Empedokles

Empedokles Sicilya’nın güney kıyısındaki Akragas’tan, bugünkü Agrigento’dan geliyordu. MÖ beşinci yüzyılda yaşadı; yaklaşık 490–430 tarihleri sağlam belgelenmiş ömür değil tahmindir. Kentin siyasal değişimleri, onu tiranlık karşıtı ve halk yanlısı gösteren sonraki anlatımların çerçevesidir. Tarihsel anıları koruyabilirler ama çok sonra yazılmıştır; hepsi doğrudan kanıt sayılamaz. Varsayılan öğretmenlerinin bilinen listeleri de belirsizdir.

Şair, şifacı ve ikna edici kamusal kişi olarak ün kazandı. Kendi dizeleri sonraki biyografilerin olağanüstü imgesine katkıda bulundu. Mucizevi iyileşme öykülerini, kalan sözlerin gerçekten kanıtladığından ayırmak gerekir. Ölüm anlatıları uyuşmaz. En ünlüsünde Etna’ya atlar; bronz sandalet sözde kayboluşu açığa çıkarır. Bu efsanedir, güvenilir ölüm kaydı değildir. Onu daha sağlam biçimde, sonraki yazarlardaki alıntılar ve eski papirüs parçalarında korunan şiirinden tanırız. Düzensiz kanıt, dramatik kesinliklerle dolu pürüzsüz yaşamöyküsü yerine merak ve dikkatli okumayı gerektirir.

Empedokles kalıcı bileşenlere dört kök dedi: toprak, su, hava ve ateş. Bunlar bugünkü periyodik tablonun kimyasal elementleri değildir. Şeyler köklerin karışıp ayrılmasıyla belirir ve kaybolur; bileşenler yoktan oluşmaz veya yokluğa gitmez. Sevgi ve Çatışma değişen düzende işleyen güçlerin adıdır. Şiirsel adlar sıradan kişisel duygulara ya da matematiksel tanımlı modern bilimsel kuvvetlere indirgenmemelidir.

Öğreti geleneksel Doğa Üzerine ve Arınmalar adlarıyla kalmıştır. İki şiir mi yoksa yakın bağlantılı bir projenin bölümleri mi olduğu tartışılır. Fragmanlar kozmik değişim, canlılar, algı ve ruhun yolculuğunu inceler; arınmayı ve hayvan öldürmekten kaçınmayı da öğütler. Doğa araştırmasıyla din iki ayrı kariyere bölünemez. 1999’da yayımlanan papirüs birlikte okumayı güçlendirdi. Dizeler dinleyicilere seslenir, imgeler ve ritimle soyut fikirleri akılda tutar. Tablo dört bağımsız kitap değil, iki geleneksel metin grubu ve iki öğreti gösterir. Özgün dize önce dinlemeye çağırır.

Empedokles eski Sicilya’nın Yunanca konuşulan dünyasına aittir ve kültür tarihinin bugünkü sınırları aştığını hatırlatır. Fikirler Aristoteles ve başka eski okurlarla sonraki tartışmalara geçti. Öğrenen için en kolay miras birkaç doğa sözcüğüdür.

Eski ὕδωρ ve πῦρ ile çağdaş νερό ve φωτιά’yı karşılaştırın; ardından daha tanıdık γη ve αέρας’a bakın. Dört etiketli kutu çizip ενώνω ve χωρίζω ile birleşme ve ayrılmayı anlatın. Sonunda eski ἄκουε ile bugünkü άκουσε’yi okuyun. Etkinlik tarihsel düşünceyi kullanışlı Yunancaya bağlar, eski sözcüklerle çağdaş bilimi ayırır.

• Yunanca altılı ölçüyle felsefe yazdı.
• Kökler modern kimyasal elementler değildir.
• Etna’ya atlayış ve bronz sandalet efsanedir.