Symonides z Keos

Symonides pochodził z wyspy Kea, w dawnych źródłach również Keos. Życie tradycyjnie umieszcza się około 556–468 p.n.e., od późnego okresu archaicznego do wojen perskich. Historie literatury greckiej wiążą karierę z Atenami, Tesalią i Sycylią, gdzie władcy i bogaci patroni wspierali poetów i publiczne wykonania. Jego praca należy do świata, w którym pieśń mogła chwalić patrona, upamiętniać zwycięstwo albo dawać żałobie formę publiczną. Łaciński zapis Simonides i grecki Σιμωνίδης oznaczają tego samego poetę z Keos.

Zachowane świadectwa są nierówne. Platon wprost przedstawia pieśń dla Skopasa, a Diodor cytuje utwór na cześć poległych pod Termopilami. Fragmenty potwierdzają różnorodną reputację poetycką, ale nie dają ciągłego opisu podróży lub przeżyć. Późniejsi pisarze uczynili go też bohaterem pamiętnych opowieści. Cyceron opowiada, jak po zawaleniu sali biesiadnej miał rozpoznać ofiary, pamiętając miejsca przy stole, i łączy historię z ćwiczeniem pamięci. To późniejsza tradycja literacka, nie współczesny wydarzeniu zapis. Biografia i reputacja wynikają więc z różnych świadectw: zachowanych wersów, starożytnej dyskusji i opowieści powstałych znacznie później.

Poezja Symonidesa zachowała się głównie we fragmentach cytowanych przez innych pisarzy. Współczesne wydania oznaczają wiele z nich numerami. Fragment 542 PMG, pieśń dla Skopasa, mówi o trudności stania się naprawdę dobrym. W dialogu Platona Πρωταγόρας (Protagoras) rozmówcy dyskutują możliwą sprzeczność, częściowo rozróżniając stawanie się dobrym i bycie dobrym. Interpretacja należy do dialogu filozoficznego, nie jest bezpośrednim wyjaśnieniem poety. Fragment 521 PMG, przekazany przez Stobajosa, ostrzega przed niepewnością ludzkiego szczęścia.

Ustęp zwykle nazywany Δανάη (Danae), fragment 543 PMG, pokazuje matkę i dziecko na morzu. Zatroskana mowa Danae kontrastuje ze śpiącym niemowlęciem Perseuszem; scena należy do mitu. Pochwała poległych pod Termopilami, fragment 531 PMG, zmienia żałobę w trwałą pamięć. Diodor wprost cytuje ją jako dzieło Symonidesa. Jest odrębna od słynnego spartańskiego epitafium zwróconego do przechodnia. Herodot podaje ostatnie bez wskazania Symonidesa jako autora; konkretnie łączy go z inskrypcją wróżbity Megistiasa. Rozróżnienie ma znaczenie: wielka późniejsza sława nie czyni każdego znanego epigramu na pewno jego. Pochwała, lament i refleksja pozostają widoczne we fragmentach.

Symonides jest dostępny w greckich antologiach, u Platona i w pamięci Termopil. Zacznij od krótkiego cytatu i naszego nowogreckiego przekładu. B1 dotyczy adaptowanej czytanki, nie samodzielnego opanowania starożytnego wiersza. Porównaj dwa zdania: Είμαι αρχάριος στα ελληνικά (Jestem początkujący w grece) i Με την εξάσκηση γίνομαι πιο άνετος (Dzięki ćwiczeniom nabieram swobody). Pierwsze opisuje stan, drugie zmianę. Wybierz mały cel językowy i wyjaśnij ćwiczenia. Zadanie czerpie z rozróżnienia dialogu, nie przypisując Symonidesowi porad o nauce języków.

• Keos to wyspa dziś zwykle nazywana Kea.
• Platon cytuje pieśń Symonidesa dla Skopasa.
• Fragment Danae pokazuje mityczną matkę i dziecko.
• Autorstwo spartańskiego epitafium jest mniej pewne, niż sugerują popularne opowieści.