziom B1 lub B2. Towarzystwo Upowszechniania Pożytecznych Książek nadal działa w Atenach. Ulice imienia Βικέλα istnieją w Atenach, na Syros i gdzie indziej, a biblioteka publiczna w Heraklionie na Krecie, Biblioteka Wikelea, wyrosła z daru jego własnych książek, który przekazał miastu w 1908 roku.

• Został przewodniczącym MKOl, ponieważ zasada z 1894 roku mówiła, że przewodniczący musi pochodzić z kraju następnych igrzysk, a on właśnie wywalczył igrzyska dla Aten.
• Tłumaczył Szekspira wieczorami, prowadząc jednocześnie firmę handlową w londyńskim City.
• Λουκής Λάρας w ciągu kilku lat od wydania w 1879 roku przetłumaczono na ponad dziesięć języków.
• Jego prywatna biblioteka, podarowana miastu Heraklion, stała się Miejską Biblioteką Wikelea, jedną z największych w Grecji.