Theodor Kallifatides

Theodor Kallifatides 1938’de Lakonya’nın Molaoi kasabasında doğdu, 1946’da Atina’ya geldi. Karolos Koun tiyatro okuluna devam edip 1964’te İsveç’e göçtü. Stockholm Üniversitesinde felsefe okudu. Başka dil öğrenmek, Yunan deneyimiyle İsveççe ifadeyi birleştiren kariyerin parçasıydı.

İsveççe ilk kitabı şiir derlemesi Minnet i exil (Sürgündeki Hafıza, 1969) oldu. Stockholm’de 1969–1972 arasında pratik felsefe öğretti, ardından Bonniers Litterära Magasin’i 1976’ya kadar yönetti. Roman, şiir ve deneme çeviriyle birlikte gelişti. Strindberg ve Bergman’ı Yunancaya, Ritsos ve Theodorakis’i İsveççeye aktardı.

Kendi kitaplarının Yunanca biçimlerini de geliştirdi. Μια ζωή ακόμα (Bir Hayat Daha) 2016’da Yunanca, Ännu ett liv 2017’de İsveççe çıktı. Yunanca söyleşide bu kitabı yazmanın diliyle bağını nasıl yenilediğini anlattı. Slaget om Troja (Troya Kuşatması), 2018 İsveççe, modern savaş üzerinden İlyada’ya döndü. Dil, hatırlanan yerler ve anlatı kültürel alışverişin etkin parçalarıdır.

Kallifatides büyük tarih sorusunu küçük insan karşılaşmasına taşır. Göç yabancı konuşma, günlük iş, dostluk ve başkaları arasında yer bulma çabasıyla yaşanır. Yunan hatıralar İsveççe düzyazıya girer; Yunanca biçimler okur ve çocukluk diliyle farklı bağ kurar.

Μητέρες και γιοι (Anneler ve Oğullar) dönüş, hafıza ve aile anlatısının aktarımını araştırır. Brev till min dotter (Kızıma Mektuplar, 2012) başka yoldur: sürgündeki Ovidius kızına seslenir, yerinden edilme kurmacaya dönüşür. Mektuplar romanın hayalî dünyasına aittir. Troya Kuşatması’nda öğretmen, Yunan köyü İkinci Dünya Savaşı bombardımanı altındayken çocuklara Troya savaşını anlatır. Antik anlatı şiddet ve kırılganlığı düşündürür.

Bir Hayat Daha yazmayı sürdürme güçlüğü ve dilin yenilenmesine yönelir. Yunanca başlık süre ve ekleme açar: hayat sürer, yeni olanak doğar. Gündelik sözcükler bağlam ister. Küçük konum değişikliği bildik sözcüğün vurgusunu değiştirir.

Μια ζωή ακόμα ve uyarlanmış metinle başlayın. Üç yeni örneği zaman ve miktara ayırın: Μαθαίνω ακόμα ελληνικά, Θέλω μία ακόμα λέξη, Δεν έχω τελειώσει ακόμα. Hâlâ, bir tane daha ve henüz değil ayrımını bulun. Öğrendiğiniz dil hakkında kısa diyalog yazın. ακόμα’yı iki anlamda kullanıp sesli okuyun. Gündelik sözcük kitabın dil ve yeniden başlangıç ilgisini pratiğe bağlar. Yunanca çalışma Yunanca metinle yapılır; aslen İsveççe yazılmış bir kitap ayrı okuma deneyimidir.

• Edebiyata 1969’da İsveççe bir şiir kitabıyla başladı.
• Yunanca ile İsveççe arasında iki yönde de edebiyat çevirdi.
• Yunanca Μια ζωή ακόμα (Bir Hayat Daha, 2016), İsveççe Ännu ett liv’den (2017) önce çıktı.