Tonia Marketaki

Tonia Marketaki 1942’de Pire’de doğdu.1960–1964 arasında Paris’te IDHEC ve Théâtre National Populaire tiyatro okulunda okudu. Film eğitimi kamera çalışmasını da kapsıyordu; daha sonra gazeteci ve sinema eleştirmeni oldu. Bu işler, Yunan hikâyelerinin nasıl filme alınacağını yeniden düşünen Yeni Yunan Sineması kuşağına bağlanmasını sağladı.

Kısa filmi Ο Γιάννης και ο δρόμος (Yannis ve Yol)1967’de çıktı. Askerî diktatörlük sırasında hapsedildi ve bir süre Yunanistan dışında yaşadı. İlk uzun metraj Ιωάννης ο βίαιος (Şiddet Yanlısı İoannis, 1973), Selanik’te yönetmenlik ve senaryo ödülleri aldı. Finansman güçlüğü sürdü: Ο άνθρωπος που χάθηκε (Kaybolan Adam) tamamlanamadı.

Çalışmaları uzun metrajı aşıyordu. Kosmas Politis’ten televizyon uyarlaması Λεμονοδάσος (Limon Korusu, 1978) filmini yönetti; belgesel ve tiyatroda çalıştı. Kataloglarda 1984, bazı kaynaklarda 1983 olarak geçen Η τιμή της αγάπης (Aşkın Bedeli), ikinci tamamlanmış uzun metrajıydı. Malvina Karali ile ortak senaryolu Κρυστάλλινες νύχτες (Kristal Geceler)1992’de geldi. Marketaki 1994’te öldü. Kısa filmografisi; senaryolar, yayınlar, eleştiri ve uyarlamalardan oluşan daha geniş bir meslek geçmişine dahildir.

Marketaki’nin filmleri bireysel eylemi toplumsal ve tarihsel baskılar içinde gösterir. Şiddet Yanlısı İoannis, suçu ve çevresinde oluşturulan kamusal anlatıyı inceler. Suçluluk, yorum ve kurumsal otorite başkişi kadar önemlidir.1973’teki yönetmenlik ve senaryo ödülleri, çalışmasını değişen Yunan sineması içine yerleştirdi.

Aşkın Bedeli, Konstantinos Theotokis’in Η τιμή και το χρήμα (Onur ve Para) eserini uyarlar. Yirminci yüzyıl başındaki Korfu’da Rini ile Andreas’ın ilişkisi, çeyiz ve aile maliyesiyle düğümlenir. Parayı kendisinden öne koyan adamla evlenmeyi reddetmesi sona yön verir. Senaryo edebî toplumsal çatışmayı oynanan karşılaşmalara taşır: sözcükler, duraklar, jestler ve kişiler arasındaki mesafe katkıda bulunur. Müzik Eleni Karaindrou’nundur. Yunanca τιμή hem bedel hem onur çağrıştırabilir; başlık yararlı bir dil katmanı kazanır.

Kristal Geceler, işgal altındaki Atina’yı, arzuyu ve zulmü iki yaşamı aşan bir öyküye bağlar. Marketaki ve Karali’nin senaryosu düz gerçekçiliğin ötesine geçer. Filmler bu nedenle Yunanca konuşma ve anlatıya farklı yollar sunar. Destekli kısa bir konuşma yararlı öğrenme birimidir; Aşkın Bedeli’nin yerel ifadeleri ve tarihsel ortamı, uyarlanmış Modern Yunanca metinden daha fazla yardım ister.

Cacoyannis Vakfı’nın Aşkın Bedeli hakkındaki Yunanca özetini okuyup Rini’nin neyi reddettiğini bulun. Sonra ERT’nin 1997 belgeseli Ο έρωτας των πρώτων πλάνων: Τώνια Μαρκετάκη’yi açın; belge açıklaması film kesitlerini tanımlar. Altyazı veya dil yardımıyla kısa bir diyalog seçin; kimin konuşup kimin yanıtladığını not edin. αρνείται… γιατί… ile seçimi kendi Yunancanızla açıklayın, yorumunuzu gerçek sözlerden ayırın. B1 metni απόφαση ve διάλογος sözcüklerini verir. Marketaki’nin adı Selanik festival mekânları listesinde de yer alır: salonu limandaki D Deposu’ndadır. Eski filmin dili böylece yaşayan Yunan sinema kültürüne bağlanır.

• IDHEC eğitimi görüntü yönetimini de kapsıyordu.
• Aşkın Bedeli’nin müziğini Eleni Karaindrou besteledi.
• ELIA-MIET senaryolarını, çevirilerini, basın kupürlerini ve başka arşiv malzemelerini korur.