Επιλέξτε γλώσσα

grecfacilegrecfacile
Alekos Alexandrakis in a drawing made by ΑΝώΔυΝος in January 2019.
Alekos Alexandrakis in a drawing made by ΑΝώΔυΝος in January 2019. · ΑΝώΔυΝος · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

A2Νεότερη Ελλάδα · Ηθοποιός · Σκηνοθέτης

Αλέκος Αλεξανδράκης

1928 – 2005 · Αθήνα · Επίδαυρος

Ο Αλέκος Αλεξανδράκης (1928–2005) κινήθηκε ανάμεσα στην ελληνική τραγωδία, στο δημοφιλές σινεμά και στο σύγχρονο θέατρο. Έπαιξε τον Ιππόλυτο στην Επίδαυρο το 1954 και αργότερα σκηνοθέτησε και πρωταγωνίστησε στη Συνοικία το όνειρο, για τη φτώχεια και την ελπίδα στην Αθήνα. Η ποικιλία της πορείας του προσφέρει χρήσιμη εισαγωγή στην ανάγνωση ελληνικών διανομών και στη διάκριση ερμηνευτών και ηρώων.

Η ζωή

Ο Αλέκος Αλεξανδράκης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 27 Νοεμβρίου 1928. Εκπαιδεύτηκε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και εμφανίστηκε στη σκηνή το 1949 με τον θίασο της Κατερίνας Ανδρεάδη. Στις πρώτες κινηματογραφικές εμφανίσεις του περιλαμβάνονται οι ταινίες «Εκείνες που δεν πρέπει να αγαπούν» (1951) και «Η Αγνή του λιμανιού» (1952). Θέατρο και κινηματογράφος αναπτύχθηκαν μαζί σε όλη την πορεία του.

Το 1954 έπαιξε τον Ιππόλυτο στην τραγωδία του Ευριπίδη στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, με σκηνοθέτη τον Δημήτρη Ροντήρη. Το κινηματογραφικό έργο απλώθηκε στο αισθηματικό δράμα και στην κωμωδία, ανάμεσά τους στη Στέλλα (1955) του Μιχάλη Κακογιάννη. Το 1961, ως σκηνοθέτης και ηθοποιός στη Συνοικία το όνειρο, στράφηκε στους ανθρώπους μιας φτωχής αθηναϊκής γειτονιάς. Η συνάντηση της ταινίας με τη λογοκρισία έγινε μέρος της θέσης της στην ιστορία του ελληνικού σινεμά.

Συγκρότησε επίσης θεατρικούς θιάσους, με μακρόχρονη επαγγελματική συνεργασία με τη Νόνικα Γαληνέα. Εγκαινίασαν το Θέατρο Ιλίσσια το 1986. Η τηλεόραση διεύρυνε το κοινό του στη δεκαετία του 1970 και αργότερα. Επέστρεψε στο Εθνικό με την παράσταση «Σαλόνικα» (1998) της Λουίζ Πέιτζ και εμφανίστηκε στην ταινία «Το φως που σβήνει» (2000) του Βασίλη Ντούρου. Το 2001 έλαβε τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Τιμής. Πέθανε στις 8 Νοεμβρίου 2005.

Το έργο

Ο Ιππόλυτος του 1954 δείχνει τον Αλεξανδράκη σε σύνολο που ερμηνεύει Ευριπίδη. Έπαιξε τον ομώνυμο ήρωα, ενώ ο Θάνος Κωτσόπουλος έπαιξε τον Θησέα, πατέρα του Ιππόλυτου. Η παραγωγή ανήκε στην πρώιμη παρουσία του Εθνικού στην Επίδαυρο· το ετήσιο φεστιβάλ καθιερώθηκε ως θεσμός την επόμενη χρονιά. Οι αρχειακές λεζάντες διατηρούν τη διάκριση ονομάτων ηθοποιών και δραματικών ρόλων.

Η Στέλλα (1955) τον έφερε στην ταινία του Κακογιάννη μαζί με τη Μελίνα Μερκούρη και τον Γιώργο Φούντα. Η Συνοικία το όνειρο (1961) του έδωσε ευθύνη και πίσω από την κάμερα. Με σενάριο των Τάσου Λειβαδίτη και Κώστα Κοτζιά, παρακολουθεί ανθρώπους που ζουν στη φτώχεια και φαντάζονται καλύτερο μέλλον. Η νεορεαλιστική προσοχή στην καθημερινότητα αμφισβήτησε την ελκυστική εικόνα της Ελλάδας που προτιμούσαν οι αρχές.

Στην ταινία «Δεσποινίς Διευθυντής» (1964), με σκηνοθέτη τον Ντίνο Δημόπουλο, παίζει δίπλα στην Τζένη Καρέζη σε κωμωδία γύρω από τεχνική εταιρεία. Μεταγενέστερη θεατρική δουλειά ήταν το Σαλόνικα (1998), σε σκηνοθεσία Γιάννη Ιορδανίδη. Το φως που σβήνει (2000) συνέχισε την πορεία του σε άλλη γενιά του ελληνικού σινεμά. Οι παραγωγές δείχνουν πώς η δουλειά του ηθοποιού συνδέει αρχαίο ήρωα, σύγχρονο κοινωνικό δράμα και δημοφιλή κωμωδία, με διαφορετικούς συγγραφείς, σκηνοθέτες και συμπρωταγωνιστές.

Η κληρονομιά στη σημερινή Ελλάδα

Ανοίξτε την καταχώριση του Αρχείου Δημήτρη Ροντήρη του Δήμου Πειραιά Φωτογραφίες από την παράσταση «Ιππόλυτος», με χρονολογία 11 Ιουλίου 1954. Στις σημειώσεις συνδέστε τον Αλεξανδράκη με τον Ιππόλυτο και τον Κωτσόπουλο με τον Θησέα. Ρωτήστε «Ποιος παίζει τον Ιππόλυτο;» και απαντήστε με το όνομα του ηθοποιού.

Μετά φτιάξτε δεύτερη πρόταση: «Ο Κωτσόπουλος παίζει τον Θησέα». Παρατηρήστε πώς ο Ιππόλυτος γίνεται «τον Ιππόλυτο» και ο Θησέας «τον Θησέα» μετά το ρήμα «παίζει». Πρόκειται για δικές μας προτάσεις εξάσκησης με βάση την ιστορική διανομή. Το κείμενο A2 βοηθά στην ανάγνωση θεατρικού τεκμηρίου· η πλήρης τραγωδία και η λογοτεχνική γλώσσα χρειάζονται πρόσθετη υποστήριξη. Η ίδια διάκριση ηθοποιού και ρόλου χρησιμεύει και σε άλλα ελληνικά προγράμματα και κινηματογραφικούς συντελεστές.

Το ξέρατε;

  • Έπαιξε τον Ιππόλυτο στην παραγωγή του Εθνικού στην Επίδαυρο το 1954.
  • Σκηνοθέτησε και έπαιξε στη Συνοικία το όνειρο (1961).
  • Το Θέατρο Ιλίσσια εγκαινιάστηκε το 1986 μέσα από την επαγγελματική συνεργασία του με τη Νόνικα Γαληνέα.

Βασικά έργα

ΤίτλοςΣημασίαΈτος
ΙππόλυτοςΙππόλυτος (παράσταση Επιδαύρου)1954
ΣτέλλαΣτέλλα1955
Συνοικία το όνειροΣυνοικία το όνειρο1961
Δεσποινίς ΔιευθυντήςΔεσποινίς Διευθυντής1964
ΣαλόνικαΣαλόνικα (Εθνικό Θέατρο)1998
Το φως που σβήνειΤο φως που σβήνει2000

Μια φράση που μένει

Αν γύριζα τον χρόνο πίσω, είμαι βέβαιος ότι πάλι την ίδια δουλειά θα έκανα.

An gýriza ton chróno píso, eímai vévaios óti páli tin ídia douleiá tha ékana.

Alekos Alexandrakis, quotation reproduced by Finos Film (original date not given)
A2

Διαβάστε για τον/την Αλέκος Αλεξανδράκης (A2)

Λέξεις από το κείμενο

  • πρόσωπο στην παράσταση
  • ερμηνευτής ρόλου
  • ο μπαμπάς
  • συλλογή τεκμηρίων
  • ερμηνεύω
  • κάνω ερώτηση
  • σχετικός με θέατρο
  • όχι ίδιος

Δοκιμάστε ένα δωρεάν μάθημα A2Χωρίς λογαριασμό για τις τρεις πρώτες ασκήσεις.

Άλλοι στο επίπεδο A2

Νεότερη Ελλάδα · ΠοιητήςΚωνσταντίνος Καβάφης1863 – 1933Νεότερη Ελλάδα · ΠοιητήςΓιάννης Ρίτσος1909 – 1990Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος (παιδική λογοτεχνία)Πηνελόπη Δέλτα1874 – 1941Αρχαιότητα · Επικός ποιητήςΌμηροςc. 8th century BCΝεότερη Ελλάδα · ΜυθιστοριογράφοςΝίκος Καζαντζάκης1883 – 1957Αρχαιότητα · Κυνικός φιλόσοφοςΔιογένης ο Κυνικόςc. 412 BC – 323 BCΑρχαιότητα · Φιλόσοφος και μαθηματικόςΘαλής ο Μιλήσιοςc. 624 BC – c. 546 BCΑρχαιότητα · Φιλόσοφος και μαθηματικόςΠυθαγόραςc. 570 BC – c. 495 BCΑναγέννηση · ΖωγράφοςΔομήνικος Θεοτοκόπουλος1541 – 1614Νεότερη Ελλάδα · ΖωγράφοςΝικόλαος Γύζης1842 – 1901Νεότερη Ελλάδα · ΥψίφωνοςΜαρία Κάλλας1923 – 1977Νεότερη Ελλάδα · ΣυνθέτηςΜάνος Χατζιδάκις1925 – 1994Νεότερη Ελλάδα · ΗθοποιόςΘανάσης Βέγγος1927 – 2011Νεότερη Ελλάδα · ΠοιητήςΓεώργιος Δροσίνης1859 – 1951Νεότερη Ελλάδα · ΠοιητήςΝικηφόρος Βρεττάκος1912 – 1991Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδιστής, λυράρηςΝίκος Ξυλούρης1936 – 1980Νεότερη Ελλάδα · ΓιατρόςΓεώργιος Παπανικολάου1883 – 1962Νεότερη Ελλάδα · Κληρικός και αγωνιστής του 1821Παπαφλέσσαςc. 1788 – 1825Νεότερη Ελλάδα · Σατιρικός ποιητήςΓεώργιος Σουρής1853 – 1919Νεότερη Ελλάδα · ΓλύπτηςΓιαννούλης Χαλεπάς1851 – 1938Νεότερη Ελλάδα · ΖωγράφοςΑλέκος Φασιανός1935 – 2022Νεότερη Ελλάδα · ΣυνθέτηςΣπυρίδων Σαμαράς1861 – 1917Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια του ρεμπέτικουΣωτηρία Μπέλλου1921 – 1997Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια του ρεμπέτικουΜαρίκα Νίνου1922 – 1957Νεότερη Ελλάδα · Βιρτουόζος του μπουζουκιού, συνθέτηςΜανώλης Χιώτης1921 – 1970Νεότερη Ελλάδα · ΗθοποιόςΚατίνα Παξινού1900 – 1973Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια του ρεμπέτικουΡόζα Εσκενάζυc. 1895 – 1980Νεότερη Ελλάδα · ΗθοποιόςΜάνος Κατράκης1908 – 1984Νεότερη Ελλάδα · ΖωγράφοςΔημήτρης Μυταράς1934 – 2017Νεότερη Ελλάδα · ΣυνθέτηςΜάνος Λοΐζος1937 – 1982Νεότερη Ελλάδα · Λαϊκός τραγουδιστήςΔημήτρης Μητροπάνος1948 – 2012Νεότερη Ελλάδα · Οπλαρχηγός του 1821Οδυσσέας Ανδρούτσοςc. 1790 – 1825Νεότερη Ελλάδα · Αρχηγός της Φιλικής ΕταιρείαςΑλέξανδρος Υψηλάντης1792 – 1828Νεότερη Ελλάδα · ΦωτογράφοςNelly's (Έλλη Σουγιουλτζόγλου-Σεραϊδάρη)1899 – 1998Νεότερη Ελλάδα · ΜεσόφωνοςΑγνή Μπάλτσα1944Νεότερη Ελλάδα · Ερμηνεύτρια λιντ και ευεργέτιδαΑλεξάνδρα Τριάντη1896/1901 – 1977Νεότερη Ελλάδα · ΤραγουδίστριαΆλκηστις Πρωτοψάλτη1954Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · τραγουδοποιόςΑμάντα ΓεωργιάδηΑρχαιότητα · Λυρικός ποιητήςΑνακρέωνc. 570 BCE – c. 485 BCEΝεότερη Ελλάδα · Μυθιστοριογράφος και δημοσιογράφοςΑνδρέας Φραγκιάς1921 – 2002Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · τραγουδοποιόςΑνδρομάχηΝεότερη Ελλάδα · ΤραγουδίστριαΆννα Βίσση1957Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής · ΕκδότηςΑντώνης Φωστιέρης1953Αρχαιότητα · Επικός ποιητής · ΛόγιοςΑπολλώνιος ο ΡόδιοςΑρχαιότητα · Αρχαϊκός λυρικός ποιητήςΑρχίλοχοςΝεότερη Ελλάδα · ΜυθιστοριογράφοςΧρήστος Χωμενίδης1966Νεότερη Ελλάδα · ΔιηγηματογράφοςΧρήστος Οικονόμου1970Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · μιούζικαλΝτέμη1991Νεότερη Ελλάδα · ΤραγουδίστριαΔέσποινα Βανδή1969Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · συνθέτριαΔήμητρα Γαλάνη1952Νεότερη Ελλάδα · Θεατρικός συγγραφέας · ΜεταφραστήςΔημήτρης Δημητριάδης1944Νεότερη Ελλάδα · ΤραγουδοποιόςΔιονύσης Σαββόπουλος1944 – 2025Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · λαϊκό και ποίησηΕλευθερία Αρβανιτάκη1957Νεότερη Ελλάδα · ΤραγουδίστριαΕλευθερία Ελευθερίου1989Νεότερη Ελλάδα · Ποπ τραγουδίστριαΈλενα Τσαγκρινού1994Νεότερη Ελλάδα · ΤραγουδίστριαΕλένη Φουρέιρα1987Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · ελληνικό και διεθνές ρεπερτόριοΈλλη Πασπαλά1957Νεότερη Ελλάδα · Πεζογράφος · ΚουκλοπαίκτριαΕυγενία Φακίνου1945Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · ΤραγουδοποιόςΓιάννα Τερζή1980Νεότερη Ελλάδα · Συνθέτης · ΜαέστροςΓιάννης Μαρκόπουλος1939 – 2023Νεότερη Ελλάδα · Κλασική πιανίστριαΤζίνα Μπαχάουερ1910 – 1976Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδιστής · κιθαρίσταςΓιώργος Νταλάρας1949Νεότερη Ελλάδα · ΓλύπτηςΓιώργος Ζογγολόπουλος1903 – 2004Νεότερη Ελλάδα · ΤραγουδίστριαΓλυκερία1953Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · τραγουδοποιόςΧάρις Αλεξίου1950Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια ποπΈλενα Παπαρίζου1982Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και λιμπρετίστριαΙουλίτα ΗλιοπούλουΝεότερη Ελλάδα · ΤραγουδίστριαΉβη Αδάμου1993Νεότερη Ελλάδα · Ποπ · λαϊκή τραγουδίστριαΚαίτη Γαρμπή1961Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · τραγουδοποιόςΚατερίνα Ντούσκα1989Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής και ταξιδιωτικός συγγραφέαςΚώστας Ουράνης1890 – 1953Νεότερη Ελλάδα · Συνθέτρια · πιανίστριαΛένα Πλάτωνος1951Νεότερη Ελλάδα · ΤενίστριαΜαρία Σάκκαρη1995Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · παραγωγόςΜαρίνα Σάττι1986Νεότερη Ελλάδα · ΤραγουδίστριαΜαρινέλλα1938 – 2026Νεότερη Ελλάδα · ΠεζογράφοςΜάρω Δούκα1947Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · σύγχρονο ελληνικό τραγούδιΜελίνα Κανά1966Νεότερη Ελλάδα · Ποιητής και στιχουργόςΜιχάλης Γκανάς1944 – 2024Νεότερη Ελλάδα · Συνθέτης · ΠιανίσταςΜίμης Πλέσσας1924 – 2024Νεότερη Ελλάδα · ΤραγουδίστριαΝατάσσα Μποφίλιου1983Νεότερη Ελλάδα · Ηθοποιός · σεναριογράφοςΝία Βαρντάλος1962Νεότερη Ελλάδα · Συγγραφέας και δοκιμιογράφοςΝίκος Δήμου1935Νεότερη Ελλάδα · ΖωγράφοςΝίκος Νικολάου1909 – 1986Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδοποιός · ΠαραγωγόςΝίκος Παπάζογλου1948 – 2011Νεότερη Ελλάδα · Ποιήτρια και εικονογράφοςΠαυλίνα Παμπούδη1948Νεότερη Ελλάδα · Πιανίστρια και συνθέτριαΡένα Κυριακού1917 – 1994Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδίστρια · χορεύτριαΣίλια Καψή2006Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδοποιός · ΚιθαρίσταςΣωκράτης Μάλαμας1957Νεότερη Ελλάδα · Συνθέτης · ΣτιχουργόςΣταύρος Κουγιουμτζής1932 – 2005Νεότερη Ελλάδα · Συνθέτης και μαέστροςΣταύρος Ξαρχάκος1939Νεότερη Ελλάδα · ΤραγουδίστριαΤάμτα1981Νεότερη Ελλάδα · Υψίφωνος · Όπερα και κινηματογράφοςΤερέζα Στράτας1938Νεότερη Ελλάδα · Ζωγράφος · εικαστική χρονικογράφοςΘάλεια Φλωρά-Καραβία1871 – 1960Νεότερη Ελλάδα · Τραγουδοποιός · ΤραγουδιστήςΘανάσης Παπακωνσταντίνου1959Αρχαιότητα · Βουκολικός ποιητήςΘεόκριτοςΝεότερη Ελλάδα · ΤραγουδίστριαΒίκυ Λέανδρος1952Νεότερη Ελλάδα · Συνθέτης · μουσικός πλήκτρωνΓιάννης Χρυσομάλλης1954

Όλες οι προσωπικότητες →