Chrysa Prokopaki

Chrysa Prokopaki urodziła się w Komotini i dorastała w Atenach, gdzie studiowała filologię. Kontynuowała naukę w Paryżu. Wykładała literaturę nowogrecką w Paris III, później przekład literacki w Atenach, w ośrodku tłumaczeń Instytutu Francuskiego i Europejskim Centrum Przekładu EKEMEL.

Jej poezja ukazała się w Αποστάσεις (Odległości, 1973), Το αλωνάκι (Małe klepisko, 1976), Ο χλωρός παράδεισος (Zielony raj, 1982). Równolegle rozwijała badania nad Jannisem Ritsosem. Η πορεία προς τη Γκραγκάντα ή οι περιπέτειες του οράματος (Droga do Gragandy, czyli przygody wizji) wyszła w 1981 roku. Wybrała i opracowała Ανθολογία Γιάννη Ρίτσου (Antologię Jannisa Ritsosa), wydaną w 2000.

Obszernie zajmowała się też Stratisem Tsirkasem. Z Catherine Lerouvre przełożyła na francuski jego trylogię Dryfujące miasta, wydaną w 1971; jej chronologia Στα ίχνη του Στρατή Τσίρκα (Śladami Stratisa Tsirkasa) ukazała się w 1985. Przekłady teatralne, między innymi Moliera i Czechowa, przyniosły jej grece inną publiczność. Nauczanie, poezja i badania rozwijały się w kolejnych spotkaniach z wymaganiami języka innego pisarza.

Własna poezja zasługuje na uwagę obok pracy nad innymi autorami. W pierwszym wierszu Zielonego raju przepełnione pudła gromadzą papiery, paszport i koronkę. Materialne rzeczy niosą historie. Pytanie, dokąd je zabrać, dotyczy zachowania i przekazywania.

Wiersz gromadzi szczegóły. Zużyty papier i domowe rękodzieło dzielą przestrzeń z dokumentem przekraczania granic. Pamięć rodzi się z faktur i układów zamiast prostego opisu wydarzeń. Przedmioty nie tworzą schludnego muzeum: nadmiar wywołuje napięcie, wahanie i nierozwiązane zadanie.

Badania rozwijają inne formy uwagi: interpretację, chronologię, wybór i opiekę redakcyjną. Antologia Ritsosa prowadzi przez wielką twórczość, a studia nad Tsirkasem łączą lekturę z historią. Przekład wymaga innych decyzji. W jej greckim Molierze wiersz musi pozostać możliwy do wypowiedzenia na scenie. Znaczenie, rytm i oddech aktora łączą pracę literacką z wykonaniem.

Przeczytaj pierwszy wiersz Zielonego raju na stronie Kręgu Poetów i użyj adaptowanego tekstu do ćwiczenia pakowania. Wypisz trzy rzeczy z rodzajnikami: το διαβατήριο, τη φωτογραφία, τα χαρτιά. Zastąp je przez το, τη lub τα we własnych zdaniach o zachowywaniu lub odkładaniu. Powiedz najpierw rzeczownik, potem wersję zaimkową; sprawdź, czy słuchacz rozumie odniesienie. Narysuj przedmiot i dodaj własne zdanie o niesionym wspomnieniu. Tak praktyka greckich zaimków łączy się z uwagą wiersza poświęconą rzeczom i ich historiom.

• Trzy tomy jej poezji opublikował Kedros.
• Tłumaczyła dla francuskich czytelników i greckiej sceny.
• Wykładała przekład literacki w ośrodku Instytutu Francuskiego i EKEMEL w Atenach.