Lena Platonos

Lena Platonos urodziła się w Heraklionie 21 października 1951 roku i dorastała w Atenach. Zaczęła grać na fortepianie jako dziecko, a studia muzyczne kontynuowała w Wiedniu i Berlinie. Po powrocie do Grecji pracowała z Trzecim Programem ERT pod kierunkiem Manosa Hadjidakisa. Wkład w Εδώ Λιλιπούπολη (Tu Lilipoupoli) należał do wspólnego projektu radiowego łączącego kompozycję, wyobrażone postacie i greckie słowa.

Σαμποτάζ (Sabotaż), wydany w 1981 roku, połączył ją z autorką tekstów Marianiną Kriezi oraz wokalistami Saviną Yannatou i Giannisem Palamidasem. Καρυωτάκης: 13 τραγούδια (Karyotakis: trzynaście pieśni) ukazał się w 1982 roku ze śpiewem Yannatou. Μάσκες ηλίου (Maski słońca, 1984), Γκάλοπ (Galop, 1985) i Λεπιδόπτερα (Motyle, 1986) stworzyły następnie odrębny elektroniczny zespół dzieł.

Późniejsze projekty nadal łączyły komponowanie z tekstami i innymi wykonawcami. W 2010 roku ukazały się opracowania Kawafisa z Palamidasem; aranżacje dzieliła ze Stergiosem Tsirliagkosem. Międzynarodowe wznowienie Galopu w 2015 roku przyniosło stare nagrania nowym słuchaczom. W tym samym roku przedstawiła w Onassis Stegi anglojęzyczny cykl Emily Dickinson. W marcu 2024 Τα παραδοξιακά (Tradoxicals) ze Stergiosem T. połączyło pieśni tradycyjne i instrumenty elektroniczne. Współprace pokazują drogę między piosenką, poezją, radiem i eksperymentem.

Platonos traktuje głos jako coś więcej niż nośnik melodii. Mowa, zmienne barwy głosu, elektroniczne pulsy i ciche odstępy mogą wspólnie budować utwór. Nagrania lat 1980 rozwijały te możliwości za pomocą instrumentów analogowych. W wywiadzie z 2021 roku opowiadała, że nagrała kaczkę w Holandii i wykorzystała dźwięk w Διάλειμμα το Σάββατο (Sobotnia przerwa) z Masek słońca. Zwyczajny odgłos stawał się częścią skomponowanego świata.

Galop zawiera codzienne sceny i postacie obok wyobrażonych przemian. Τι νέα ψιψίνα; (Co nowego, kotku?) proponuje znajome pytanie w tytule, ale cały utwór jest eksperymentalną wypowiedzią artystyczną. Uczący się może wyodrębnić krótki zwrot i zbadać pauzy bez oczekiwania, że od razu zrozumie każdą frazę.

Opracowania poezji obejmują inne głosy i wymagające teksty. Savina Yannatou śpiewa Karyotakisa; Giannis Palamidas wykonuje Kawafisa wśród elektrycznych i elektronicznych dźwięków. To muzyczne odczytania greckiej poezji. Cykl Dickinson przedstawiony w 2015 roku używa natomiast angielskich słów. Określenie języka pomaga wybierać materiał. Relacja między słowem pisanym, formą mówioną i muzycznym otoczeniem pozostaje konkretną drogą do jej twórczości.

Znajdź oficjalne audio Τι νέα ψιψίνα; z Galopu na Greek Songs. Weź tylko Τι νέα; („Co nowego?”). Gdy wejdzie głos, posłuchaj krótkiego odcinka i zaznacz pauzę. Zatrzymaj i zadaj pytanie własnym spokojnym, codziennym głosem. Odpowiedz na przykład Καλά, εσύ; Porównaj pytanie z rytmem nagrania zamiast kopiować całą artystyczną interpretację. Tekst A2 daje ήχος, ομιλία i παύση do opisu różnicy. Archiwum ERT ma też wywiad z 2010 roku z historycznymi występami. Do greki wybieraj konkretnie nagrania greckojęzyczne: Platonos komponowała również do angielskiej poezji.

• Savina Yannatou śpiewa opracowania Karyotakisa z 1982 roku.
• Galop ukazał się w 1985 roku; międzynarodowe wznowienie Dark Entries nastąpiło w 2015 roku.
• Giannis Palamidas wykonuje opracowania Kawafisa z 2010 roku w aranżacji Platonos i Stergiosa Tsirliagkosa.