Thanasis Valtinos

Thanasis Valtinos 1932’de Kinurya’nın Kastri köyünde doğdu. İşgal ve İç Savaş sırasında çocukluk ve okul yılları Sparta, Gitio ve Tripoli’de geçti. 1950’de Atina’ya gidip Panteion’a girdi, sonra Stavrakos okulunda sinema öğrenmek için ayrıldı. Film ve edebiyat çalışma hayatında iç içe geçti.

1950’lerde kurmaca yayımladı. Η κάθοδος των εννιά (Dokuzların İnişi) 1963’te Εποχές’te (Mevsimler), bağımsız kitap olarak 1978’de çıktı. Συναξάρι Αντρέα Κορδοπάτη (Andreas Kordopatis’in Yaşamı) 1964’te tefrika edildi, 1972’de kitaplaştı. Kitera’ya Yolculuk için 1984 Cannes özgün senaryo ödülünü Theo Angelopoulos ve Tonino Guerra’yla paylaştı.

Karolos Koun Sanat Tiyatrosu için antik tragedyayı Modern Yunancaya çevirdi. Altmışlara Dair Malzemeler 1989’da çıktı, 1990’da Devlet Roman Ödülü aldı. 2008’de Atina Akademisi asil üyesi, 2016’da başkanı oldu. 30 Ekim 2024’te öldü. Kurmaca, senaryo ve çeviri anlatan sese ve onu biçimlendiren dile dikkat eder.

Valtinos bir sesin, mektubun veya parçanın uzun açıklamadan ağır basmasına izin verir. Düzyazı olayları yoğunlaştırır, anlatılar arasında boşluk bırakır. Okur sözcük, ritim ve bakışı dinler: kim kime hangi bilgiyle konuşuyor? Belge biçimleri kurmacanın kuruluşuna katılır.

Dokuzların İnişi, Yunan İç Savaşı şiddetindeki küçük grubu izler. Andreas Kordopatis’in Yaşamı göçmenin Amerika anlatısına edebî biçim verir. Μπλε βαθύ σχεδόν μαύρο (Koyu Mavi, Neredeyse Siyah, 1985) kadın monoloğuna yönelerek farklı sesin bütün anlatıyı kurmasını gösterir.

Altmışlara Dair Malzemeler mektup, röportaj ve gündelik metinleri birleştirir. Valtinos gazete araştırmalarını ve mektup koleksiyonlarını anlattı; seçme ve düzenleme romanın bağlarını kurar. Ορθοκωστά (Orthokosta, 1994) Kinurya’nın savaş şiddeti çevresindeki sesleri topladı, sert siyasi ve tarihî tartışma yarattı. Alımlanışı edebiyatın tartışmalı kamusal belleğe katılımını gösterir. Küçük söz seçimleri mesafe, yakınlık ve otoriteyi açar. Sıradan istek, yazanla alıcı ilişkisini anlatır.

Altmışlara Dair Malzemeler’den okul seçkisi Δύο γράμματα της Χαράς’yı (Hara’nın İki Mektubu) açın. Göçü tartışmadan önce göndereni ve alıcıyı belirleyin. Sonra karakterlerin yaşamından bağımsız kendi adres isteğinizi yazın. Arkadaşa: Σε παρακαλώ, στείλε μου τη διεύθυνση. Resmî alıcıya: Σας παρακαλώ, στείλτε μου τη διεύθυνση. Bilgiyi koruyup selamlama, zamir ve fiili birlikte değiştirin. Eşiniz aynı üslupla yanıtlasın. İki yazışmayı sesli okuyun. Romanın mektuplara dikkati, alıcıyı gözetme, nezaket ve açık yazılı Modern Yunanca alıştırmasına dönüşür.

• Thanasis Valtinos, Athanasios Spanos’un mahlasıydı.
• Dokuzların İnişi önce 1963’te dergide, bağımsız kitap olarak 1978’de çıktı.
• 1984 Cannes senaryo ödülünü Angelopoulos ve Guerra’yla paylaştı.