Frida Liappa

Frida Liappa werd in 1948 geboren in Messini. In 1965 begon ze literatuur te studeren aan de Universiteit van Athene en werd ze actief in de studentenpolitiek. Onder de militaire dictatuur werd ze in 1968 gearresteerd en gevangengezet; haar veroordeling leidde ook tot uitsluiting van de universiteit. Haar vorming verbond literatuur, politieke ervaring en een intense betrokkenheid bij films.

In 1972 werkte ze als script supervisor aan Pantelis Voulgaris’ Το προξενιό της Άννας (Anna’s verloving). Dat jaar regisseerde ze ook Μετά σαράντα μέρες (Na veertig dagen). In 1973 ging ze film studeren in Londen en in 1974 keerde ze terug naar Griekenland. Andere films volgden naast kritiek en redactiewerk voor Σύγχρονος Κινηματογράφος (Hedendaagse cinema). Over film schrijven en films maken ontwikkelden zich samen.

Haar eerste lange film verscheen in 1981, gevolgd door films in 1986 en 1991. Televisie bood een ander werkterrein, waaronder documentaires voor ERT. Haar portret van Alki Zei uit 1985 volgt de herinneringen van de schrijfster en haar relatie tot haar boeken. Liappa schreef ook poëzie en proza. Ze stierf in 1994. De verschillende vormen van haar werk verdienen gezamenlijke aandacht, naast de lange speelfilms.

Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις (Ik herinner me hoe je altijd vertrekt, 1977) volgt een linkse journaliste en een acteur die het theater heeft verlaten, in Athene na de dictatuur. De vierenveertig minuten verbinden intimiteit met politieke teleurstelling en artistieke onzekerheid. Het Griekse Filmarchief beschrijft een generatie werkende vrouwen tussen publieke verplichtingen en persoonlijk leven.

Οι δρόμοι της αγάπης είναι νυχτερινοί (De wegen van de liefde zijn nachtelijk, 1981) draait om twee zussen en hun terugkerende neef. Een appartement met uitzicht op een openluchtbioscoop verbindt de besloten woning met een ander scherm. In een toenmalig interview legt Liappa uit dat sommige dromen gesproken vertellingen bleven. Haar bespreking van poëtische en realistische elementen betreft de taal en voordracht van Griekse dialogen.

Ήταν ένας ήσυχος θάνατος (Het was een stille dood, 1986) en Τα χρόνια της μεγάλης ζέστης (De jaren van de grote hitte, 1991) voltooien haar lange speelfilms. Documentaires vragen andere aandacht. In Γυναικεία πορτραίτα: Άλκη Ζέη (Vrouwenportretten: Alki Zei, 1985) komen jeugdherinneringen en theater tijdens de bezetting samen met een verhaal over schrijven. Literatuur wordt een geleefde praktijk die de auteur zelf toelicht, naast materiaal voor verfilming.

Een bioscoopzaal in Thessaloniki’s Pakhuis D draagt Liappa’s naam. Behoud maakt nieuwe studie mogelijk: het Griekse Filmarchief restaureerde Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις in 4K en ERT documenteert haar televisiewerk.

Open voor een ondersteunde B1-oefening ERT’s Γυναικεία πορτραίτα: Άλκη Ζέη. Luister met taalhulp naar een kort stukje en herken één jeugdherinnering en één uitspraak over schrijven. De Griekse beschrijving geeft context. Vertel daarna zelf een herinnering met drie aanwijzingen: πού, ‘waar’; με ποιον, ‘met wie’; τι έκανα, ‘wat ik deed’. De aangepaste leestekst biedt een voorbeeld. De poëtische speelfilmdialogen blijven een afzonderlijke, moeilijkere luisterervaring.

• Ze was in 1972 script supervisor bij Anna’s verloving.
• De gerestaureerde film uit 1977 duurt 44 minuten en is geen lange speelfilm.
• Haar ERT-portret van Alki Zei uit 1985 verbindt jeugdherinneringen met het ontstaan van boeken.