Apostolos Kaldaras

Kaldaras 7 Nisan 1922'de Teselya'daki Tırhala'da doğdu; bu, Küçük Asya felaketinin bir milyondan fazla Rum mülteciyi anakaraya gönderdiği yıldı ve o, bu rastlantıyı sonradan müziğe dönüştürecekti. Buzukiyi çocukken, henüz yoksulların ve rebetiko yeraltı dünyasının çalgısıyken öğrendi, Selanik Üniversitesi'nin ziraat okulunda okudu ve işgal sırasında profesyonel müzisyen oldu. İlk kayıtları 1946 tarihlidir.

Modern Yunan tarihinin en zor on yılı olan Alman işgali ve İç Savaş sırasında müzisyen olarak yetişti ve ilk şarkıları bu yükü taşır: açlık, gece, ayrılık, hapisteki ya da sürgündeki oğullarını bekleyen anneler. 1940'ların sonundan itibaren şarkıları rebetiko ve laïko'nun önde gelen şarkıcıları tarafından kaydedildi ve Markos Vamvakaris ile Vasilis Tsitsanis'ten sonra gelen kuşağın en saygın bestecilerinden biri oldu. Kırk yıl boyunca yüzlerce şarkı yazdı.

1970'lerin başında, diktatörlüğün ortasında, söz yazarı Pythagoras Papastamatiu ile daha büyük bir projeye yöneldi: Küçük Asya mültecileri üzerine bütün bir albüm. Albüm ona yeni ve daha genç bir dinleyici kitlesi kazandırdı ve genç bir şarkıcı olan Haris Aleksiu için belirleyici bir ilk adım oldu. Kaldaras 8 Nisan 1990'da, 68. doğum gününün ertesi günü Atina'da öldü.

Kaldaras rebetikonun, zeybekiko ve hasapikonun, buzuki ve bağlamanın diliyle yazıyordu, ama şarkıları esrar tekkelerinin küçük dünyasının ötesine, 1950'lerin geniş halk şarkısına doğru uzanıyordu bile. Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι (Ayışığısız Gece Oldu, 1947), derin karanlıkta uyuyamayan bir genci anlatır; İç Savaş yıllarında yazıldı ve pek çok dinleyici onda tutsakların ve sürgünlerin kaderini duydu. İlk kez 1947'de Stella Haskil tarafından kaydedildi ve 1951'de Manos Hacidakis onu Έξι λαϊκές ζωγραφιές (Altı Halk Resmi) adlı piyano dizisine aldı.

Başyapıtı, sözleri Pythagoras Papastamatiu'ya ait, Haris Aleksiu ve Yorgos Dalaras'ın seslendirdiği Μικρά Ασία (Küçük Asya, 1972) albümüdür. 1922 felaketinden elli yıl sonra yayımlanan albüm, İyonya'nın kaybedilen kentleri, yanan İzmir, Ege'yi aşan kaçış ve mültecilerin Yunanistan'daki zorlu yeni hayatı üzerine bir şarkı dizisidir. Müzik, Pire'nin rebetikosunu mültecilerin yanlarında getirdiği müziğin daha yumuşak, doğulu renkleriyle harmanlar. Albüm çok büyük sayılarda sattı ve hâlâ Yunan popüler müziğinin büyük konsept albümlerinden biridir. Bunu 1973'te yine Dalaras'ın söylediği Βυζαντινός Εσπερινός (Bizans Akşam Duası) ve 1977'de Οι ξεριζωμένοι (Kökünden Sökülenler) izledi.

İşe Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι ile başlayın: eski rebetiko seslerinden Yorgos Dalaras'a ve genç sanatçılara kadar onlarca şarkıcı onu kaydetti; canlı müzik yapılan her tavernada duyarsınız. Sonra Μικρά Ασία albümünü baştan sona, mümkünse sözleriyle birlikte dinleyin; 1922 hakkında bir tarih kitabından öğreneceğiniz kadarını öğrenirsiniz. O sırada yeni başlayan Haris Aleksiu için bu, adını duyuran plaklardan biriydi. Büyüdüğü Tırhala'da kentin büyük müzisyeni olarak anılır. Sitenin Tsitsanis ve Vamvakaris sayfaları, onun geldiği dünyayı gösterir.

• Küçük Asya felaketinin yılı olan 1922'de doğdu ve elli yıl sonra bu felaket üzerine en ünlü albümü yazdı.
• Μικρά Ασία 1972'de, diktatörlük döneminde yayımlandı ve Haris Aleksiu'nun ilk plaklarından biriydi.
• Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι o kadar çok şarkıcı tarafından kaydedildi ki pek çok Yunanlı onu bir halk türküsü sanır.