Frida Liappa

Frida Liappa 1948’de Messini’de doğdu. 1965’te edebiyat okumak için Atina Üniversitesine girdi ve öğrenci siyasetine katıldı. Askerî diktatörlük sırasında 1968’de tutuklanıp hapsedildi; mahkûmiyet üniversiteden çıkarılmasına da yol açtı. Edebî ilgileri, siyasi deneyimi ve filmlerle yoğun ilişkisi birlikte gelişti.

1972’de Pantelis Voulgaris’in Το προξενιό της Άννας (Anna’nın Nişanı) filminde devamlılık sorumlusu olarak çalıştı. Aynı yıl Μετά σαράντα μέρες (Kırk Gün Sonra) filmini yönetti. 1973’te sinema okumak için Londra’ya gitti ve 1974’te Yunanistan’a döndü. Yeni filmler, eleştiri yazıları ve Σύγχρονος Κινηματογράφος (Çağdaş Sinema) dergisinin yayın kurulu çalışmaları birbirini izledi. Sinema üzerine yazmak ve film yapmak kariyerinde birlikte ilerledi.

İlk uzun metrajı 1981’de, diğerleri 1986 ve 1991’de çıktı. ERT için belgeseller dahil televizyon da bir çalışma alanıydı. 1985 tarihli Alki Zei portresi, yazarın anılarını ve kitaplarıyla ilişkisini izler. Liappa şiir ve düzyazı da yazdı. 1994’te öldü; bıraktığı eserlerin farklı biçimleri yalnızca uzun metrajların ötesinde birlikte değerlendirilmelidir.

Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις (Seni Hep Giderken Hatırlıyorum, 1977), diktatörlük sonrası Atina’da solcu bir gazeteciyi ve tiyatroyu bırakmış bir oyuncuyu izler. Kırk dört dakika, yakın ilişkiyi siyasi hayal kırıklığı ve sanatsal belirsizlikle birleştirir. Yunan Film Arşivi bunu kamusal sorumlulukları ile kişisel yaşamlarını birlikte yürüten meslek sahibi kadınlar kuşağının portresi olarak anlatır.

Οι δρόμοι της αγάπης είναι νυχτερινοί (Aşkın Yolları Geceye Aittir, 1981), iki kız kardeş ve geri dönen kuzenleri çevresinde kurulur. Açık hava sinemasına bakan daire, kapalı ev alanını başka bir perdeye bağlar. Dönemin söyleşisinde Liappa, bazı düşleri görüntülemek yerine sözlü anlatım olarak bıraktığını açıklar. Şiirsel ve gerçekçi unsurlar üzerine konuşması, Yunanca diyalogların dili ve söylenişiyle ilgilidir.

Ήταν ένας ήσυχος θάνατος (Sessiz Bir Ölümdü, 1986) ve Τα χρόνια της μεγάλης ζέστης (Büyük Sıcağın Yılları, 1991) uzun metrajlarını tamamlar. Belgeseller farklı dikkat ister. Γυναικεία πορτραίτα: Άλκη Ζέη (Kadın Portreleri: Alki Zei, 1985), çocukluk ve işgal dönemi tiyatrosu anılarını yazma süreciyle buluşturur. Edebiyat, yalnızca uyarlama malzemesi değil, yazarının anlattığı yaşanmış bir uğraş olur.

Selanik’teki Depo D’de bir sinema salonu Liappa’nın adını taşır. Koruma çalışmaları yeni incelemeler sağlar: Yunan Film Arşivi Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις’i 4K olarak restore etti; ERT televizyon çalışmalarını belgeler.

Destekli B1 çalışması için ERT arşivindeki Γυναικεία πορτραίτα: Άλκη Ζέη’yi açın. Dil desteğiyle kısa bir bölüm dinleyerek bir çocukluk anısını ve yazma hakkında bir bilgiyi belirleyin. Yunanca açıklama bağlam sunar. Ardından üç ipucuyla kendi anınızı anlatın: πού, “nerede”; με ποιον, “kiminle”; τι έκανα, “ne yaptım”. Uyarlanmış okuma örnek verir. Uzun metrajların şiirsel diyalogları ayrı, daha zor bir dinleme deneyimidir.

• 1972’de Anna’nın Nişanı’nda devamlılık sorumlusuydu.
• 1977 tarihli restore edilmiş film 44 dakikadır; uzun metrajla karıştırılmamalıdır.
• 1985 ERT Alki Zei portresi çocukluk anılarını kitapların oluşumuna bağlar.