Yunan mitolojisi: Anlatılan (ve kolay Yunanca ile okunacak) 60 büyük mit
Yunan diline açılan, mitlerinden daha iyi bir kapı yoktur. Hesiodos, Homeros, tragedya yazarları, ardından Apollodoros ve Ovidius tarafından aktarılan bu anlatılar, bugün hâlâ kullandığımız söz dağarcığını biçimlendirdi. Onları sadeleştirilmiş modern Yunancayla okumak, bitirmek istediğiniz hikâyelerle dili öğrenmektir. İşte antik kaynaklara sadık biçimde özetlenmiş ve seviyeye göre sıralanmış 60 mit: kendi seviyenizden başlayın ve adım adım yükselin.
A1
Herkesin bildiği mitler
Daidalos ve İkarosGirit'ten kaçmak için Daidalos tüyden ve balmumundan kanatlar yapar, ama İkaros güneşe fazla yaklaşır ve denize düşer.
MidasDionysos, Kral Midas'a dokunduğu her şeyi altına çevirme gücünü bahşeder — ne yazık ki yiyeceği ve içeceği dahil.
Truva Atısahte bir adak olarak sunulan tahta bir atın içine saklanan Yunan savaşçıları, gece Truva'nın kapılarını açar.
Herakles ve Nemea Aslanıaslanın derisi silahlara karşı yenilmez olduğundan, Herakles onu kollarıyla boğar — on iki işinin ilki.
Arakhnedokumacı Arakhne, sanatında Athena'ya meydan okumaya cüret eder ve tanrıça onu sonsuza dek dokuyan bir örümceğe dönüştürür.
NarkissosNarkissos sudaki kendi yansımasına âşık olur ve olduğu yerde eriyip gider; orada onun adını taşıyan çiçek doğar.
PandoraZeus'un emriyle biçimlendirilen ilk kadın, içinden tüm kötülüklerin çıktığı büyük bir küpü açar — yalnızca Umut dipte kalır.
PersephoneHades tarafından kaçırılan Persephone, yeraltı dünyasının narını tatmıştır ve yılın bir kısmını orada geçirmek zorundadır — mevsimlerin kökeni budur.
Theseus ve MinotaurosAriadne'nin ipi sayesinde Theseus Minotauros'u öldürür ve labirentten çıkışı bulur.
Orpheus ve EurydikeOrpheus şarkısıyla yeraltı dünyasını büyüleyerek Eurydike'yi geri getirir, ama fazla erken arkasına döner ve onu sonsuza dek kaybeder.
A2
Kahramanlar, hileler ve başkalaşımlar
Prometheus ve AteşPrometheus, ateşi tanrılardan bir rezene sapının içinde saklayarak çalar ve insanlara sunar.
Odysseus ve KyklopPolyphemos'un tutsağı olan Odysseus adının “Kimse” olduğunu söyler, devi kör eder ve koyunlarının altına tutunarak kaçar.
Penelopetalipleri savuşturmak için Penelope gündüz bir kefen dokur ve Odysseus'un dönüşünü beklerken her gece onu söker.
Pegasos ve BellerophonAthena'nın verdiği altın dizgin sayesinde Bellerophon, kanatlı at Pegasos'u ehlileştirir ve Khimaira'yı öldürür.
ArgonautlarIason ve Argo'nun mürettebatı, Medea'nın belirleyici yardımıyla Altın Post'u ele geçirmek için Kolkhis'e yelken açar.
Atalanteyenilmez koşucu, yalnızca kendisini koşuda yenecek olanla evlenecektir — talibi, Aphrodite'nin üç altın elmasını yere bırakarak bunu başarır.
Hırsız Hermesdaha yeni doğmuşken Hermes, Apollon'un sığırlarını çalar ve sesi kardeşinin öfkesini yatıştıran liri icat eder.
Apollon ve DaphneApollon tarafından kovalanan nympha Daphne bir defne ağacına dönüşür — bu ağaç tanrının simgesi olur.
Kronos ve ZeusKronos çocuklarını doğar doğmaz yutar, ama Rhea ona kundaklanmış bir taş verir ve babasını tahttan indirecek olan Zeus'u kurtarır.
Philemon ve Baukiskimliğini gizleyerek gelen Zeus ve Hermes'i yalnızca yoksul yaşlı bir çift ağırlar; ödül olarak iki eş sonunda birbirine sarılmış ağaçlara dönüştürülür.
B1
Sınavlar, bilmeceler ve cezalar
Herakles'in On İki İşiKral Eurystheus'un hizmetinde Herakles, Nemea aslanından Kerberos'a kadar imkânsız sayılan on iki işi başarır.
Perseus ve MedusaAthena ve Hermes'in rehberliğinde Perseus, Gorgon'a yalnızca tunç kalkanının yansımasında bakarak onun başını keser.
Oidipus ve SfenksOidipus, sabah dört, öğlen iki, akşam üç ayak üzerinde yürüyen varlığın — insanın — bilmecesini çözer ve Thebai'yi kurtarır.
Sisyphostanrıları kandırdığı ve ölümün kendisini atlattığı için Sisyphos, hep zirveden geri yuvarlanan bir kayayı sonsuza dek iter.
Tantalostanrıları ağır biçimde gücendirdiği için Tantalos, yeraltında sonsuz bir açlık ve susuzluk çeker; su ve meyveler durmadan geri çekilir.
Europabeyaz bir boğa kılığında Zeus, prenses Europa'yı kaçırır ve onu Girit'e taşır; orada Kral Minos'un annesi olacaktır.
IoZeus'un sevdiği ve düveye dönüştürülen Io, yüz gözlü Argos tarafından korunur, sonra insan biçimine kavuştuğu Mısır'a kadar başıboş dolaşır.
Aktaionavcı Aktaion, Artemis'i banyoda yakalar; bir geyiğe dönüştürülüp kendi köpekleri tarafından parçalanır.
MeleagrosMeleagros'un yaşamı bir odun parçasına bağlıdır; Kalydon yaban domuzu avından sonra annesi Althaia odunu ateşe atar.
Danaidlerdüğün gecelerinde kocalarını öldürdükleri için Danaos'un kızları, yeraltında dipsiz bir fıçıyı doldururlar.
B2
Truva Savaşı ve büyük tutkular
Nifak ElmasıEris “en güzele” diye bir elma atar; Paris'in Aphrodite lehine verdiği karar Truva Savaşı'na yol açar.
AkhilleusAkhilleus'un Agamemnon'a karşı öfkesi, Patroklos'un ölümü ve Hektor'la düellosu İlyada'nın çekirdeğini oluşturur.
Hektor ve Andromakhesavaşa dönmeden önce Hektor, Andromakhe'ye ve oğullarına veda eder — İlyada'nın en dokunaklı sahnesi.
İphigeneiaYunan donanmasının Truva'ya doğru yola çıkabilmesi için Agamemnon, kızını Aulis'te kurban etmek zorundadır — Euripides'te Artemis onun yerine bir geyik koyar.
KassandraApollon, Kassandra'ya kehanet yeteneğini verir, sonra reddedilince onu gerçeği söyleyip asla inanılmamaya mahkûm eder.
Aeneasalevler içindeki Truva'dan kaçan Aeneas, babası Ankhises'i omuzlarında taşır ve Roma'nın doğacağı soyu kurmaya gider.
NiobeLeto'dan daha çok çocuğu olduğuyla övündüğü için Niobe, hepsinin Apollon ve Artemis'in oklarıyla can verdiğini görür ve ağlayan bir kayaya dönüşür.
Pygmalionheykeltıraş Pygmalion, yarattığı fildişi heykele âşık olur ve Aphrodite ona can verir.
Hera ve Ekhogeveze olduğu için Hera tarafından cezalandırılan nympha Ekho, artık yalnızca başkalarının son sözlerini tekrarlayabilir ve Narkissos'a olan aşkından eriyip gider.
Dionysos ve Korsanlarkorsanlar Dionysos'u tanımadan kaçırır; tanrı direğe bir asma büyütür ve mürettebatı yunuslara dönüştürür.
Γ1
Tragedyanın büyük konuları
OrestesOrestes, Klytaimnestra'yı öldürerek babası Agamemnon'un öcünü alır, sonra Erinysler tarafından kovalanarak Atina'da yargılanır ve beraat eder.
AntigoneKreon'un buyruğuna karşı gelen Antigone, kardeşi Polyneikes'e cenaze onurunu verir ve bunu canıyla öder.
MedeaKorint kralının kızıyla evlenmek isteyen Iason tarafından ihanete uğrayan Medea, en korkunç intikamı gerçekleştirir: kendi çocuklarını öldürür.
Zincire Vurulmuş PrometheusKafkasya'ya çivilenmiş, ciğeri her gün bir kartal tarafından yenen Prometheus, Zeus'a boyun eğmeyi reddeder.
PentheusThebai kralı Dionysos kültünü reddeder; tanrı onu Kithairon'a götürür, orada Mainadlar — aralarında kendi annesi de — onu paramparça eder.
Hippolytos ve PhaidraPhaidra, üvey oğlu Hippolytos'a gizlice âşıktır; reddedilince onu suçlar ve canına kıyar, Theseus da masum oğlunu lanetler.
Teiresiashem erkek hem kadın olarak yaşamış olan Teiresias, Hera tarafından kör edilir ama Zeus'tan görü yeteneğini alır — Thebai'nin büyük kâhini olur.
AlkestisAlkestis, kocası Admetos'un yerine ölmeyi kabul eder; Herakles, onun konukseverliğine minnettar olarak onu Ölüm'ün elinden çeker.
AsklepiosApollon'un oğlu ve tıbbın babası olan Asklepios, sonunda ölüleri diriltmeye başlar — Zeus, dünya düzenini yeniden kurmak için onu yıldırımla çarpar.
PhiloktetesHerakles'in yayıyla on yıl Lemnos'ta terk edilen Philoktetes, Yunanlar tarafından geri getirilmelidir, çünkü o yay olmadan Truva düşemez.
Γ2
Kozmogoni, felsefe ve bilgece anlatılar
TheogoniaHesiodos'un şiiri dünyanın doğuşunu, ilksel Khaos'tan Zeus'un Titanlar'a karşı zaferine dek anlatır.
Beş Çağİşler ve Günler'de Hesiodos, altın, gümüş, tunç, kahramanlar ve demir soylarının birbirini izleyişini betimler.
Protagoras MitiPlaton'un diyaloğunda Epimetheus insanı donatmayı unutur, Prometheus sanatları ve ateşi çalar, Zeus ise herkese utanma duygusu ile adaleti dağıttırır.
AtlantisPlaton, Timaios ve Kritias'ta, ilkçağ Atina'sına meydan okuduktan sonra bir gün bir gecede batan güçlü adayı anlatır.
Eros ve PsykheApuleius'ta Psykhe, Eros'un yüzünü görmek istediği için onu kaybeder, Aphrodite'nin sınavlarının üstesinden gelir ve ölümsüzlüğü kazanır.
Deukalion ve Pyrrhatufandan sağ kalan tek kişiler olan Deukalion ve Pyrrha, omuzlarının üzerinden taşlar atarak yeryüzünü yeniden insanla doldurur.
PhaethonGüneş'in oğlu Phaethon, babasının arabasını sürme iznini alır, denetimini yitirir ve dünyayı tutuşturur — Zeus onu yıldırımla çarpar.
EndymionAy tanrıçası Selene'nin sevdiği güzel Endymion, gençliğini sonsuza dek koruyan ebedi bir uykuya daldırılır.
AlkyoneKeyks'in gemi kazasından sonra iki eş yalıçapkınlarına dönüştürülür — “alkyon günleri” buradan gelir, kışın ortasındaki o sakin deniz günleri.
Prokne ve PhilomelaTereus'un Philomela'ya karşı işlediği ve bir dokumayla açığa çıkan suçtan sonra, iki kız kardeş kuşlara dönüştürülmeden önce korkunç bir intikam alır.
Nereden başlamalı?
Her hikâye grecfacile.ch'te, seviyesine uyarlanmış Yunanca sürümüyle, çevirisi ve tıklanabilir söz dağarcığıyla birlikte bulunur. Yeni başlıyorsanız, on A1 miti 500'den az Yunanca sözcükle okunur — üstelik olay örgülerini zaten biliyorsunuz.
A1 seviyesinden başlayın