Eleni Karaindrou

Eleni Karaindrou, diğer yazımıyla Eléni Karaïndrou, 1941’de Teichio dağ köyünde doğdu. Atina’daki Helen Konservatuvarında piyano ve müzik kuramı okudu, Atina Üniversitesinden mezun oldu. 1967’de Paris’e gitti; orada etnomüzikoloji ve orkestrasyon da çalıştı. Müzik gelenekleriyle karşılaşması, tek tek çalgılara gösterilen dikkati geniş bir dramatik hayal gücüyle birleştiren meslek hayatının parçası oldu.

Yunanistan’a döndükten sonra ORA Kültür Merkezinde Geleneksel Çalgılar Laboratuvarını kurdu. 1975–1982 arasında Yunan Radyosunun Üçüncü Programında Manos Hatzidakis’le çalıştı. Sinema ve tiyatro kalıcı bestecilik alanları hâline geldi. Birlikte çalıştığı yönetmenler arasında Christoforos Christofis, Tonia Marketaki, Margarethe von Trotta ve Antonis Antypas ile uzun bir sanatsal ortaklık geliştirdiği Theo Angelopoulos bulunur.

Uluslararası kayıt yolculuğu, ECM’nin 1991’de yayımladığı Music for Films albümünü ve yapımcı Manfred Eicher’le süren işbirliğini kapsar. Konserler, bestelerini farklı bir ortama taşıdı: bestecinin kendisi piyanoda, seçkin solistler yanında. World Soundtrack Awards, 2021’de onu Yaşam Boyu Başarı Ödülü’yle onurlandırdı.

Karaindrou’nun temaları çoğu zaman tanınabilir bir melodi çizgisini belirli bir çalgı rengiyle buluşturur. Kim Kashkashian’ın viyolası Το βλέμμα του Οδυσσέα (Ulis’in Bakışı, 1995) albümünde merkezîdir; çalgı listesinde obua, akordeon, çello, insan sesi ve yaylılar da yer alır. Bir temayı çeşitlemelerinde izlemek, küçük bir melodik fikrin sözlü şarkıya dönüşmeden nasıl farklı ağırlık kazanabildiğini gösterir.

Μια αιωνιότητα και μια μέρα (Sonsuzluk ve Bir Gün, 1998), klarnetleri ve başka geleneksel sesleri bir orkestra topluluğuyla buluşturur. Çalgılar Angelopoulos sinemasının atmosferine yanıt verir; albüm ise müziğin görüntülerden bağımsız gelişmesini sağlar. Music for Films daha önce farklı filmlerin kayıtlarını bir dinleme dizisine toplamış, Jan Garbarek’in saksofonuyla bağlantılı müziğe de yer vermişti.

Kasım 2010’da Megaron’da kaydedilip 2013’te yayımlanan Concert in Athens, Kashkashian, Garbarek ve obuacı Vangelis Christopoulos’u Karaindrou’yla bir araya getirir. Film temaları yanında Arthur Miller, Tennessee Williams ve Edward Albee’nin oyunları için yazılmış müzikleri içerir. Bu bileşim, müzikal anlatıcılığının sinemayı aştığını gösterir: Bir solo çalgı, karakteri, duraklamayı veya huzursuz bir anıyı sezdirebilir.

Ulis’in Bakışı’ndan kısa bir resmî ECM örneği dinleyin ve çalgı listesini inceleyin. Bir sesi η βιόλα, το όμποε veya το ακορντεόν sözcükleriyle anlatın; çalgıyı başlıktan tahmin etmek yerine doğrulayın. ήρεμος, αργός veya πιο έντονος kullanarak üç özgün cümle yazın, duyduğunuz ruh hâlini açıklayın. Çalgı müziği betimlenecek konuyu verir; Yunanca çalışması kendi cümlelerinizden ve Karaindrou’nun söyleşi sözlerinden gelir. Kısa Yunanca alıntısını sesli okuyup ποίηση ile έμπνευση sözcüklerinin vurgusuna dikkat edin. B1 metni bu görevi destekler; sözsüz müzik, konuşulan Yunancadan ayrı kalır.

• ORA Kültür Merkezinde geleneksel çalgılar laboratuvarını kurdu.
• Ulis’in Bakışı’nda Kim Kashkashian keman değil viyola çalar.
• Concert in Athens 2010’da kaydedildi, 2013’te yayımlandı.
• World Soundtrack Awards yaşam boyu çalışmalarını 2021’de onurlandırdı.