Dimitrios Vikelas

Vikelas 15 Şubat 1835'te, o zamanlar Yunanistan'ın en işlek limanı olan Siros adasındaki Ermupoli'de, tüccar bir ailede doğdu; babasının ailesi Karaferye'den (Veria) geliyordu, annesi ise İstanbullu Melas ailesindendi. Çocukluğu huzursuz ve hastalıklı geçti; aile Siros, İstanbul ve Odessa arasında taşınıp durdu. On yedi yaşında, dayıları Melas kardeşlerin ticaret evinde çalışmak üzere Londra'ya gönderildi. Orada çeyrek yüzyıl kaldı, ortak oldu, rahat bir servet edindi ve boş zamanlarında University College'da botanik ve mimarlık okudu. 1866'da Kalliopi Geralopulu ile evlendi; eşinin uzun süren ruhsal hastalığı sonradan hayatını karartacaktı ve çift 1877'de onun tedavisi için Paris'e taşındı.

Bu süre boyunca hep yazdı: şiirler, Bizans tarihi üzerine denemeler, Shakespeare çevirileri ve 1879'da onu ünlü yapan roman. Paris'te Fransız bilginlerin danıştığı Yunan edebiyatçı oldu ve 1894'te Panhelenik Jimnastik Derneği, Sorbonne'da atletizm üzerine düzenlenen bir kongrede kendisini temsil etmesini istedi. Bunun, Olimpiyat Oyunları'nı yeniden canlandırmak için toplanan Pierre de Coubertin'in kongresi olduğu ortaya çıktı. Vikelas ilk ev sahibi olarak Atina'yı savundu, kazandı ve yeni Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin başkanlığına seçildi, çünkü o zamanki kurallar başkanlığı bir sonraki ev sahibi ülkeye veriyordu.

1896 Oyunları'nın başarısından sonra Atina'ya yerleşti, IOC başkanlığını Coubertin'e devretti ve son yıllarını halk eğitimine adadı. 7 Temmuz 1908'de Atina'da öldü.

Λουκής Λάρας (1879), Londra'daki yaşlı bir Yunan tüccarın birinci tekil şahısla anlattığı kısa bir romandır; tüccar, Sakızlı bir genç olarak 1821 Bağımsızlık Savaşı'nı nasıl yaşadığını hatırlar. Bir kahraman değildir: 1822'de ailesiyle birlikte Sakız katliamından kaçar, saklanır, ticaret yapar, her şeyini kaybeder ve yeniden başlar; kitap bu sıradan cesaretle sessizce gurur duyar. Açık bir katharevusa ile yazılan ve önce Εστία dergisinde tefrika edilen roman, birkaç yıl içinde Fransızca, İngilizce, Almanca, İtalyanca ve başka birçok dile çevrildi; bu kadar uzağa yolculuk eden ilk Yunan romanıydı ve 1880'lerin gerçekçi öyküsüne yol açtı. Διηγήματα (Öyküler, 1887) da aynı sakin, gözlemci üsluptadır.

Vikelas aynı zamanda Shakespeare'in Yunancaya ilk ciddi çevirmeniydi: 1876'dan itibaren Romeo ve Juliet, Othello, Kral Lear, Hamlet, Macbeth ve Venedik Taciri'ni yayımladı; Yunan tiyatroları bir kuşak boyunca onun çevirilerini kullandı. Περί Βυζαντινών (Bizanslılar Üzerine, 1874) gibi denemeleri, Batılı bilginlerin küçümsediği bir dönemde Bizans yüzyıllarını savunuyordu. Anıları Η ζωή μου (Hayatım) ölümünden sonra yayımlandı. Son büyük eseri ise bir kitap değildi: 1899'da Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων'u (Yararlı Kitapları Yayma Derneği) kurdu; dernek sıradan Yunan okurlar için tarih, bilim ve sağlık üzerine ucuz, iyi yazılmış küçük kitaplar bastı ve bugün hâlâ yayın yapıyor.

Yunanistan'da Vikelas önce Olimpiyatlarla, sonra romanla hatırlanır. 1896 Oyunları'nı anlatan her metin ve Lozan'daki de dahil her olimpiyat müzesi onu IOC'nin ilk başkanı olarak anar; hareketin tarihinde portresi Coubertin'inkinin yanında durur. Λουκής Λάρας okulda bölümler hâlinde okunur ve Yunanca aslı ile çevirileri internette ücretsiz bulunur; sade, ağırbaşlı düzyazısı B1 ya da B2 düzeyine ulaşmış bir öğrenci için iyi bir ilk uzun okumadır. Yararlı Kitapları Yayma Derneği hâlâ Atina'da faaliyet gösteriyor. Atina'da, Siros'ta ve başka yerlerde Βικέλα adlı sokaklar vardır; Girit'teki Kandiye'nin (Heraklion) halk kütüphanesi Vikelea Kütüphanesi de onun 1908'de kente bağışladığı kendi kitaplarından doğmuştur.

• IOC başkanı oldu, çünkü 1894 kuralına göre başkan bir sonraki Oyunlar'ın ülkesinden olmalıydı ve o da Oyunlar'ı Atina'ya henüz kazandırmıştı.
• Londra City'de bir ticaret işletmesi yönetirken akşamları Shakespeare çevirirdi.
• Λουκής Λάρας, 1879'da yayımlanmasından sonraki birkaç yıl içinde ondan fazla dile çevrildi.
• Kandiye kentine bağışladığı kişisel kütüphanesi, Yunanistan'ın en büyüklerinden biri olan Vikelea Belediye Kütüphanesi'ne dönüştü.