Theodor Kallifatides

Theodor Kallifatides urodził się w Molaoi w Lakonii w 1938, przybył do Aten w 1946. Uczęszczał do szkoły teatralnej Karolosa Kouna, emigrował do Szwecji w 1964. Studiował filozofię na Uniwersytecie Sztokholmskim. Drugi język stał się częścią kariery między greckim doświadczeniem a szwedzkim wyrazem.

Szwedzki debiut to tom Minnet i exil (Pamięć na wygnaniu, 1969). Wykładał filozofię praktyczną w Sztokholmie w latach 1969–1972, potem redagował Bonniers Litterära Magasin do 1976. Powieści, wiersze i eseje rosły obok przekładów. Przenosił Strindberga i Bergmana na grecki, Ritsosa i Theodorakisa na szwedzki.

Tworzył też greckie wersje własnych książek. Μια ζωή ακόμα (Jeszcze jedno życie) wyszło po grecku w 2016; Ännu ett liv po szwedzku w 2017. W greckim wywiadzie opisał, jak pisanie odnowiło więź z językiem. Slaget om Troja (Oblężenie Troi), szwedzkie wydanie 2018, wraca do Iliady przez współczesną wojnę. Język, pamiętane miejsca i opowiadanie uczestniczą w wymianie kulturowej.

Kallifatides umieszcza wielkie pytania historyczne w małych spotkaniach. Migracja przeżywana jest przez obcą mowę, pracę, przyjaźń i szukanie miejsca wśród innych. Greckie wspomnienia wchodzą w szwedzką prozę; greckie wersje tworzą inne relacje z czytelnikiem i językiem dzieciństwa.

Książka Μητέρες και γιοι (Matki i synowie) bada powrót, pamięć i przekaz rodzinny. Brev till min dotter (Listy do mojej córki, 2012) idzie inaczej: wygnany Owidiusz mówi do córki, a przemieszczenie staje się fikcją. Listy należą do świata powieści. W Oblężeniu Troi nauczycielka opowiada dzieciom o wojnie trojańskiej, gdy grecka wieś jest bombardowana w drugiej wojnie światowej. Dawna opowieść rozważa przemoc i bezbronność.

Jeszcze jedno życie dotyczy trudności dalszego pisania i odnowy języka. Grecki tytuł pozwala na trwanie i dodanie: życie trwa, otwiera się możliwość. Zwykłe słowa wymagają kontekstu. Mała zmiana miejsca zmienia nacisk na znane słowo.

Zacznij od Μια ζωή ακόμα i adaptowanego tekstu. Podziel trzy nowe przykłady na czas i ilość: Μαθαίνω ακόμα ελληνικά, Θέλω μία ακόμα λέξη, Δεν έχω τελειώσει ακόμα. Odróżnij wciąż, jeszcze jeden i jeszcze nie. Napisz krótki dialog o języku, którego się uczysz. Użyj ακόμα w dwóch znaczeniach i przeczytaj głośno. Codzienne słowo łączy praktykę z językiem i nowym początkiem w książce. Grecki ćwiczymy na greckim tekście; książka pierwotnie szwedzka daje osobne doświadczenie lektury.

• Zadebiutował szwedzkim tomem poezji w 1969 roku.
• Tłumaczył literaturę z greckiego na szwedzki i ze szwedzkiego na grecki.
• Greckie Μια ζωή ακόμα (Jeszcze jedno życie, 2016) poprzedziło szwedzkie Ännu ett liv (2017).