Irma Kolassi

Irma Kolassi werd op 28 mei 1918 in Athene geboren. Haar familieachtergrond was Armeens-Frans en ze sprak van jongs af Frans; Athene gaf haar de formele muziekopleiding. Aan het Helleens Conservatorium studeerde ze piano bij Theseus Pindios en zang bij Maggie Karadja, daartoe aangemoedigd door Dimitris Mitropoulos. Verdere studie bracht haar naar de Santa Cecilia-academie in Rome, waar ze ook met Alfredo Casella werkte.

De Tweede Wereldoorlog bracht haar terug naar Griekenland. Tussen 1940 en 1943 zong ze bij de nieuwe Griekse Nationale Opera, onder meer Suzuki in Madama Butterfly en ensemblerollen in Kalomiris’ Ο Πρωτομάστορας (De bouwmeester). Lesgeven en begeleiden hoorden eveneens bij haar Atheense beroepsleven. Haar internationale reputatie groeide dus vanuit concreet werk in Griekse muziekinstellingen.

Eind jaren veertig vestigde ze zich in Parijs en bouwde een loopbaan op rond recitals, radio en opnamen. Franse componisten en hedendaagse muziek stonden centraal naast Duitse liederen en andere tradities. Later gaf ze les aan de Parijse Schola Cantorum en in Troyes. Ze stierf in Parijs op 27 maart 2012. Haar archief kwam in 2017 bij de Muziekbibliotheek in Athene en bewaart materiaal uit haar lange uitvoerende en onderwijzende leven.

Kolassi’s vroege werk bij de Griekse Nationale Opera hoort bij de vormingsjaren van het gezelschap. Haar Suzuki in Madama Butterfly is gedocumenteerd in 1940; in Ο Πρωτομάστορας (De bouwmeester) zong ze in 1943 ensemblerollen in Kalomiris’ Griekse opera. De documenten tonen een werkende musicus binnen een groep, vóór haar latere faam als recitalzangeres.

Haar opnamen stellen intimiteit en muzikale precisie centraal. Eight Greek Folk Songs (Acht Griekse volksliederen), opgenomen met André Collard in mei 1954, brengen Griekse traditie naar de studio. Ze staan naast Franse mélodies en Duitse Lieder. Ravels Griekse liedbewerkingen bieden een afzonderlijke kunstzinnige behandeling van Griekse melodieën. In mei 1955 nam ze Chaussons Poème de l’amour et de la mer (Gedicht van liefde en zee) op met het London Philharmonic en Louis de Froment en verbond stem met orkestkleur.

Bij de BBC Proms van 1961 zong ze Ravels Shéhérazade onder Basil Cameron. In 1964 deed ze in Oxford mee aan de première van Tongues of Fire (Vurige tongen) van de Griek Jani Christou, een pinksteroratorium op Griekse religieuze teksten. Deze breedte verbindt Griekse compositie en volkslied met internationale moderne muziek; taal en eisen verschillen per werk.

Kolassi’s archief biedt een eerste kennismaking via de tweetalige onlinebeschrijving van de Griekse Muziekbibliotheek ‘Lilian Voudouri’ in Athene. Zoek παρτιτούρες, επιστολές en φωτογραφίες en koppel ze aan partituren, brieven en foto’s. Vergelijk wat elk document kan vertellen. Schrijf Στην παρτιτούρα βλέπω νότες en Στην επιστολή διαβάζω ένα μήνυμα en verbind een tegenstelling met ενώ. Leg uit welke bron je voor een samenwerking of een klank zou gebruiken. De verzameling bevat ook geluidsmateriaal; een foto alleen vertelt niet precies hoe een stem klonk. Deze B1-taak ontwikkelt documentwoordenschat en beredeneerde vergelijkingen in het Nieuwgrieks. Haar Franse liederen blijven Frans luistermateriaal.

• Studeerde piano en zang aan het Helleens Conservatorium.
• Nam Acht Griekse volksliederen op met André Collard in mei 1954.
• Het archief bevat twaalf dozen met Grieks, Engels en Frans materiaal.