Ioanna Karystiani

Ioanna Karystiani, ook geschreven als Ioanna Karystiáni, werd in 1952 in Chania op Kreta geboren. Ze studeerde rechten en werkte als cartoonist en illustrator voordat ze met proza bekend werd. Tekenen en schrijven behoorden tot haar openbare artistieke werk; fictie voegde langere verhalen en stemmen toe aan een loopbaan die al met beelden bezig was. Haar prozabundel Η κυρία Κατάκη (Mevrouw Kataki) verscheen in 1995.

Haar eerste roman, Μικρά Αγγλία (Klein Engeland), volgde in 1997 en ontving de Staatsprijs voor de Roman. Vertalingen bouwden een internationaal publiek op en brachten de scheepvaartwereld van Andros in een familieverhaal. Latere romans zijn Σουέλ (Deining, 2006), Το φαράγγι (De kloof, 2015) en Χίλιες ανάσες (Duizend ademhalingen, 2018). Ze ontwikkelen verschillende omgevingen voor verhalen over herinnering, verbondenheid en de moeilijkheid van spreken.

Karystiani schrijft ook voor film. Ze schreef het scenario voor Νύφες (Bruiden, 2004), geregisseerd door Pantelis Voulgaris, en bewerkte Klein Engeland voor zijn film uit 2013. Ze werkte ook mee aan het scenario van Ψυχή βαθιά (Diepe ziel, 2009). In een interview uit 2018 beschreef ze schoolbezoeken om over poëzie en proza te praten, waarbij gezamenlijk lezen naast het maken van haar eigen boeken kwam te staan.

Μικρά Αγγλία (Klein Engeland, 1997) zet de grote afstanden van de zee naast de nabijheid van een huis op Andros. Orsa houdt van Spyros, maar familiebeslissingen leiden hun leven een andere kant op; wanneer hij haar zus Mosha trouwt, maakt een dunne houten scheiding tussen de verdiepingen geluiden van boven deel van het verhaal beneden. Scheepvaart verbindt het eiland met verre havens; kamers, stemmen en voetstappen maken de emotionele afstand lichamelijk.

Σουέλ (Deining, 2006) verplaatst zich naar de ATHOS III, waar een man die al lang van het land gescheiden is tussen herinneringen en bewaarde geheimen leeft. De zee is werkplek en schuilplaats voor terugkeer. Το φαράγγι (De kloof, 2015) stelt een groep bloot aan de druk van lang zwijgen; Χίλιες ανάσες (Duizend ademhalingen, 2018) volgt Pigi Vogiatzí door rouw en de onrustige vraag waar ze thuishoort.

Karystiani geeft kleine plaatsen genoeg tijd om bijfiguren belangrijk te laten worden. In haar interview met Argyro Bozoni bespreekt ze het geduldige zoeken naar het juiste woord en het hardop lezen van een afgerond boek. Geluid is zo zowel verhaalmateriaal als een manier om proza te toetsen. De romans nodigen uit te letten op hoe een plaats klinkt én eruitziet.

Lees de Griekse uitgeversbeschrijving van Klein Engeland en schets een eenvoudig huis met twee niveaus. Benoem boven- en benedenkamers met πάνω en κάτω; voeg ο όροφος, το ταβάνι en η φωνή toe. Schrijf vier eigen Griekse zinnen over iemand die uit een andere kamer iets hoort, met από en passend στον of στην. Het is uw verzonnen plattegrond, geïnspireerd op de roman. Lees de zinnen volgens Karystiani’s beschreven gewoonte hardop en luister naar een ontbrekend lidwoord of een onduidelijke locatie. De B1-tekst ondersteunt deze oefening in ruimte, klank en Griekse formulering; de gehele roman vergt langduriger lezen.

• Ze werkte als cartoonist voordat ze met proza bekend werd.
• Klein Engeland was in 1997 een roman voordat het in 2013 een film werd.
• Ze schreef de scenariobewerking van haar eigen roman.
• Ze beschreef hoe ze een afgerond boek hardop leest om de personages te horen.