Lena Divani

Lena Divani urodziła się w Wolosie w 1955 roku i przyjechała na studia do Aten. Studiowała politologię i administrację publiczną na Uniwersytecie Ateńskim, następnie uzyskała doktorat z historii dyplomacji na jego wydziale prawa. Jej badania dotyczyły stosunków nowoczesnej Grecji z wielkimi mocarstwami i bałkańskimi sąsiadami. Granice, mniejszości i polityka zagraniczna należały do tego obszaru historii.

Wykładała historię polityki zagranicznej na ateńskim wydziale prawa do rezygnacji ze stanowiska w 2022 roku. Obok badań i nauczania rozwijała karierę literacką obejmującą opowiadania, powieści, teatr i książki dziecięce. W wywiadzie z 2007 roku mówiła o przyjemności eksperymentowania i zmian. Przechodzenie między gatunkami pozwalało zmieniać skalę, głos i relację z czytelnikiem.

Jej publiczna działalność kulturalna łączy również książki z innymi mediami. Studia historyczne stały się programami, które prowadziła w Cosmote History, przybliżając badania widowni telewizyjnej. Pełniła funkcje w organizacjach zajmujących się książką, prawami autorskimi i prawami człowieka. Historyczka i opowiadaczka pozostają powiązane: wydarzenia publiczne wkraczają w jednostkowe życie, a przesunięcie perspektywy narracyjnej sprawia, że codzienne układy wydają się obce.

Εργαζόμενο αγόρι, „Pracujący chłopak”, ukazało się po raz pierwszy w 2000 roku, a w nowym wydaniu w 2023. W wywiadzie Divani wyjaśniała, że odwróciła zwyczajowe role przypisywane mężczyznom i kobietom. Komiczne przemieszczenie pozwala zauważyć przyzwyczajenia, które wydają się naturalne tylko dlatego, że są znane. Szczególnie ciekawe stają się słowa dotyczące pracy, władzy i codziennych oczekiwań.

Jej pisarstwo historyczne inaczej ujmuje relacje świata prywatnego i publicznego. Ζευγάρια που έγραψαν την ιστορία της Ελλάδας (Pary, które napisały historię Grecji) (2019) pyta, jak intymne związki postaci politycznych i ich publiczne działania wzajemnie na siebie wpływają. Το πικρό ποτήρι (Gorzki kielich: Kapodistrias, Roksandra i Grecja) (2020) koncentruje się na Ioannisie Kapodistriasie, Roksandrze Sturdzy i Grecji. Ονειρεύτηκα τη Διδώ (Przyśniła mi się Dido) (2022) łączy badania z wyobrażonym spotkaniem z pisarką Dido Sotiriu: to hybrydowa biografia, nie zapis rozmowy.

W Εγώ ο Ζάχος Ζάχαρης (Ja, Zachos Zacharis) Divani wychodzi poza ludzkie spojrzenie, oddając głos kotu. W Έτσι τελειώνει ο κόσμος (Tak kończy się świat), opublikowanym w kwietniu 2026 roku, przyjaźń dwóch chłopców przeradza się w walkę o władzę na tle greckiej polityki, mediów i kryzysu gospodarczego. Zmiany narratorów i pozycji społecznych utrzymują pytanie, kto patrzy i mówi, w centrum jej prozy.

Divani łączy współczesną literaturę grecką z badaniami historycznymi i uwagą poświęconą rolom społecznym. Jej satyra daje początek ćwiczeniu: niewielka zmiana gramatyczna towarzyszy zmianie postaci bez zmiany jej zdolności. Po wysłuchaniu adaptowanego tekstu napisz dwa własne zdania o zawodzie: ο νέος συγγραφέας γράφει i η νέα συγγραφέας γράφει. Zastąp νέος / νέα innym poprawnie uzgodnionym przymiotnikiem i przeczytaj oba zdania na głos. Zauważ stałą końcówkę rzeczownika oraz zmieniające się rodzajnik i przymiotnik. Następnie opisz, kto opowiada jedną z książek Divani. To inspirowane twórczością ćwiczenie zgodności i perspektywy w nowogreckim, nie streszczenie wszystkich postaci powieści.

• Εργαζόμενο αγόρι pochodzi z 2000 roku; wydanie Patakis z 2023.
• Divani odeszła z uczelni w 2022 roku.
• Έτσι τελειώνει ο κόσμος ukazało się w kwietniu 2026.
• Kot opowiada Εγώ ο Ζάχος Ζάχαρης.