Frida Liappa

Frida Liappa urodziła się w Messini w 1948 roku. W 1965 roku rozpoczęła studia literackie na Uniwersytecie Ateńskim i włączyła się w politykę studencką. W 1968 roku podczas dyktatury wojskowej została aresztowana i uwięziona; wyrok spowodował też usunięcie z uniwersytetu. Jej formacja łączyła literaturę, doświadczenie polityczne i głębokie zainteresowanie kinem.

W 1972 roku pracowała jako sekretarka planu przy Το προξενιό της Άννας (Zaręczyny Anny) Pantelisa Voulgarisa. W tym samym roku wyreżyserowała Μετά σαράντα μέρες (Po czterdziestu dniach). W 1973 roku wyjechała studiować film w Londynie, a w 1974 wróciła do Grecji. Kolejne filmy powstawały obok krytyki i pracy w redakcji Σύγχρονος Κινηματογράφος (Kino współczesne). Pisanie o kinie i tworzenie filmów rozwijały się razem.

Pierwszy pełny metraż ukazał się w 1981 roku, następne w 1986 i 1991. Innym polem pracy była telewizja, w tym dokumenty dla ERT. Portret Alki Zei z 1985 roku śledzi wspomnienia pisarki i jej relację z książkami. Liappa pisała też poezję i prozę. Zmarła w 1994 roku. Jej różnorodne dzieła warto rozpatrywać łącznie, wykraczając poza same pełne metraże.

Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις (Całe życie pamiętam, jak odchodzisz, 1977) opowiada o lewicowej dziennikarce i aktorze, który porzucił teatr, w Atenach po dyktaturze. Czterdzieści cztery minuty łączą bliskość z politycznym rozczarowaniem i artystyczną niepewnością. Greckie Archiwum Filmowe opisuje pokolenie pracujących kobiet pomiędzy publicznym zaangażowaniem a życiem osobistym.

Οι δρόμοι της αγάπης είναι νυχτερινοί (Drogi miłości są nocne, 1981) skupia się na dwóch siostrach i powracającym kuzynie. Mieszkanie z widokiem na kino plenerowe łączy zamknięty dom z kolejnym ekranem. W ówczesnym wywiadzie Liappa wyjaśnia, że niektóre sny pozostawiła opowieściami ustnymi. Rozważania o elementach poetyckich i realistycznych dotyczą języka i wypowiadania greckich dialogów.

Ήταν ένας ήσυχος θάνατος (To była spokojna śmierć, 1986) i Τα χρόνια της μεγάλης ζέστης (Lata wielkiego upału, 1991) dopełniają jej pełnometrażową twórczość. Dokumenty wymagają innej uwagi. W Γυναικεία πορτραίτα: Άλκη Ζέη (Portrety kobiet: Alki Zei, 1985) dzieciństwo i teatr pod okupacją spotykają się z opowieścią o pisaniu. Literatura staje się przeżywaną praktyką opisywaną przez autorkę, a nie tylko materiałem adaptacji.

Sala kinowa w Magazynie D w Salonikach nosi imię Liappy. Ochrona pozwala na nowe badania: Greckie Archiwum Filmowe odrestaurowało Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις w 4K, a ERT dokumentuje pracę telewizyjną.

Do ćwiczenia B1 ze wsparciem otwórz Γυναικεία πορτραίτα: Άλκη Ζέη w archiwum ERT. Posłuchaj krótkiego fragmentu z pomocą językową i rozpoznaj jedno wspomnienie z dzieciństwa oraz jedną informację o pisaniu. Grecki opis daje kontekst. Następnie opowiedz własne wspomnienie z trzema wskazówkami: πού, „gdzie”; με ποιον, „z kim”; τι έκανα, „co robiłem”. Dostosowany tekst daje wzór. Poetyckie dialogi pełnych metraży pozostają oddzielnym, trudniejszym słuchaniem.

• W 1972 roku była sekretarką planu Zaręczyn Anny.
• Odrestaurowany film z 1977 roku trwa 44 minuty; nie jest pełnym metrażem.
• Portret Alki Zei dla ERT z 1985 roku łączy wspomnienia z dzieciństwa z powstawaniem książek.