Hayatı
Chrysa Prokopaki Gümülcine’de doğdu ve filoloji okuduğu Atina’da büyüdü. Lisansüstü eğitim için Paris’e gitti. Paris III’te Çağdaş Yunan edebiyatı, sonra Atina’da Fransız Enstitüsü çeviri merkezinde ve Avrupa Çeviri Merkezi EKEMEL’de edebî çeviri öğretti.
Kendi şiirleri Αποστάσεις (Mesafeler, 1973), Το αλωνάκι (Küçük Harman Yeri, 1976) ve Ο χλωρός παράδεισος (Yeşil Cennet, 1982) kitaplarında çıktı. Yanında Yannis Ritsos üzerine sürekli araştırma geliştirdi. Η πορεία προς τη Γκραγκάντα ή οι περιπέτειες του οράματος (Graganda’ya Yolculuk ya da Vizyonun Serüvenleri) 1981’de yayımlandı. 2000 tarihli Ανθολογία Γιάννη Ρίτσου (Yannis Ritsos Antolojisi) için seçme ve editörlük yaptı.
Stratis Tsirkas üzerine de kapsamlı çalıştı. Catherine Lerouvre ile Sürüklenen Kentler üçlemesini Fransızcaya çevirdi; 1971’de yayımlandı. Kendi kronolojisi Στα ίχνη του Στρατή Τσίρκα (Stratis Tsirkas’ın İzinde) 1985’te çıktı. Molière ve Çehov dâhil tiyatro çevirileri Yunancasına başka izleyiciler getirdi. Öğretim, şiir ve araştırma başka yazarın dilinin talepleriyle yinelenen karşılaşmalarda gelişti.
Eserleri
Kendi şiiri başka yazarlar üzerine çalışmasının yanında dikkat ister. Yeşil Cennet’in ilk şiirinde taşan kutular kâğıt, pasaport ve dantel toplar. Maddi nesneler hikâyeler de taşır. Nereye götürülecekleri, neyin korunup başkasına aktarılabileceği sorusuna dönüşür.
Şiir ayrıntı biriktirir. Yıpranmış kâğıt ve ev işi el emeği sınır geçiren belgeyle aynı yerdedir. Hafıza basit olay anlatımı yerine doku ve yerleşimden doğar. Nesneler düzenli müze oluşturmaz; çokluk baskı, tereddüt ve çözülmemiş görev yaratır.
Araştırma başka dikkat biçimleri izler: yorum, kronoloji, seçme ve editörlük özeni. Ritsos antolojisi geniş şiire yol açar; Tsirkas çalışmaları okumayı tarihle birleştirir. Çeviri farklı kararlar ister. Yunanca Molière’de dize sahnede söylenebilir kalmalıdır. Anlam, ritim ve oyuncunun nefesi edebiyat çalışmasını icraya bağlar.
Bugünkü Yunanistan’daki mirası
Şairler Çevresi sitesinde Yeşil Cennet’in ilk şiirini okuyup uyarlanmış metinle eşya toplama alıştırması yapın. Üç nesneyi artikellerle yazın: το διαβατήριο, τη φωτογραφία, τα χαρτιά. Saklama veya yerleştirme hakkındaki yeni cümlelerde onları το, τη, τα ile değiştirin. Önce tam adı, sonra zamirli biçimi söyleyip dinleyicinin göndermeyi anladığını kontrol edin. Bir nesne çizin, taşıdığı anıyla ilgili kendi cümlenizi ekleyin. Yunanca zamir pratiği böylece şiirin eşyalara ve hikâyelerine gösterdiği dikkatle birleşir.
Biliyor muydunuz?
- Üç şiir kitabını Kedros yayımladı.
- Fransız okurlar ve Yunan sahneleri için çevirdi.
- Atina’da Fransız Enstitüsünün merkezinde ve EKEMEL’de edebî çeviri öğretti.
Başlıca eserleri
| Yunanca başlık | Başlık | Yıl |
|---|---|---|
| Αποστάσεις | Mesafeler | 1973 |
| Το αλωνάκι | Küçük Harman Yeri | 1976 |
| Η πορεία προς τη Γκραγκάντα ή οι περιπέτειες του οράματος | Graganda’ya Yolculuk ya da Vizyonun Serüvenleri — Ritsos incelemesi | 1981 |
| Ο χλωρός παράδεισος | Yeşil Cennet | 1982 |
| Στα ίχνη του Στρατή Τσίρκα | Stratis Tsirkas’ın İzinde — kronoloji | 1985 |
Akılda kalacak bir söz
Ξεχείλιζαν τα χαρτοκούτια, και πού να τα πας,
Xechílizan ta chartokoútia, kai poú na ta pas,
Karton kutular taşıyordu, onları nereye götürmeli,
