Eleni Boukoura-Altamoura

Eleni groeide op in een kunstzinnig gezin. Haar vader, zeekapitein Ioannis Boukouris, steunde haar tekenen en was verbonden aan een vroeg Atheens theater. Ze kreeg les van de Italiaanse schilder Raffaello Ceccoli en reisde in 1848 naar Italië om verder te studeren. Verslagen van haar opleiding noemen de mannennaam Chrysinis Boukouris en mannenkleding als toegang tot ruimten die voor vrouwen gesloten waren. Studie en reizen brachten haar bij Italiaanse academische schilderkunst, renaissancewerken en het kopiëren van oude meesters.

In Italië trouwde ze met Francesco Saverio Altamura. Zonen Ioannis en Alexandros werden ook schilder; de Nationale Galerie vermeldt dat Ioannis zijn eerste lessen van zijn moeder kreeg. Terug in Athene aan het einde van de jaren 1850 werkte ze als schilder en docent. Het Arsakeio-archief noemt haar aanstelling als opvolger van Dionysios Tsokos in de bestuursnotulen van 15 september 1862. Het document plaatst haar in het professionele kunstonderwijs. Later woonde ze op Spetses en stierf er in 1900. Meestal wordt 1821 als geboortejaar gegeven, terwijl de grafsteen 1824 noemt. Haar loopbaan verbindt eiland, Italiaanse opleiding en kunstonderwijs voor vrouwen in de nieuwe Griekse staat.

Αυτοπροσωπογραφία (Zelfportret), door Dora Markatou rond 1850 gedateerd, toont de schilder aan de ezel. Donkere kleding, palet en geconcentreerde compositie presenteren haar tijdens het maken van kunst. Het beeld kan als professionele identiteit worden gelezen, voorbij de gelijkenis. Απελπισία (Wanhoop), meestal rond 1850–1852 gedateerd, geeft een abstract gevoel de vorm van een gedrapeerde vrouw. De beheerste compositie en expressieve houding verbinden academische opleiding met romantische aandacht voor emotie.

Haar Italiaanse studiealbums bevatten kopieën naar renaissanceschilders en architectuurtekeningen. Ze tonen geduldig kijken, vastleggen en leren van oudere kunst. Lesgeven aan Arsakeio droeg die praktijk aan leerlingen over. Slechts een deel van het werk is bewaard; schilderijen en tekeningen verdienen aandacht als kunstwerken. De Altamura-familietentoonstelling in Benaki in 2011 plaatste ze naast Saverio, Ioannis en Alexandros. Galanaki’s roman uit 1998 geeft de schilder een verbeelde innerlijke stem; de monologen zijn literaire constructie. Een schilderij, een archiefaanstelling en een romanscène beantwoorden verschillende vragen.

Haar culturele aanwezigheid leeft in kunsthistorisch onderzoek, onderwijsgeschiedenis en Galanaki’s bekende roman. Benaki’s tentoonstelling en catalogus plaatsten haar kunst ook naast die van verwanten. Het citaat hier is Galanaki over Eleni in een schoolgesprek, geen bewaarde uitspraak van de schilder.

Bekijk het zelfportret en herken πορτρέτο, καβαλέτο en παλέτα via de aangepaste tekst. Schrijf twee zinnen met κρατά en σκούρο en zoek dan φως en σκιά. Onderscheid het zichtbare van verbeelde gevoelens. Classificeer tot slot een uitspraak als zichtbaar detail, historisch document of fictie. B1 verbindt schilderswoordenschat met zorgvuldig Nieuwgrieks lezen.

• Het Arsakeio-archief noteert de aanstelling op 15 september 1862.
• Ioannis Altamuras leerde eerst van zijn moeder.
• Eleni, of Niemand is een roman, geen autobiografie van de schilder.